Volledig scherm
Pro IS-demonstranten tijdens een protest in de Haagse Schilderswijk. © anp

AIVD: Salafisten zetten gematigde moslims onder druk

UPDATERadicale salafistische groepen zetten op een ongewenste manier gematigde moslims in Nederland onder druk. ,,Salafistische aanjagers proberen met name kwetsbare groepen als kinderen en vluchtelingen in hun invloedssfeer te krijgen”, stelt de geheime dienst AIVD in het jaarverslag over 2016 dat vanmiddag is verschenen.

Quote

Het is een voorbeeld van pogingen van radicale salafisten om hun macht uit te breiden

Vorig jaar probeerden salafistische jongeren in verschillende moskeeën een plek in het bestuur van die gebedshuizen te bemachtigen. ,,In een aantal gevallen werd geweld hierbij niet geschuwd'', meldt de AIVD. ,,Het is een voorbeeld van pogingen van radicale salafisten om hun macht uit te breiden. Hoewel in de meeste gevallen de wet niet wordt overtreden, passen intimidatie en dreigen met geweld niet in een open democratische rechtsstaat.''

Deze krant schreef vorige week nog over omstreden benefietacties van de salafistische AlFitrah-moskee in Utrecht. De familie Salam, die de moskee bestuurt, haalt honderdduizenden euro’s per jaar op door ‘emotionele en sociale chantage’ van de moslimgemeenschap, stellen islamexperts. De moskee geeft ook (koran)lessen aan kinderen.

Vluchtelingen

In Duitsland is al opgetreden tegen salafistische groepen die probeerden te ‘ronselen’ in opvangkampen voor vluchtelingen. In Nederland kwam vorig jaar de hulporganisatie Al Ighaatha voor hetzelfde onder vuur te liggen. Zij zouden niet alleen kleren, maar ook religieus advies geven aan asielzoekers. ,,We zien dat zowel vluchtelingen in azc's als al in Nederland gevestigde vluchtelingen worden benaderd door dergelijke stichtingen", zegt AIVD-baas Rob Bertholee tegen het AD.

De AIVD wijst al enkele jaren op de groeiende invloed van het salafisme in Nederland. De dienst ziet het salafisme als een zeer orthodoxe islamitische stroming die terug wil naar de fundamenten van de islam, dat verhoudt zich niet altijd goed met de Westerse democratische waarden. ,,We berichten er genuanceerd over. We houden deze stichtingen in de gaten, maar niet direct in verband met de dreiging van aanslagen", zegt Bertholee. Daarmee maakt hij onderscheid tussen 'reguliere' salafisten en jihadistische salafisten. De dienst ziet wel het salafisme een rol speelt in de radicalisering van jongeren die op jihad gaan. 

In het jaarverslag stelt de geheime dienst in het algemeen dat ‘de dreiging tegen Nederland is toegenomen’. Ze doelt daarbij op het blijvende risico van een aanslag door IS of al-Qaida, maar ook door ‘heimelijke politieke beïnvloeding door Rusland’. Vooral de cyberdreiging vanuit Rusland neemt al enige tijd toe.

Fake-news

Zo heeft Rusland geprobeerd via fake-news de Nederlandse verkiezingen in maart te beïnvloeden. ,,Die beïnvloeding is er elke dag, dus ook rond de verkiezingen. Er wordt nieuws verspreid dat is gebaseerd op onwaarheden", weet Bertholee. De directeur stelt dat het de Russen uiteindelijk niet is gelukt het verloop van de verkiezingen 'direct te beïnvloeden'.  

Cyberaanvallen

Meer succes hadden de Russen, en mogelijk ook de Chinezen, met digitale spionage. ,,De AIVD heeft gezien dat Nederlandse overheidsinstellingen het afgelopen jaar herhaaldelijk doelwit waren van omvangrijke en hardnekkige digitale spionageaanvallen'', staat in het jaarverslag. De dienst schrijft dat ze ‘omvangrijke infecties heeft gezien bij buitenlandse (defensie)bedrijven’. ,,Daarbij zijn zeer gevoelige en geavanceerde maritieme- en defensietechnologieën gestolen.'' Het kan daarbij ook gaan om in Nederland gevestigde takken van buitenlandse bedrijven.

Ook worden Nederlandse ict-bedrijven ‘misbruikt’ voor het plegen van digitale aanvallen. Eind vorig jaar werd bekend dat de cyberaanvallen op de Democratische Partij in Amerika onder meer zijn uitgevoerd via Nederlandse bedrijven en servers. Nederland is een groot, internationaal ict-knooppunt, stelt de AIVD, dus kwetsbaar voor dergelijke cyberaanvallen.