De Duitse Herta Müller heeft de Nobelprijs voor de Literatuur gewonnen. ANP
update STOCKHOLM - De Nobelprijs voor Literatuur is dit jaar toegekend aan de Duitse dichteres en essayiste Herta Müller.
Dat heeft het Nobelcomité in Stockholm donderdag bekendgemaakt. Müller werd in 1953 in Roemenië geboren. Het comité prijst Müller om haar vermogen ,,het landschap van de mensen zonder vaderland'' te beschrijven.
Zij is de eerste Duitse aan wie de onderscheiding wordt verleend sinds 1999, toen schrijver Günter Grass won. Zij behoorde dit jaar voor het eerst tot de grote favorieten voor de belangrijkste literaire onderscheiding in de wereld. Müller, de twaalfde vrouw die de onderscheiding krijgt, beschrijft in haar werk vooral haar ervaringen onder de dictatuur van Nikolae Ceausescu in Roemenië. De communist werd in 1965 leider van de Communistische Partij en werd eind 1989 gedood, waarmee een einde kwam aan het communistische systeem in het Oost-Europese land.
Müllers nieuwste roman Atemschaukel gaat over de deportatie van Duitstalige Roemenen na de Tweede Wereldoorlog naar de toenmalige Sovjet-Unie. Critici hadden alom lof voor het boek.
De woordvoerster van de uitgeverij van Müller noemde de toekenning van de prijs ,,geweldig''. Ook de burgemeester van het Roemeense dorp Nitchidorf, waar de schrijfster in 1953 werd geboren, is in zijn nopjes.. ,,Ik ben blij met het succes voor iemand die hiervandaan komt. Vandaag staat Nitchidorf op de kaart'', zei burgemeester Ioan Mascovescu.
De moeder van Müller bracht na de nederlaag van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog vijf jaar in een werkkamp in de Sovjet-Unie door. Zijzelf werd ontslagen, omdat zij weigerde te werken voor de geheime dienst, de Securitate.
Een overzicht van de winnaars de afgelopen tien jaar:
2009: Herta Müller (Duitsland), om haar vermogen ,,het landschap van de mensen zonder bezit'' te beschrijven.
2008: J.M.G. Le Clézio (Frankrijk), volgens de jury ,,een schrijver van nieuwe vertrekpunten, poëtisch avontuur en sensuele extase, een verkenner van een menselijkheid voorbij en onder de heersende beschaving.''
2007: Doris Lessing (Groot-Brittannië), ,,die heldendichter van de vrouwelijke ervaring, die een verdeelde samenleving met scepticisme, vuur en visionaire kracht onder de loep heeft genomen.''
2006: Orhan Pamuk (Turkije), een schrijver ,,die in de zoektocht naar de melancholieke ziel van zijn geboortestad nieuwe symbolen voor de botsing en de verwevenheid van culturen heeft ontdekt.''
2005: Harold Pinter (Groot-Brittannië), ,,die in zijn theaterstukken de afgrond onder het dagelijkse gezeur blootlegt en die doordringt in de gesloten kamers van de onderdrukking.''
2004: Elfriede Jelinek (Oostenrijk) ,,voor de muzikale stroom van stemmen en tegenstemmen in romans en theaterstukken, die met een buitengewone taalkundige geestdrift de absurditeit van sociale clichés en hun onderwerpende kracht onthullen.''
2003: J. M. Coetzee (Zuid-Afrika), omdat hij er steeds in slaagt ,,in ontelbare gedaanten de verrassende betrokkenheid van de buitenstaander te schilderen''.
2002: Imre Kertész (Hongarije) ,,voor werk dat de breekbare ervaring van het individu staande houdt tegen de barbaarse willekeur van de geschiedenis.''
2001: V.S. Naipaul (Groot-Brittannië), omdat hij ,,scherpzinnige vertellingen en een onkreukbare kritische blik verenigt in werken die ons dwingen de aanwezigheid van onderdrukte verledens te zien.''
2000: Gao Xingjian (China) ,,voor een oeuvre van universele geldigheid, bittere inzichten en taalkundig vernuft, dat nieuwe paden voor Chinese romans heeft geopend.'' (ANP/AK)
- Neem nu een abonnement op het AD
