ROTTERDAM - Marion Bloem (1952) wilde al haar halve leven lang schrijven over de tegenstelling tussen liefde en lust. Het resultaat is de vurige roman Meer dan mannelijk, met als verteller een hufterige seksverslaafde acteur. 'Vooral van vrouwen krijg ik enthousiaste reacties.'
Haar vorige roman Vervlochten grenzen ging over een man zoals haar vader, die in 1950 als voormalig KNIL-militair naar Nederland kwam. Marion Bloem was alweer druk bezig met een nieuwe brok Indische familiegeschiedenis. Maar toen drong het idee voor een levensverhaal over liefde en verlangen zich onweerstaanbaar op.
Wat ze door interviews voor het boek Als je man verandert (met uroloog Paul Kil) aan kennis over de ingrijpende gevolgen van prostaatkanker had vergaard, moest en zou daarbij als kapstok dienen. "Wanneer je eigen man ermee te maken heeft gekregen en je erover schrijft, dan benaderen de mensen je sowieso al veel meer en blijf je vanzelf in die atmosfeer hangen." Zo werd Bloem tegen wil en dank deskundig op het gebied van de 'mannenziekte' die haar partner, arts en schrijver Ivan Wolffers, had getroffen.
Dekhengst
Dat de hoofdrolspeler in haar roman Meer dan mannelijk eenzelfde lot is beschoren, laat zich lange tijd niet aanzien. De naamloze verteller, een succesvol acteur, leeft er op los als een volbloed dekhengst. De enige drift in hem is zijn seksuele. Wie als vrouw bij hem binnen handbereik komt, moet zich razendsnel uit de voeten maken of weet zich binnen de kortste keren genomen. Tot in de rij bij het postkantoor moeten zijn prooien er aan geloven, een doorlopende jacht die voortvloeit uit zijn obsessie opgelopen in zijn jeugd: op 12-jarige leeftijd is zijn seksualiteit op onvergetelijke wijze ontwaakt door Etna, acht jaar ouder en van Italiaanse bloede. Zij is meteen de liefde van zijn leven, maar blijft onbereikbaar, dus blijft hij zoekende en uitproberen.
"Extreem is de man zeker," erkent Bloem meteen. Maar: "Voor mij staat vast dat hij lang niet de enige zal zijn. Ik heb zelf veel mensen gekend, meestal kunstenaars, schrijvers, muzikanten, die maar al te vaak geneigd zijn om niet genoegen te nemen met het gemiddelde, altijd meer willen. Dat geldt trouwens net zo goed voor vrouwen als voor mannen. Het blijft moeilijk als je het plaatje van de volmaakte liefde wilt leggen over het grote verlangen. Omdat het duurzame nu eenmaal altijd in strijd blijft met vlammende hartstocht."
Verder waar Wolkers ophield
Bloem gaat in Meer dan mannelijk bij het portretteren van de onverzadigbare vrouwenverslinder verder waar Jan Wolkers ooit in Turks Fruit (als alter ego Erik) ophield. Dat lef heeft ze deels ontleend aan haar ervaringen als psychologe, die haar fascinatie voor de niet altijd verklaarbare aantrekkingskracht tussen man en vrouw alleen maar hebben versterkt. "Onderzoeken hebben aangetoond dat mannen niet meer zo goed kunnen denken als er een vrouw met een enorm decolleté voor hen zit, ze nemen dan gemakkelijker beslissingen. Je wordt soms gestuurd door motieven die je zelf niet kent. Denk ook aan wat geur met je kunt doen," illustreert ze.
Haar hoofdpersoon is volgens haar niet direct anders dan zijn medemannen, maar laat alleen zijn gevoelens de vrije loop. Waardoor het inderdaad allemaal seksistisch overkomt, de vrouw wordt neergezet als gebruiksvoorwerp voor het mannetjesbeest. "In landen als Italië is men niet anders gewend, word je zo door je vader opgevoed. In Nederland komt die dierlijke kant veel minder naar voren door het calvinistische maskertje dat we hier dragen," weet Bloem, niet bevreesd voor kritiek op haar heftige macho-schets. "Ik ben al door diverse mannen gecomplimenteerd met mijn vermogen me in te leven in de gedachten van een man, dus moet het wel meevallen. En de meeste positieve reacties komen juist van vrouwen, omdat ik de vrouwelijke erotiek heel erg aan bod laat komen."
Totaal veranderd door prostaatkanker
Al die seksuele Sturm-und-Drang is grofweg het halve boek nodig geweest om uit te komen waar het haar ditmaal om te doen is. "Om te laten zien hoe het is om geen testosteron meer te hebben, moet je eerst laten zien hoe het is om het wel te hebben en wat het met je doet. Ofwel de eerste helft heb ik moeten schrijven om de tweede helft te kunnen schrijven. Over hoe die man door zijn prostaatkanker totaal verandert, weer mens wordt en wordt geconfronteerd met zijn eigen eenzaamheid."
Anders dan in haar 'Indische boeken' heeft Bloem deze roman heel bewust opgezet als een detective. "De spanning erin houden was een extra uitdaging, want als je begint te vervelen hoef je je verhaal niet meer te vertellen. Het is ook mijn bedoeling dat je dit boek nog een tweede keer wilt lezen. Ik denk dat als je weet hoe het eindigt je het dan anders leest."
Haar uitgever draagt Meer dan mannelijk uit als Bloems intiemste roman, een stempel dat ze zelf niet zo gauw zou hebben gekozen. Temeer daar haar eigen, al veertig jaar durende liefdesrelatie met Ivan Wolffers nogal contrasteert met de aaneenschakeling van korte verhoudingen van haar hoofdpersoon. Daarnaast heeft de patiënt in eigen huis, na tal van behandelingen helaas nog niet genezen verklaard, inmiddels al een acht jaar dik dossier. "Het is een harde strijd geweest, ook om onze seksuele relatie te herstellen, maar we kunnen weer denken dat we samen oud worden." (LOUIS DU MOULIN)