Volledig scherm
Asscher en Samsom op het podium van het Theater de Vaillant © anp

De handschoenen zijn af bij Asscher

PvdA-debatDe handschoenen zijn voorzichtig afgegaan, vanavond tijdens het eerste PvdA-debat tussen Lodewijk Asscher en Diederik Samsom in de Haagse Schilderswijk. Waar huidig partijleider Samsom na vier jaar hard werken in de Tweede Kamer hoopt op sympathie, zegt vicepremier Asscher ronduit dat het nu tijd is voor een nieuwe leider.

,,We hebben maar één meningsverschil'', grapt Samsom aan het begin van de avond. ,,Lodewijk vindt dat ik weg moet en daar ben ik het niet mee eens.''

Dat blijkt niet te kloppen, er zijn meer verschillen. Asscher en Samsom hebben zich voorgenomen vriendelijk met elkaar om te blijven gaan, maar subtiele tegenstellingen sijpelen door. PvdA-leden zien een ingetogen Asscher, met rode stropdas, tegenover een strijdvaardige Samsom, zonder das.

Waar Asscher lichtelijk vilein verwoordt wat Samsom in zijn ogen verkeerd heeft gedaan de afgelopen jaren, wijst Samsom er vooral op dat Asscher medeverantwoordelijk is.  

Asscher pleit voor 'radicale verandering'. Zo is het volgens hem tijd voor 'bindend leiderschap, in een tijd dat we als samenleving uit elkaar worden gespeeld'. ,,Als u vindt dat alles goed gaat, moet u niks veranderen. Maar het gaat niet goed. Ik heb veel waardering voor Diederik Samsom, maar het is tijd voor een nieuwe leider. In maart staat onze toekomst op het spel. Mark Rutte en Geert Wilders wachten niet op ons.''  

Volledig scherm
Samsom en Asscher tijdens het debat © anp

Belangrijke punten
De twee kandidaten blijken een duidelijk meningsverschil te hebben over arbeidsmigratie binnen de EU. Asscher wil gelijk loon voor gelijk werk in Europa. Wordt daar niet aan voldaan, dan moet Nederland stoppen met vrij verkeer van arbeid.

,,Dit is een loze belofte en dit steun ik niet", reageerde Samsom. Hij denkt dat Nederland de EU nodig heeft. ,,Dit kun je niet waarmaken. En dan komt het cynisme weer bij de kiezer terug."

Asscher verwijt Samsom op zijn beurt dat hij idealen en principes heeft uitonderhandeld met de VVD. Zo zijn in zijn ogen tijdens de formatie belangrijke punten weggegeven op het gebied van ontslagrecht en werkloosheid. ,,Dankzij het sociaal akkoord hebben we dat recht kunnen zetten, maar dat was wel nodig.'' Lees: het zou Asscher niet overkomen aan een formatietafel.

,,We hebben alles samen gedaan. We hebben nog net niet het bed gedeeld.'' Hij wil wel toegeven dat hij - met Asscher - te veel als een ingenieur heeft geopereerd. De economie is gerepareerd, maar mensen voelen dat het slecht gaat.

,,Iedereen moet het gevoel hebben dat onze partij er voor jou is als er onrecht wordt aangedaan. Ondanks ons harde werken, door Lodewijk en ik, is dat gevoel iets te weinig gegeven.''  

'Ongeloofwaardig'
Spannend wordt het even als het over het gebrek aan vrouwelijk leiderschap in de PvdA gaat. Na een betoog van Samsom dat hij een leidend duo wil vormen met de vrouwelijke nummer twee van de toekomstige kieslijst, zegt Asscher afgemeten: ,,Dat is ongeloofwaardig. Het spijt me, maar het gaat om wat je doet.''

De woede vlamt zichtbaar op in Samsom, die toch al bekend staat om zijn opvliegende karakter. Waarna Asscher fijntjes toevoegt: ,,Je moet niet boos worden.''  

Reclame
Het is een aardig eerste debat in een stampvolle zaal. Partijvoorzitter Hans Spekman hoopt met de lijsttrekkersverkiezing op positieve publiciteit voor zijn geplaagde partij. De afgelopen maanden leidde de strijd niet bepaald tot de gedroomde reclame.

Om te beginnen wilde geen vrouw zich in de race mengen, ondanks een wanhopige zoektocht van Spekman. Een keuze tussen twee mannen van in de veertig is niet bepaald een uithangbord voor de partij die zichzelf afficheert als voorvechter van de emancipatie.   

Ook met lijsttrekkerskandidaat Jacques Monasch liep het voor de partij niet goed af. Het Kamerlid wilde een radicale koerswijziging, waarbij bijvoorbeeld de macht van Brussel zou worden ingeperkt en er een strenger vluchtelingenbeleid zou komen.

Magere keus
Het liep vorige week uit op een breuk. Hij stapte op omdat het naar zijn zin te moeilijk is voor niet-leden om mee te stemmen, die moeten zich daarvoor namelijk (tijdelijk) inschrijven als PvdA-lid voor minimaal 2 euro per maand. Monasch heeft zijn zetel gehouden en overweegt een nieuwe partij te beginnen.  

Met de twee overgebleven kandidaten Asscher en Samsom blijft er een wat magere keus over voor de PvdA-leden. Samen zijn ze mede het gezicht van het impopulaire kabinet van VVD en PvdA, waarvoor vooral hun eigen partij hard gestraft lijkt te worden. De PvdA schommelt in de peilingen rond de 13 zetels, terwijl ze vier jaar geleden nog met 38 zetels de Tweede Kamer in gingen.