Het teken van de Grijze Wolven bij een demonstratie van Turkse Nederlanders bij het Turkse consulaat aan Westblaak.
Volledig scherm
Het teken van de Grijze Wolven bij een demonstratie van Turkse Nederlanders bij het Turkse consulaat aan Westblaak. © ANP

Als er wordt gedemonstreerd, zijn de Grijze Wolven erbij

Het gonsde zaterdagnacht over internet en door de straten van Rotterdam: er zijn ‘Grijze Wolven’ onder de demonstranten voor het consulaat. Ook AD-columniste Fidan Ekiz haalde ze maandag aan in haar veelgelezen oproep aan de zwijgende Turkse meerderheid. Vier vragen over deze beruchte ultra-nationalistische groepering.

Quote

Nederland heeft jarenlang de deur opengelaten voor ul­tra-na­ti­o­na­lis­ti­sche, religieuze en reactionare clubs

Fidan Ekiz, columniste

 Wie stonden daar zaterdagnacht voor het Turkse consulaat bij de demonstratie die eindigde in rellen? Aanhangers van Erdogan, ja. Maar toen sommige demonstranten het bekende handgebaar met pink en wijsvinger maakten, ging dat beeld als een lopend vuurtje over het web: ook de Grijze Wolven hebben zich tussen de demonstranten gemengd. Met als ondertoon: nu wordt het echt link.

De Turks-Nederlandse columniste Fidan Ekiz schreef maandag in het AD: ,,Nederland heeft jarenlang de deur opengelaten voor ultra-nationalistische, religieuze en reactionare clubs als Milli Görüs en de Grijze Wolven. Het resultaat stond dit weekend kapot te maken wat mijn ouders en generaties na hen hebben opgebouwd in Nederland”.

Grijze Wolven, wie zijn dat ook al weer?

.
Volledig scherm
. © ANP

Het is de bijnaam van de aanhangers van de Turkse politieke partij MHP. Een fel nationalistische partij, waarvan de aanhangers de afgelopen decennia in verband werden gebracht met intimidatie van politieke tegenstanders, geweld en drugscriminaliteit.

Critici bestempelen de partij als fascistisch. Ze gebruiken onder meer de wolvenkop uit de Turkse mythologie als symbool. ,,In de jaren 90 zei een van hun leiders: het Ottomaanse Rijk heeft Europa niet veroverd, nu doen we het met immigratie”, zegt Mehmet Ülger, Nederlandse auteur van een boek over de Grijze Wolven in Nederland.

Is het een grote organisatie in Nederland?

Quote

Ik denk dat hooguit 10 procent van de Turken sympathie voor ze heeft en dat 2 à 3 procent actief is

Thijl Sunier, antropoloog UvA

Dat valt mee, zegt Thijl Sunier, antropoloog aan de Universiteit van Amsterdam. Hij deed in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken onderzoek naar Turkse organisaties in Nederland. ,,Ik hou het op een paar procent van het totaal aantal Turken dat bij organisaties is aangesloten.” In totaal zijn er zo’n 400.000 Turkse Nederlanders; zij zijn niet allemaal aangesloten bij een organisatie.

Sunier: ,,In de jaren 70 en 80 werden de Wolven heel sterk geassocieerd met geweld. Ze hebben dat militante activisme nu wat losgelaten. Ze zijn iets meer salonfähig geworden. In Turkije zit de MHP in het parlement en daar steunen ze Erdogan.” Ook Ülger stelt dat het niet om een grote club gaat, maar dat hun activisme juist weer sterker wordt.

,,Ik denk dat hooguit 10 procent van de Turken sympathie voor ze heeft en dat 2 à 3 procent echt actief is. Hun achterban is gewelddadig. De aanhangers die ik zaterdag voor het consulaat zag, zag ik ook bij de demonstraties na de mislukte coup in Turkije.”

Wat zeggen de Grijze Wolven zelf?

Een woordvoerder van de Turkse Federatie Nederland, de Nederlandse tak van de MHP, stelt dat de organisatie zaterdag alleen bij Rotterdam Airport heeft gedemonstreerd. De plek waar de Turkse minister van Buitenlandse Zaken niet mocht landen. ,,Dat was een vreedzaam protest. Als mensen het hebben over ‘Grijze Wolven voor het consulaat’, dan waren die er niet officieel namens onze organisatie.”

Waarom zijn er zoveel Turkse organisaties in Nederland?

.
Volledig scherm
. © ANP

Fidan Ekiz schrijft in haar column niet alleen over de Wolven, maar ook over Milli Görüs, een conservatie organisatie die zeker 30 moskeeën in Nederland runt. Bij het zogenoemde ‘spanningenoverleg’ dat minister Asscher sinds de couppoging geregeld houdt, zijn maar liefst vijftien Turks-Nederlandse clubs betrokken. ,,In de jaren 80 was er veel subsidiegeld beschikbaar voor Turkse organisaties. Zelf-organisatie moest tot integratie leiden”, zegt Sunier.

Die subsidies zijn er nu niet meer, de clubs nog wel. Ülger: ,,Ik ben het met Fidan Ekiz eens dat die clubs in het verleden teveel ruimte hebben gekregen.” Asscher heeft van vier grote organisaties, waaronder Milli Görüs, gezegd dat hun financiën nu niet transparant genoeg zijn. Zij worden extra in de gaten gehouden.