Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Koen Verheijden

In de klas met 60 kleuters, 2 juffen en 2 onderwijsassistenten

Basisonderwijs 2.0Een vaste groep met leeftijdsgenootjes is er op basisschool De Kwartiermaker niet meer bij. De kleuters geven zelf aan waar ze aan toe zijn: schrijven, of iets héél anders, zoals het oefenen van een koprol.

'We gaan in twee groepen werken. De kinderen van level 1 gaan met meneer Hugo naar de speelzaal.'' Juf Sonja heeft de woorden nog niet uitgesproken of een gekakel barst los in unit 1 van De Kwartiermaker. Allemaal kleutertjes staan op van hun stoel en lopen naar meneer Hugo, hun onderwijsassistent. Als ze net allemaal het klaslokaal uit zijn, schiet een jongetje omhoog. ,,Oh ja, ik moet ook mee'', brengt hij uit en hij spurt naar de uitgang. De kinderen van level 2 blijven achter bij de juf.

Op De Kwartiermaker is het traditionele schoolsysteem overboord gegooid. Hier zitten de leerlingen niet in een groep 1 of 2 met een vaste juf of meester. Nee, ze zitten met een mannetje of 60 in een unit met twee juffen en twee onderwijsassistenten. En ze volgen hun eigen programma. Soms met de juf, soms met de onderwijsassistent, soms zelfstandig.

Volledig scherm
© Koen Verheijden

De school besloot het roer om te gooien omdat de prestaties van de kinderen tegenvielen en hun motivatie slecht was. ,,Kinderen waren niet geïnteresseerd, hingen onderuit in hun stoel. Dat wilden we verbeteren'', verklaart directeur Kim Cleijn. Maar hoe? Door veel beter te kijken naar wat de kinderen zelf nodig hebben. Sterker, ze mogen zelf aangeven waar ze aan willen werken. De ene kleuter is eraan toe om aan de slag te gaan met schrijven, de ander wil juist de koprol leren. En dat kan op De Kwartiermaker. Cleijn: ,,Ze kunnen niet alles zelf bepalen, want ze moeten aan het einde van de rit bepaalde dingen hebben geleerd. Maar ze hebben er wel zeggenschap over en mogen vaak tussen taken kiezen.''

De leerlingen zijn veel gemotiveerder sinds de school het traditionele onderwijssysteem heeft losgelaten. Juist die afwisseling in opdrachten en het zelf mogen meebeslissen over wat ze doen, werkt stimulerend. ,,Het is zonde van de tijd om ze elke dag een opdracht te laten maken en de schriftjes na te kijken", zegt Els van der Pol, directeur Onderwijs & Ontwikkeling bij schoolbestuur Signum, waar De Kwartiermaker onder valt. ,,Af en toe maken ze een toets, zodat we kunnen zien waar de kinderen staan. En verder houden ze een portfolio bij van wat ze doen.''

Drempels wegnemen

Volledig scherm
Onderwijs- assistent Hugo met zijn leerlingen. © Koen Verheijden

Er zijn meer scholen in de regio Den Bosch waar basisscholen de traditionele manier van lesgeven laten vallen. De tijd waarin de juf of meester een vaste groep kinderen heeft, is voorbij. Van der Pol: ,,Dat systeem is van een andere tijd. Wij willen alle drempels voor kinderen wegnemen, dus ook het vastegroepensysteem. Ze moeten de lesstof krijgen op het moment dat ze daar zelf aan toe zijn.''

Dat lukt door met units te werken. De leerkrachten hebben meer tijd om les te geven. Van der Pol: ,,Als je voor een hele klas op meer dan drie niveaus les moet geven, word je gek. Waarom denk je dat er zoveel burn-outs zijn? Hier krijgen leraren de regie weer terug. Ze mogen zelf bedenken wat een kind nodig heeft en dat vormgeven. Dat maakt hun werk veel leuker.''