Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Anousha Nzume: ,,Het gaat erom dat we gelijke rechten krijgen.''
Volledig scherm
Anousha Nzume: ,,Het gaat erom dat we gelijke rechten krijgen.'' © Wim Kluvers

'Gekleurde mensen hebben minder kansen'

Anousha NzumeWitte Nederlanders moeten beseffen dat 'wit privilege' bestaat, en dat anderen er last van hebben, betoogt Anousha Nzume.

Er is eigenlijk maar weinig veranderd in Nederland de afgelopen decennia, constateert Anousha Nzume (46) treurig. Nog steeds weten gekleurde jongeren niet zeker of ze 's avonds wel dezelfde club binnen kunnen als hun witte vrienden en nog steeds beseffen witte mensen niet goed wat dat eigenlijk precies over henzelf zegt, schrijft de cabaretière en activiste.

,,Veel mensen denken dat er in Nederland eigenlijk niet echt iets aan de hand is. Maar er bestaat nog altijd een systeem waardoor mensen van kleur minder kansen hebben dan witte mensen, minder kans op school, minder kans op een goede baan. Het is er gewoon, zoals er seksisme is, en milieuvervuiling", zegt de Amsterdamse die bekend werd door haar theatershows én haar strijd tegen Zwarte Piet.

Gisteren verscheen haar boek Hallo witte mensen, waarin ze Nederland wijst op het 'wit privilege'. Het is de term die in het racismedebat wordt gebruikt voor de voordelen die witte mensen hebben omdat ze geboren zijn en leven in een voornamelijk witte samenleving.

,,Ik probeer dat gesprek al een paar jaar te voeren, maar het zijn tot nu toe onbevredigende gesprekken", zo zegt ze.

Komt dat niet omdat witte mensen worden aangesproken op iets waar ze niets aan kunnen doen: wit zijn?

,,Ik zeg ook niet tegen witte mensen: jullie doen iets fout. Niemand kan ontsnappen aan zijn kleur. Ik dus ook niet. Maar ik wil dat iedereen beseft dat deze maatschappij is ingesteld op witte mensen. Dat is ook logisch, want het is de geschiedenis van Nederland. Maar de maatschappij is nu wel veranderd."

In je boek lijk je te pleiten voor het instellen van quota voor bijvoorbeeld het aantal gekleurde werknemers bij de overheid?

,,Dat bedoel ik niet letterlijk. Je moet geen gekleurde mensen aannemen omdat ze gekleurd zijn. Maar eis van jezelf als bedrijf dat je bij sollicitatiegesprekken zorgt dat er ook gekleurde kandidaten tussen zitten. En kies dan van alle sollicitanten de beste."

Vinden witte Nederlanders het lastig dat gekleurde Nederlanders hun plekje in de maatschappij opeisen?

,,Ze voelen zich snel aangesproken door de term 'wit privilege'. Door er discussies over te voeren, ben ik vrienden kwijtgeraakt. Het punt is: het gaat er niet om dat gekleurde mensen hier alleen 'mogen zijn'. Het gaat erom dat we gelijke rechten krijgen en dat ernaar gehandeld wordt. Dat we dus bijvoorbeeld net zoveel recht hebben om mee te praten en beslissen over tradities."

Daarmee doel je op de zwartepietdiscussie, die al jaren woekert. Is het geen tijd die discussie van beide kanten op een wat rustiger toon te voeren en mensen de tijd te geven om erover na te denken?

,,Nee, die discussie moeten we blijven aangaan. Zwarte Piet staat symbool voor het onderhuids racisme in Nederland. En dat is niet iets wat je 'een beetje' kunt veranderen. Het gaat er simpelweg om of alle mensen wel of niet gelijkwaardig zijn."

Hallo witte mensen van Anousha Nzume is gisteren verschenen bij Amsterdam University Press (€14,95)