Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Annelies van Keulen hoopte op een vast contract, maar werd steeds teleurgesteld. © arie kievit

Ingestort na 26 tijdelijke contracten

Valse beloftesMeer dan 10.000 leraren op basisscholen werken met tijdelijke contracten. Zo ook invaljuf Annelies van Keulen. Telkens werd haar een vast contract beloofd, maar dat kreeg ze nooit. Ze stapte naar de rechter.

Volledig scherm
© arie kievit

Ze viel om. Letterlijk, in de klas. Dat gebeurde op een chaotisch moment. De leerlingen liepen door elkaar heen en maakten herrie. Juf Annelies van Keulen kreeg ze maar niet stil en gilde wanhopig: 'Wat is dit?' Meteen daarna knapte er iets in haar hoofd en viel ze op de grond. Daarna veranderde alles.

Van Keulen (35) uit Dordrecht is een van de vele invalleerkrachten in het basisonderwijs. Zes jaar lang werkte ze vrijwel onafgebroken op dezelfde school in haar woonplaats, maar steeds op tijdelijke basis. De ene keer verving ze een zwangerschapsverlof van een paar maanden, dan stond ze voor de klas van een zieke juf. In die zes jaar had ze 26 contracten. ,,Elke vervanging is een contract. Of het nu om drie maanden of één dag gaat", licht ze dat hoge aantal toe.

Onzeker

,,Er is me door de schooldirecteuren steeds gezegd dat ze me dolgraag wilden houden", zegt Van Keulen. ,,Maar in de praktijk was het na elk contract onzeker of ik kon blijven. Ik hoorde soms twee of drie weken voor de zomervakantie of ik na de vakantie werk had." Ze had ook pech. In zes jaar had de school drie verschillende directeuren aan wie ze zich steeds opnieuw moest bewijzen.

De onzekerheid was tergend, maar dat had Van Keulen zelf niet in de gaten tot ze instortte. Tot de middag waarop ze flauwviel, stelde ze zich flexibel op. Ze stond met hetzelfde gemak voor groep 1 als voor groep 8. Als het beter uitkwam om op andere dan haar twee vaste dagen te werken, gooide ze haar agenda en de opvang van haar kinderen om. ,,Zo graag wilde ik in de gunst komen en een vaste baan krijgen."

Haar man Adriaan stelde in die jaren wel vragen. Waarom ze als invaller in haar eigen tijd bij de ouderavonden moest zijn, bijvoorbeeld. Of waarom ze onbetaald aan studiedagen meedeed. ,,Wees eens wat zakelijker", zei hij dan. Dat deed Van Keulen niet., ,Voor mij hoorde dat nou eenmaal bij het onderwijs."

Nadat Van Keulen drie lange contracten had gehad, zei de schooldirecteur dat ze drie maanden niet op de school mocht werken, omdat ze anders recht zou hebben op een vast contract. Meteen na die drie maanden, op 1 november 2014, mocht ze weer een zwangere juf van groep 3 vervangen. ,,Ik moest drie maanden op de bank zitten, maar ik ging gewoon naar school om mee te kijken in de groep die ik zou gaan vervangen. Ik voerde zelfs oudergesprekken. Dat mocht helemaal niet, maar dat wist ik niet. De directeur had me de toegang tot school moeten weigeren."

Belangrijker nog is dat de directeur haar tot 2 november niet had moeten inhuren. Volgens de toen geldende wet moesten er méér dan drie maanden tussen de tijdelijke contracten zitten om een vast dienstverband te voorkomen. Door die fout heeft Van Keulen recht op een vast dienstverband. De rechter deed daar vorig jaar uitspraak over.

Pensioen

Quote

Ik voelde me aan de kant gezet

Toch zit Van Keulen nu thuis. De vervanging van groep 3 bleek zwaar. Tegen het eind van het jaar overleed plotseling een leerling uit die klas wat een zware wissel trok op de groep en op Van Keulen. In februari 2015 viel ze flauw terwijl ze voor de klas stond. In de maanden die volgden, krabbelde ze langzaam op en ze had hoop op een vast contract in het nieuwe schooljaar, omdat een collega die twee dagen werkte met pensioen zou gaan.

,,Die baan kreeg ik niet. Het enige dat me geboden werd, was weer een invalbaan voor twee maanden. Ik voelde me aan de kant gezet." Ze weigerde een 27ste tijdelijk contract. ,,De speelbal is uitgestuiterd." Voor de school was dat reden om de samenwerking met haar op te zeggen. ,,Ik was geschokt, beledigd." Dat werd alleen maar erger toen ze las dat twee jonge collega's wel een vast contract kregen. ,,Anders zouden ze drie maanden op de bank moeten zitten en dat wilde de school niet."

Ze sprak het schoolbestuur aan op de manier waarop er met haar werd omgegaan, maar dat leidde tot niets. Tot een gesprek, waar ze op hoopte, kwam het niet. Van Keulen wilde een streep zetten onder de hele episode, maar in de zomer van 2015, op vakantie, kwam de klap. ,,Waar is mijn carrière, mijn baan?"

Haar man spoorde haar aan het er niet bij te laten zitten en ze nam een advocaat in de arm die aanknopingspunten zag om een vast contract te eisen. Een jaar geleden stelde de rechter haar in het gelijk met de kanttekening dat het nieuwe ontslagrecht geldig was en dat ze volgens dat recht te laat een zaak had aangespannen. Haar advocaat Johan Noteboom denkt dat dat onjuist is en stelde hoger beroep in. In mei wordt een uitspraak verwacht.

Moraal

Quote

Van een gepassioneerde juf ben ik veranderd in een vrouw die met allerlei klachten thuiszit

Gelijk of niet, het zal Van Keulen geen baan bij haar oude school opleveren, weet ze. ,,Dat heeft het schoolbestuur al duidelijk gemaakt. Het gaat me om de moraal. Er zijn zo veel leerkrachten die net als ik jarenlang op tijdelijke basis hebben gewerkt en in onzekerheid leven." In Nederland werkt meer dan 7 procent van leerkrachten van basisscholen met tijdelijke contracten. Dat zijn er meer dan 10.000. ,,Als hun situatie lijkt op die van mij, kan de uitspraak van de rechter voor hen betekenen dat ze toch recht hebben op een vaste baan."

Annelies van Keulen werkt op het moment niet. Er is een burn-out vastgesteld. ,,Ik ben ziek geworden van mijn werk." Het gaat langzaam beter, maar ze heeft nog steeds last van oorsuizen en vermoeidheid. ,,Ik wil graag weer juf op een school worden, maar ik durf nog niet te solliciteren, omdat ik twee jaar niet voor de klas heb gestaan en niet weet hoe het zal gaan. Van een gepassioneerde juf ben ik veranderd in een vrouw die met allerlei klachten thuiszit."

Het schoolbestuur wil niet reageren, omdat het geen uitspraken wil doen over (ex-)medewerkers.