Duitse militairen mogen vanaf vandaag ook gebruik maken van het grootste Nederlandse marineschip, de Zr.Ms Karel Doorman.
Volledig scherm
Duitse militairen mogen vanaf vandaag ook gebruik maken van het grootste Nederlandse marineschip, de Zr.Ms Karel Doorman. © anp

Duitsers willen dolgraag op onze Karel Doorman varen

Duitse militairen staan te trappelen om gebruik te maken van het grootste Nederlandse marineschip, de Zr. Ms. Karel Doorman. De deal, die donderdag wordt beklonken, is volgens sommige marinekenners een buitenkansje voor de Duitsers. Zelf steggelden ze jarenlang over de bouw van twee vergelijkbare schepen, maar hiervoor kregen ze de handen niet op elkaar.

De Karel Doorman vervoert niet alleen militairen, maar is in 2014 ook ingezet om hulpgoederen af te zetten in de strijd tegen Ebola in Afrika.
Volledig scherm
De Karel Doorman vervoert niet alleen militairen, maar is in 2014 ook ingezet om hulpgoederen af te zetten in de strijd tegen Ebola in Afrika. © ANP

Het zal even wennen zijn voor de 152 vaste bemanningsleden van de varende gigant die nu in Amsterdam ligt aangemeerd. Als minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en haar collega Ursula von der Leyen donderdagmiddag hun handtekeningen hebben gezet, klinkt er niet langer alleen Nederlands aan boord, maar ook Duits. Duikers, amfibische verkenners, mijnexperts en genisten van het 'Seebataillon' zullen er vanaf dan geregeld aan boord verblijven om te oefenen en eventueel missies uit te voeren.

Afscheid
De samenwerking is volgens Defensie een schoolvoorbeeld van hoe legers in Europa zouden moeten samenwerken om de slagkracht te vergroten. Maar dat het zover heeft kunnen komen, is misschien wel net zo bijzonder. Nederland had namelijk al bijna afscheid genomen van de varende kolos. De bouw van het 'Joint Support Ship' kostte 400 miljoen euro, maar met een alsmaar krimpende krijgsmacht was er geen plek voor zo'n groot schip, oordeelde Hennis-Plasschaert nog in 2013. Voordat het schip officieel in gebruik was genomen, werd er al uitgekeken naar een koper.

Zover kwam het niet. De marine sputterde tegen en ook de oppositie in de Tweede Kamer. Het schip mocht blijven, maar alleen als er een medegebruiker kon worden gevonden. En die kwam sneller dan gedacht.   Duitsland zit al jaren verlegen om een varende gigant waarmee ze hun mariniers kunnen verplaatsen. Die noodzaak blijkt volgens marinekenner en hoofdredacteur van marineschepen.nl Jaime Karremann, meer dan ooit als de vredesmissie in Somalië in 1993 bijna desastreus afloopt.

Seebataillon
De Duitsers hebben net hun amfibische eenheden afgestoten, maar als de situatie in het land uit de hand loopt, lukt het ze maar net om hun militairen veilig te evacueren. Het 'Seebataillon' wordt direct in ere hersteld en het land gaat op zoek naar amfibische transportschepen. Het liefst hadden ze zelf twee vergelijkbare schepen zoals de Karel Doorman aangeschaft. Maar politiek krijgen ze de handen er niet voor op elkaar. Als in 2013 blijkt dat de Nederlanders eigenlijk niet goed weten wat ze met de Karel Doorman moeten, is een samenwerking al snel rond.

Voor Duitsland is dit een gedroomde deal, oordeelt marinekenner Karremann van marineschepen.nl. ,,Zonder zelf een schip te laten bouwen, kunnen ze er straks wel gebruik van maken.'' Maar voor Nederland is het maar een armoedig compromis, vindt hij. Nederland gebruikt de Karel Doorman voor bevoorrading op zee. ,,Die capaciteit moeten ze nu delen.'' Toch komt Duitsland zeker niet beter uit de deal dan Nederland, vindt woordvoerder Klaas Meijer van Defensie. ,,Als Duitsland de Karel Doorman wil gebruiken, krijgen wij bevoorradingsschepen van hun te leen'', zegt hij. Ook wijst hij er op dat Nederlandse mariniers nu alle mogelijkheden van het schip kunnen benutten, iets dat ze anders niet hadden kunnen doen. ,,En in de deal zit ook dat wij gebruik mogen maken van Duitse tanks.''