Volledig scherm
Een reiziger loopt door een toegangspoortje op een NS-station © ANP

'Data ov-chipkaart te grabbel'

De Belastingdienst moet de toegang worden ontzegd tot OV-chipkaartgegevens, dat zegt advocaat en hoogleraar Belastingrecht Guido de Bont. Nu kunnen belastinginspecteurs nog privacygevoelige reisgegevens gebruiken om belastingfraude op te sporen.

Quote

Dit gaat net zo goed om pri­va­cy­ge­voe­li­ge lo­ca­tie­ge­ge­vens. Je kunt ermee achterhalen wie waar was op welk moment

Guido de Bont, hoogleraar belastingrecht

Zo kan de belastingdienst ov-chipkaartdata gebruiken om te controleren of belastingbetalers liegen over hun gemaakte reiskosten, er een dubbele boekhouding op nahouden of om vast te stellen dat een belastingplichtige die bijvoorbeeld in Utrecht zegt te werken, dagelijks naar Amersfoort reist. De Belastingdienst is pas voor het gebruik van privacygevoelige reisinformatie op de vingers getikt.

In een zaak die De Bont had aangespannen oordeelde de Hoge Raad dat de Belastingdienst géén foto's van snelwegcamera's mag gebruiken voor de controle van rittenregistraties. De Belastingdienst had naheffingsaanslagen opgelegd, omdat auto's met automatische snelwegcamera's waren gesignaleerd op locaties die niet overeenkwamen met hun rittenregistraties.

Privacygevoelig

,,Op 24 februari heeft de Hoge Raad besloten dat de fiscus die privacygevoelige cameragegevens niet mag gebruiken'', licht de professor aan de Erasmus Universiteit Rotterdam toe. Volgens De Bont zijn ov-chipkaartgegevens vergelijkbaar met die van automatische snelwegcamera's. ,,Dit gaat net zo goed om privacygevoelige locatiegegevens. Je kunt ermee achterhalen wie waar was op welk moment. Ov-gegevens zijn dus ook onbruikbaar als bewijs voor de fiscus.''

Volgens de hoogleraar is het gebruik ervan in strijd met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en artikel 10 van de Grondwet, waarin staat dat mensen recht hebben op respect voor hun privéleven. De Bont: ,,Uiteraard mag dat voor controle worden ingeperkt, maar dat moet dan  in de wet zijn vastgelegd. De Belastingwet voldoet daar niet aan.''

Quote

Hoge Raad heeft paal en perk gesteld aan de Be­las­ting­dienst. Die kan dus niet doorgaan met grabbelen in andermans data

Vincent Böhre, Privacy First

Belastingfraude

De Belastingdienst moet de toegang worden ontzegd tot OV-chipkaartgegevens, dat zegt advocaat en hoogleraar Belastingrecht Guido de Bont. Nu kunnen belastinginspecteurs nog privacygevoelige reisgegevens gebruiken om belastingfraude op te sporen.  

De Belastingdienst verklaart dat inspecteurs de bevoegdheid hebben 'om informatie te vragen aan ov-bedrijven over belastingplichtigen'. Dat staat in een document dat maatschappij voor een Beter OV verkreeg na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Dit wob-verzoek is ingediend nadat uit een uitzending van Zembla bleek dat de financiële en persoonlijke gegevens van elf miljoen belastingbetalers en twee miljoen bedrijven jarenlang niet goed zijn beveiligd.

Schande

De reizigersorganisatie vroeg bij de Belastingdienst op hoe vaak chipkaartgegevens zijn opgevraagd en verstrekt. Maar de Belastingdienst zegt op die vragen 'geen antwoord' te kunnen geven, 'omdat de gevraagde informatie niet beschikbaar is'. De Belastingdienst erkent wel dat die gegevens worden vastgelegd in dossiers van belastingplichtigen, maar zegt dat niet wordt bijgehouden hoe vaak dat gebeurt.

Privacyorganisatie Privacy First spreekt daar schande van. ,,De Hoge Raad heeft paal en perk gesteld aan de Belastingdienst. Die kan dus niet doorgaan met naar hartenlust te grabbelen in andermans data'', aldus directeur Vincent Böhre.

De Bont vindt dat de autoriteit 'zich moet schamen voor wat er bij de Belastingdienst gebeurt'. ,,Het is hun taak om de privacy na te leven, maar ik heb de autoriteit erop moeten wijzen dat de Belastingdienst vele miljoenen foto's heeft, zonder dat daar een apart grondrecht voor is.'' Volgens Belastingdienst-woordvoerder André Karels wordt het vonnis van de Hoge Raad nog bestudeerd.