Een jaar na dood Bin Laden zijn er nog veel vragen

Zo is het nog steeds niet duidelijk waar het lichaam van Bin Laden precies is begraven. De Amerikaanse regering maakte vlak na de dood van de al-Qaeda-leider bekend dat het lichaam in zee is gegooid. Het land wilde voorkomen dat een begraafplaats een bedevaartsoord voor al-Qaeda-aanhangers zou worden.

Maar uit interne e-mails van inlichtingendienst Stratfor (gehackt door Anonymous en gepubliceerd door WikiLeaks) wordt gesuggereerd dat het lichaam van Bin Laden helemaal niet is 'begraven' waar is gemeld. In een mail van Stratfor vicepresident Fred Burton, die op 2 mei werd verstuurd, staat: 'Naar verluidt hebben we het lichaam meegenomen. Godzijdank.' WikiLeaks begon in februari dit jaar met de publicatie van 5 miljoen e-mails van Stratfor. Het lichaam zou aan boord van een CIA-vliegtuig naar een onderzoekscentrum in de Amerikaanse plaats Bethesda zijn gevlogen.

Toedracht dood
Wat er precies tijdens de aanval op de villa waar Bin Laden zich verstopte is gebeurd, is ook niet bekend. De toedracht van zijn dood is omstreden. Heeft Bin Laden zich overgegeven? Ging hij vechtend ten onder? De rechtbank in de VS heeft alsnog besloten de videobeelden van de overmeestering van Bin Laden niet vrij te geven.

Volgens een van de Navy Seals die bij de operatie aanwezig was, werd Osama bin Laden binnen 90 seconden na de inval uit zelfverdediging gedood. Een van zijn vrouwen die ook in de kamer was, zou volgens de Seals een wapen hebben willen pakken. Maar critici vragen zich af of het niet vanaf het begin af aan al om moordmissie ging.

Verblijf Bin Laden
Wie wisten allemaal van het verblijf van Bin Laden in Pakistan? Dat Bin Laden samen met zijn familie in een villa woonde, in plaats van in een grot in de bergen, zoals door velen werd verwacht, werd in het Westen niet goed begrepen.

Het is op z'n zachts gezegd opmerkelijk dat zijn verblijf niet eerder was opgevallen. Het gebouw, een zwaar beveiligde villa met muren van vier tot zes meter dik, zag er heel anders uit dan de andere huizen in de buurt. Het gebouw was anderhalf keer zo groot als de rest en werd beveiligd met onder andere rollen prikkeldraad. En op nog geen steenworp afstand van de militaire academie van Pakistan. Was dit gebouw nog nooit gecheckt, ondanks het gegeven dat de klopjacht op Bin Laden al bijna tien jaar duurde?

Pakistan
In hoeverre was Pakistan medeplichtig aan het uitschakelen van Bin Laden? De Pakistaanse regering was in eerste instantie verheugd over de dood van Bin Laden. Maar die stemming veranderde binnen een paar uur toen duidelijk werd dat het Pakistaanse leger was buitengesloten. De Amerikaanse veiligheidsdienst CIA gebruikte aangepaste stealth-vliegtuigen om de Pakistaanse villa in de gaten te houden. Met deze toestellen zouden in de maanden voor de operatie waarbij Bin Laden gedood werd, illegale vluchten zijn uitgevoerd waar Pakistan geen weet van had.

Later blijkt dat Pakistan de VS wel degelijk informatie heeft verschaft over Bin Laden. De Pakistaanse inlichtingendienst ISE zou aan de CIA een telefoonnummer hebben gegeven dat leidde naar Aboe Ahmed al-Koewaiti, de boodschapper van Bin Laden die bij de operatie tegen de al-Qaidaleider om het leven werd gebracht.

Lees ook

• Bin Laden vond dat al-Qaeda werd getroffen door 'ramp na ramp'
• Pakistaanse inlichtingendienst: wij brachten VS op spoor Bin Laden
• 'Al-Qaeda-aanhangers blijven bedreiging'
• Beelden overmeestering Bin Laden blijven geheim
• 'Bin Laden rekende op tweede 9/11'

In het Witte Huis kijken onder andere president Obama en minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton naar updates over de actie tegen Osama bin Laden. © epa.