Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Nico Brons

Toch nog twee gezichten als acteur en politicus

TheaterIn 2014 verliet hij als fractievoorzitter van D66 de raadzaal om zich volledig te richten op zijn lievelingspodium: het theater. Na drie seizoenen de talkshow Staat van de Stad te hebben gepresenteerd, speelt Patrick Nederkoorn (33) donderdag in theater De Lieve Vrouw met Het komt nu wel heel dichtbij weer eens een thuiswedstrijd.

Quote

Met theater De Lieve Vrouw heb ik een bijzondere band.

Als hij tijdens zijn vorige tournee een slechte voorstelling van Code Rood had gespeeld, verdwenen de sokken die hij die avond aanhad, linea recta in de prullenbak. ,,Dan kon ik er niet meer op spelen", zegt Nederkoorn. ,,Gek, hè? Noem het bijgeloof..."

Sinds 18 november, de avond dat zijn tweede voorstelling Het komt nu wel heel dichtbij in première ging, heeft hij alle sokken na een goede wasbeurt weer netjes in de la gelegd. De Amersfoorter voelt zich inmiddels een stuk lekkerder op het podium. Wat wil je, met recensies in de Volkskrant (vier van vijf sterren) en het NRC (drie van vijf sterren), waarin louter lovende woorden staan.

,,Ik heb wel een nacht gestuiterd van blijdschap", zegt Nederkoorn, op een ochtend zittend aan een kop koffie in KAdECafé aan het Eemplein. ,,Ik ben nog nooit door kranten gerecenseerd, dus ik vond het al tof dat ze überhaupt kwamen. Bij het opstaan dacht ik: en nu gewoon weer verder spelen. Die avond stond ik in een theater in Hoofddorp. Je kunt dan niet denken: lees de recensie maar, dit móet u een leuke avond vinden."

Wat wél is gebleven, is het blije gevoel dat men zijn voorstelling 'gezien' heeft. Dat er wordt begrepen wat hij wil overbrengen. In Het komt nu wel heel dichtbij koppelt Nederkoorn een sterk gedramatiseerde versie van zijn eigen levensverhaal aan het huidige maatschappelijke klimaat. Het kind dat opgroeit in een beschermde omgeving waarin de buitenwereld eng is, én het heden waarin de buitenwereld óók eng is.

,,Mijn ouders komen uit een streng christelijk nest. Ik ben zelf ook in die traditie opgegroeid en daar heb ik me min of meer uit los moeten werken. Aan zo'n opvoeding zitten mooie dingen, zoals zorg voor anderen, maar er zit ook een veroordelende kant aan tegen mensen die niet bij dezelfde groep horen. Die veroordeling zie ik nu constant om me heen. Terreurdreiging, angst voor anderen..."

Onprettig gevoel
Ook bij zichzelf. ,,Ik ben niet heiliger dan wie dan ook. Ik merk het, als ik op Amsterdam Centraal sta of op Schiphol. Ik kijk meer om me heen. Dat vind ik echt een heel onprettig gevoel. Ik vrees het vertrouwen in mensen te verliezen, niet meer op anderen te kunnen bouwen. Maar het vervelende met angst is dat het geen keuze is. Je kunt niet zeggen 'ik ben niet bang', hoe graag je het ook zou willen. Als je zelf niet stevig staat, kan alles om je heen een gevaar zijn. Ik denk wel dat het een taak is om je te verhouden tot je angsten en om na te gaan in hoeverre ze reëel of terecht zijn. Zeker in deze tijd. Anders kom je vrij snel tot een veel te gemakkelijke oplossing."

Hij verontschuldigt zich meteen. Want die laatste zin is misschien wel een érg politiek getinte uitspraak. Politiek is en blijft dan ook onlosmakelijk met hem verbonden. In 2010 komt hij voor D66 in de gemeenteraad van Amersfoort. Een jaar later stapt 'zijn' wethouder Mirjam Barendregt op, omdat ze een overschrijding van 7 miljoen euro op de bouwkosten van het Eemhuis te laat meldde aan haar collega's en de gemeenteraad.

Fractievoorzitter Pim van den Berg neemt haar plaats in, waarna diens stoel aan het hoofd van de tafel voor de jonge Nederkoorn wordt. Nog datzelfde jaar wordt hij door zo'n collega's van de gemeenteraad verkozen tot beste raadslid.

Na vier jaar besluit hij zich evenwel niet meer verkiesbaar te stellen en daarmee een cabaretcarrière te verkiezen boven een leven in de raadzaal. Spijt van deze stap heeft hij geen moment gehad. Hij is ook nog altijd lid van D66. ,,Politici hebben vaak de horizon van één dag. Ik ook, toen ik erin zat. Ik werd er geen leuker mens van. Ik ging heel strategisch denken, ook in mijn persoonlijke leven. Als theatermaker kan ik helemaal mezelf zijn. Als ik jou niet aardig zou vinden, hoef ik nu niets met je. In de politiek wel."

Symbolisch
Niet dat hij met wroeging terugkijkt op zijn tijd als raadslid. ,,Ik heb helemaal geen behoefte om te trappen op die periode. Ik geloof wel, nu meer dan toen ik er zelf in zat, dat het goed is de boel af en toe te ontregelen. Kijk naar Rob Lampe en Ron Jagers, het tweetal dat nu bezig is met het oprichten van de Partij Elastieke Principes. Leuk en goed dat zij zich druk maken en hier en daar een deukje in zaken trappen. De politiek is een symbolische orde: ze bestaat niet, maar ze is wel nodig. We hebben zelf een systeem als democratie bedacht, dat veel minder praktisch en veel duurder is dan het bestuur laten regelen door een paar zakenmensen. Maar in het beste geval heeft iedereen nu het gevoel in elk geval te worden gehoord."

De manier waarop Nederland wordt bestuurd, blijft hem bezighouden. Niet voor niets is Nederkoorn naast zelfstandig theatermaker politiek commentator in het radioprogramma Met het oog op morgen. Ook is hij onderdeel van het vaste cabaretteam van Spijkers met Koppen, elk zaterdagmiddag op Radio 2.

Écht volgen wat er in de lokale politiek gebeurt, doet hij niet meer, verzekert hij. ,,Ik kan naar het functioneren van de raad niet onbevangen kijken, dus ik vind dat ik daar een beperkte opvatting over moet hebben", klinkt het resoluut. Of... toch niet? Want na te zijn gewezen op een affiche op het raam van het café, waarin wordt opgeroepen tegen de sluiting van culturele broedplaats De War te strijden, barst hij los.

,,Oké, onder de douche dacht ik nog 'dit moet ik zeker niet zeggen', maar over dit dossier wind ik me dus écht op. Ik vind de manier waarop gecommuniceerd is in dit dossier, ronduit kwalijk. Er is in de uitingen vanuit het college met geen woord gesproken over het burgerinitiatief om De War open te houden (ruim zes ton werd ingezameld door medestanders, in principe genoeg om het terrein te kopen en de activiteiten voort te zetten, red.). Dat De War door dit besluit hoogstwaarschijnlijk verdwijnt, vind ik ontzettend jammer. Ik snap het politieke idee wel, dat je met Rovase in zee gaat, omdat je het gebied rond de Eem wilt ontwikkelen. Maar we moeten wel oppassen dat Amersfoort geen Ravensburgerpuzzel wordt. Waarbij elk hokje op de kaart zijn eigen kleur heeft en je er vooral niet buiten mag komen."

Twee jaar van hot naar her reizen en in theaters door het hele land staan, hebben Nederkoorns band met Amersfoort veranderd. ,,Ik weet eigenlijk niet zo goed meer hoe ik naar de stad kijk. Het is vooral de plek waar ik slaap. Dat kan gelukkig goed in Amersfoort, slapen. Als politicus ben je continu bezig met de identiteit van de gemeente waar je woont en werkt. Je gemeente sterker of beter maken dan een andere is dan je taak. Ik was gisteren in Houten, ik presenteerde daar een congres. Dat ligt naast Utrecht. En dat is heus niet de vijand. Het is gewoon een plek waar mensen af en toe eens heen gaan, een leuke avond hebben en hopelijk weer terugkomen. Amersfoort is ook gewoon een leuke en fijne stad. En om het maar even lomp te zeggen: het fijne van Amersfoort is óók gewoon dat je snel ergens anders bent."

Voordeur
De stad vergeten doet hij echter niet. ,,In de voorstelling refereer ik ook aan Amersfoort. Ik beschrijf Liendert, de wijk waarin ik opgegroeid ben. Er is niet veel veranderd daar, alleen mijn basisschool is weg. De Horsten stonden er toen ook al, die flats die nu aan het instorten zijn." Met de hem zo typerende twinkeloogjes voegt hij toe: ,,Vroeger kon je nog gewoon bij de voordeur aanbellen, nu moet je met de trap over het puin heen."

Op het podium staan in 'zijn' Amersfoort, aanstaande donderdag, voelt dan ook speciaal. ,,Met theater De Lieve Vrouw heb ik een bijzondere band. Mijn vorige voorstelling ging er in première, en ik heb er Staat van de Stad gepresenteerd. Spelen in je eigen stad heeft ook het voordeel dat mensen je kennen en ik mensen ken. Met andere woorden: binnen anderhalve week hadden we al ruim de helft van de beschikbare kaarten verkocht. Het gaat sowieso fijn met de verkoop, deze tournee. Maar ik sta nog steeds voor kleine zalen, hoor. Vind ik juist wel lekker. Heb je direct contact met je publiek."

Nog één voordeel van donderdag? ,,Ik ga altijd met de trein naar het theater en rij dan met de technicus mee terug. Ein-de-lijk kan ik weer eens op de fiets naar huis. Luxe!"

Exclusief

Het beste van het AD

In samenwerking met indebuurt Amersfoort