Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Pas na het brouwen mag er bier gedronken worden. Rachel proost met Cor Brons en zijn brouwmaten.
Volledig scherm
Pas na het brouwen mag er bier gedronken worden. Rachel proost met Cor Brons en zijn brouwmaten. © Saskia Berdenis van Berlekom

Brouwen: geduld en poetsen

wat de pot schaftIn aflevering 14 van deze serie komt Rachel van Kommer erachter dat bierbrouwen minder romantisch is dan het lijkt: wachten en schoonmaken.

Het poetsen van de ketels voordat opnieuw kan worden gebrouwen is een voorwaarde én een erebaan voor meesterpoetser Robèr Croese.
Volledig scherm
Het poetsen van de ketels voordat opnieuw kan worden gebrouwen is een voorwaarde én een erebaan voor meesterpoetser Robèr Croese. © Saskia Berdenis van Berlekom

Ik hou van bier. Geen pils, nee, speciaal bier. Het liefst Belgisch. Toen ik als tienermeisje deze bekentenis aflegde, voelde dat een beetje als uit de kast komen. Ja, ik ben een vrouw die gek is op bier en ja, ik ben ook kieskeurig welk bier ik drink én ik heb er ook wel een beetje verstand van. Tien jaar terug werd ik vaak verbaasd aangekeken. Twee jaar geleden hebben mijn vriend en ik een fanatieke poging gedaan tot bierbrouwen met zo'n doe-het-zelfpakket in de keuken, met pannen waar we normaal gesproken onze broccoli in koken, en dat liep uit op een klein fiasco. Oranje bier dat smaakte naar... ja, waar smaakte het eigenlijk naar? Het was vies. Dat kunt u van mij aannemen.

Dus kunt u zich mijn enthousiasme voorstellen toen de brouwers van de Amersfoortse stadsbrouwerij De Drie Ringen mij van harte welkom heetten om met hen te brouwen in hun brouwerij. Stap één leer ik van de oud-brouwers. "Dé karakteristieke houding van de bierbrouwer is als volgt." Piet de Haan ('de aanstichter van al het kwaad') doet het voor. Hij steekt zijn handen in de zakken. "Bierbrouwen is wachten en schoonmaken."

Daar weten ze bij De Drie Ringen wel raad mee. Daar bestaat voor het schoonmaken van de koperen ketels (van binnen zijn ze van roestvrij staal) een Gilde der Meesterpoetsers. Teams strijden zelfs om de felbegeerde titel van meesterpoetser.

Goed, genoeg gekletst. Tijd om te brouwen. Sinds januari heeft de brouwerij een nieuwe brouwer in huis, Tom Steenbergen. Hij is al druk in de weer met het suikerwater (de wort) dat getrokken is uit de bostel, gespoelde mout. Dat staat in een van de ketels te koken. Twee keer per maand brouwen de heren bier.

Tom Steenbergen is al bezig met het suikerwater.
Volledig scherm
Tom Steenbergen is al bezig met het suikerwater. © Saskia Berdenis van Berlekom

Initiatief
Bij De Drie Ringen hebben ze acht soorten: stadsbier, CorDeux, Dubbel, Trippel, Vuurvogel, Amersfoorts Blond, Bokbier, Amersfoorts Zilver en Wit. Ze brouwen zo jaarlijks 30.000 liter bier. Dat wordt allemaal verkocht in hun proeflokaal in de brouwerij aan de Kleine Spui. In 1989 werd de stichting De Vriendenkring Der Amersfoortsche Bierbrouwerij opgericht, een initiatief om toch weer een brouwerij in de oude Amersfoortse bierstad te beginnen. En zo opende De Drie Ringen haar deuren.

Cor Brons vergelijkt brouwen met het maken van soep. "Je voegt wat ingrediënten toe, je experimenteert, je verandert, je proeft en dan als je het goed vindt, dan heb je je recept."

Vandaag brouwen we geen echt bier, maar suikerwater. Duizend liter. Dat wordt, nadat het is gekookt, gefilterd in de slingerton. De Haan: "Net als dat je in een theekopje roert, gaan alle deeltjes naar het midden.''

Daarna staat het drie dagen in de gistkuip, voordat het in een vat in de lagerkelder gaat. Daar mag het rijpen en dan wordt het bier. Terwijl we wachten tot het suikerwater in de gistkuip gaat, tikken we een gratis eitje op de bar. Een traditie die is ontstaan nadat de pindaresten niet meer op de vloer werden geduld.

Voor de deur staan de emmers dampende bostel - het lijkt en ruikt naar brintapap - te wachten op boer Brouwer. Er wordt getoeterd. Hij rijdt zijn auto voor en laadt de emmers in. Voor de koeien.

Het karakteristieke pand weten de toeristen goed te vinden. Het is er net een museum. Overal staan oude spullen, aan de muur een schilderij van de Amersfoortse schilder Traarbach, waar de fabriek van de bekende oude en inmiddels verdwenen brouwerij Phoenix op is te zien.

Quote

We willen geen ongelukken, dus tijdens het brouwen wordt niet gedronken

Geen ongelukken
Eén regel hebben de brouwers heel hoog in het vaandel staan: tijdens het brouwen wordt niet gedronken. "We willen geen ongelukken hebben", zegt Cor Brons. Samen met zijn trouwe handlangers Ruud Willigenburg en Piet de Haan wachten we totdat alles is gedaan. Brouwer Steenbergen komt eraan. Het bier kan geschonken worden. We nemen plaats aan de bar en gastheer Mauries Kamps schenkt de biertjes in. Dik schuim, frisse, zoete moutige smaak, een lekker bittertje met citrus aan het einde. De brouwers kijken trots. Steenbergen: "Ik vind het heel bijzonder hoe je van een paar simpele ingrediënten in een ketel vervolgens aan de hendel van de tap kunt trekken en je eigen bier eruit ziet komen. Daar doe ik het voor."

De mannen vinden het bierbrouwen niet zo romantisch als het lijkt, maar bij thuiskomst heb ik de pannen toch maar weer uit de kast gehaald. Nog een keertje dan. Ik krijg van Brons een motiverend schouderklopje en een knipoog: "Alle brouwers beginnen thuis."

Oproep

Heeft u een vergeten familierecept of ambachtelijk streekproduct en wilt u in deze serie verschijnen? Neem dan contact op met onze redactie via een e-mail aan ac.redactie@ad.nl.

Exclusief

Het beste van het AD

In samenwerking met indebuurt Amersfoort