Een dinosaurus als troeteldier

Een dinosaurus als huisdier, of een zeehond voor eenzame senioren. Robots die u gezelschap houden: het klinkt als science fiction, maar de toekomst is allang begonnen.

De Pleo.

Paro de zeehondrobot.

Nederlandse verzorgingstehuizen experimenteren met robotzeehond Paro, geliefd onder demente ouderen. En de betere gadgetwinkel verkoopt de prijzige Pleo, een robot-dinosaurus die levensecht beweegt.

Dat laatste kan fabrikant Ugobe natuurlijk dapper volhouden, aangezien niemand het tegendeel kan bewijzen. De Pleo is gebaseerd op de camarasaurus, een dier dat inmiddels 145 miljoen jaar is uitgestorven. Bij een test blijkt de Pleo in elk geval realistisch genoeg om een (niet gerobotiseerde) kat blazend te laten wegvluchten.

Pleo heeft ook in Nederland fans. ,,Ik beschouw haar als mijn virtuele huisdier,’’ zegt Laurens Nash, een roboteigenaar uit Katwijk. Nash bezit behalve Pleo ook nog twee cavia’s, twee konijnen en een poes, en viel voor het ‘levensechte’ gedrag van de robot.

,,Pleo reageert op je gedrag, maar is ook zelfstandig. Net als een echt huisdier verliest ze soms haar aandacht voor je en gaat ze uiteindelijk zelfs lopen om de ruimte te verkennen,’’ aldus Nash. Hoewel er aan dat realisme wel wat beperkingen zitten: ,,De illusie is snel voorbij als de batterij het na 1 tot 1,5 uur uiteindelijk opgeeft en ze in een ‘diepe slaap’ terecht komt.’’

De levensechtheid van Pleo is een van de redenen waarom het robotdier in de Verenigde Staten een succes is geworden. Hoewel fabrikant Ugobe klein is, werden er in korte tijd 50.000 stuks verkocht. Zeker gezien de prijs (350 dollar of 250 euro) een goede prestatie. Het bleek voor investeerders reden genoeg om recent nog eens 12,8 miljoen dollar in het jonge bedrijfje te steken. Ugobe belooft op korte termijn nieuwe robots. Spelletjes spelen kon wel met het robothondje Aibo, dat vanaf 1999 de robothuisdierenmarkt veroverde. De Aibo is bij een selecte club van liefhebbers nog altijd populair. Maar vanwege de tegenvallende verkopen stopte Sony in maart 2006 met de productie van Aibos. Dat weerhoudt liefhebbers er niet van om via veilingsites als eBay forse bedragen te bieden op tweedehands exemplaren. Het Amsterdamse verzorgingstehuis Leo Polak is de trotse bezitter van een nog duurdere robot dan Aibo. In het Leo Polak hebben ouderen met dementie een elektronische zeehond tot hun beschikking. Paro, zoals de zeehond heet, is een Japanse vinding. Het apparaat is net als Furby beperkt in zijn gedragingen. Toch bleken de ouderen enthousiast over Paro. Net als Woonzorg Nederland, eigenaar van het Leo Polak. Woonzorg Nederland telde 4000 euro neer om Paro te kunnen aanschaffen.

,,Voor Paro zorgen heeft een gunstige invloed op het gedrag en de stemming van ouderen met dementie,’’ zegt Jasper Klapwijk van Woonzorg Nederland. ,,Agressie en depressie dalen. Datzelfde kun je bereiken met echte huisdieren. Maar echte dieren zijn onvoorspelbaar en kunnen onverwachte bewegingen maken waar dementerende mensen van schrikken. Bovendien vereisen ze meer onderhoud. En in verpleeghuizen zijn huisdieren vaak niet toegestaan.’’

Experimenten met Paro en andere sociale robots hebben inmiddels de interesse gewekt van het Rathenau Instituut, dat de politiek adviseert over de maatschappelijke gevolgen van wetenschappelijke ontwikkelingen. Het Rathenau Instituut begon vorig jaar een onderzoek naar sociale robots. Projectleidster Martijntje Smits meldt dat ondermeer wordt gekeken naar Japan, waar robots ongekend populair zijn. Een stagiair-onderzoeker van het Rathenau Instituut neemt dan ook persoonlijk poolshoogte in het Verre Oosten. De resultaten van het onderzoek zullen waarschijnlijk in 2009 bekend worden.


www.pleoworld.com

paro.jp/english