Experiment televisie maakt mensen folteraars

PARIJS - De Franse staatstelevisie is een opmerkelijk psychologisch experiment begonnen: deelnemers aan een spelprogramma moeten een man straffen door hem elektrische schokken te geven. 80 Procent van de mensen gaat zo ver, dat het slachtoffer dood lijkt neer te vallen.

De makers van de documentaire, die woensdag op de Franse televisie te zien is, hebben de show Het Spel van de Dood opgezet. Dat lijkt een normaal spelprogramma te zijn, maar de kandidaten weten niet dat ze meedoen aan een experiment.

Ze moeten een man vragen stellen en hem met elektrische schokken straffen wanneer hij een fout antwoord geeft. De sterkte van de schokken kan oplopen tot een dodelijke 460 volt. De deelnemers weten niet dat het slachtoffer een acteur is en helemaal geen schokken krijgt.

De televisiemakers zeggen verbaasd te zijn dat maar zestien van de tachtig deelnemers weigerden de sadistische bevelen op te volgen. De psychologen wilden kijken hoe ver mensen gaan op de televisie.

Het experiment heeft tot vergelijkingen met de gruweldaden van de nazi's in de Tweede Wereldoorlog geleid. Een deelneemster die na afloop werd geïnterviewd, zei door te zijn gegaan met de martelingen hoewel haar grootouders waren vervolgd door de nazi's. Een andere deelnemer zei bang te zijn geweest om het programma te bederven.

Milgram experiment
Het Milgram-experiment, zoals de test onder psychologen bekend staat, is evenwel niets nieuws. Reeds in de jaren zestig van de vorige eeuw werd de test uitgevoerd om de onderwerping aan gezag van proefpersonen te onderzoeken.

Inzet van sociaal psycholoog Milgrams onderzoek was de vraag hoe iemand tot onmenselijk gedrag kon worden aangezet en, zoals in de Tweede Wereldoorlog, daarbij zelfs aan het eigen geweten voorbij kon gaan.

In de decennia daarna is de proef door psychologen, in allerlei variaties, veelvuldig uitgevoerd en bleek keer op keer dat mensen, mits door pressie daartoe aangezet, bereid zijn een ander dodelijke schokken toe te dienen. (ANP/DVDH)