Uitingen van rebellie van een man die zich verzette tegen elke vorm autoriteit. In Florence hebben ze het nog wel een tijdje geprobeerd. Maar Sócrates zat liever in de universiteitsbibliotheek dan dat hij meetrainde bij Fiorentina.Renate Verhoofstad
Ik vind dat je best fan kunt zijn van een voetballer die je nooit zelf hebt zien spelen. Ik heb dat bijvoorbeeld met Gigi Riva, een Italiaanse bomber met een geblokte Romeinse kop die al achter een bal aanholde toen ik nog in de pruimenboom van mijn vader hing. Riva, dus. Die zo'n vlammend schot in zijn linkerbeen bezat dat hij 'rombo di tuono' (rollende donder) werd genoemd en er zijn voetbalfans die beweren dat Riva's kanonskogels dwars door het net schroeiden.
Maar om van sportheld uit te groeien tot idool is meer nodig dan sec het verhaal van die ene omhaal of dat andere verwoestende schot. Zoals het voetbalsprookje van Riva. De wees uit Noord-Italië die het kleine Cagliari naar de scudetto schoot en de club een levenlang trouw bleef, ondanks gouden bergen die door Juventus werden beloofd. Omdat Sardinië voor de dwarse Riva als familie was: 'En de mensen me de warmte hebben gegeven die ik als kind zo heb gemist'.
Kijk, met zo'n levensverhaal kun je bij mij aan komen zetten. Sentimenteel als ik ben, springen de tranen me dan bijna in de ogen. Reden waarom ik deze week meeween met voetbalfans in Brazilië, na het overlijden van een soort universeel idool. Want Sócrates was behalve één van de beste middenvelders allertijden, een zeldzaam onafhankelijke geest, die medicijnen studeerde en het begin jaren tachtig als een voetballende Che Guevara opnam tégen de Braziliaanse dictatuur.
Zelfs zij die hem nooit zelf zagen voetballen, spellen daarom zijn naam: Sócrates, naar de Griekse filosoof vernoemd, omdat zijn vader het werk van diens leerling Plato zo bewonderde. En de zoon later ook.
Ik heb deze week nog eens wat beelden op YouTube bekeken. Van Sócrates die een balletje opwipt en een penalty met de hak intikt. Gol!
Of zoals de Braziliaanse regisseur tijdens het WK in 1982 met dat lange lijzige lichaam van hem door de defensies van de Sovjet-Unie en Italië slalomt. De Seleçao won de titel uiteindelijk niet. Maar wat telt, is de herinnering aan een strandvoetballend Brazilië. En aan 'O Magrao' (de magere) natuurlijk, met die enorme bos krullen en de onafscheidelijke badstoffen haarband met opdruk, zoals: 'Leve de democratie' of 'Nee tegen terreur'. Uitingen van rebellie van een man die zich verzette tegen elke vorm autoriteit.
In Florence hebben ze het nog wel een tijdje geprobeerd. Maar Sócrates zat liever in de universiteitsbibliotheek dan dat hij meetrainde bij Fiorentina. En coach De Sisti herinnert zich hoe 'il filosofo' het rookverbod steeds aan zijn laars lapte en al kettingrokend liever sprak over politiek dan over tactiek.
En zo kwam het dat niet alleen Matthijs van Nieuwkerk deze week trending topic was op Twitter, vanwege een acute aanval van buikkramp.
Maar Dr. Sócrates dus ook, wiens door alcohol en sigaretten aangevreten lichaam zich na een voedselinfectie ten langen leste aan de dood overgaf.