Volledig scherm
Over de werkdruk in het onderwijs is al veel geschreven, over die van koks veel minder. © ANP

Kok heeft meest stressvolle baan

Koks hebben relatief het meeste last van werkdruk. Ook artsen, leraren en managers hebben het zwaar. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het CBS. En taxichauffeurs? Die hebben het veel makkelijker.

Quote

Bij medici gaat het bijvoorbeeld meer om de emotionele belasting: te maken hebben met leven en dood

Tanja Traag

Er zijn al heel wat onderzoeken naar stress, burn-out en overbelasting gedaan maar in het rapport 'Beroep en werkdruk in Nederland' zet het CBS voor het eerst op een rij welk beroep er het meest last van heeft. Het instituut stelt het vast aan de hand van drie criteria: in een heel rap tempo werken, heel veel tegelijk moeten doen, en extra hard moeten werken.

Verrassend
Bovenaan de lijst, waarvoor uit enquêtes onder 42 duizend werknemers werd geput, prijken 'beruchte' stressvolle beroepen als dokters, leidinggevenden in de zakelijke en administratieve dienstverlening, en leerkrachten in het basisonderwijs. Maar ook juristen en koks ervaren een hoge werkdruk: de laatste groep zelfs het meeste. Tanja Traag (CBS): ,,Over de werkdruk in het onderwijs wordt al veel geschreven, over die van koks veel minder. Dat is dus voor ons ook verrassend.''

Quote

Hoe zekerder mensen zich over hun positie voelen, hoe minder druk

Tanja Traag

Piekmomenten
De oorzaken van de werkdruk zijn volgens haar in elke beroepsgroep zeer verschillend. ,,Bij medici gaat het bijvoorbeeld meer om de emotionele belasting: te maken hebben met leven en dood. Juristen geven daarentegen juist aan dat ze het soms zwaar vinden om lange dagen alleen maar achter een beeldscherm te zitten. En bij koks geldt dat ze op piekmomenten heel snel moeten kunnen handelen.''

Professionals die het minste werkdruk ervaren: beveiligers, chauffeurs, hoveniers en tuinders, kassamedewerkers, onderwijsassistenten en leidsters in de kinderopvang. Traag: ,,Dat heeft in sommige van deze beroepen vooral te maken met het feit dat mensen meer hun eigen tijd in kunnen delen. Taxichauffeurs bijvoorbeeld.''

Emotionele druk
Volgens Traag valt er in sommige beroepen weinig aan de werkdruk te doen. ,,De emotionele druk die artsen soms ervaren kan je niet wegnemen. Die hoort bij de baan.'' Maar: werkgevers moeten zich wel beseffen dat 'een gevoel van vrijheid' belangrijk is voor het verminderen van stress. ,,Als er één ding uit studies naar voren komt, is dat mensen minder druk ervaren naarmate ze meer grip hebben op hun eigen werkdag; af en toe ook eens kunnen flexwerken bijvoorbeeld.'' Ook scheelt het of er onrust op de werkvloer is. ,,Hoe zekerder mensen zich over hun positie voelen, hoe minder druk.''

Volledig scherm
Bas van Amerongen: ,,Het moet je ding zijn. En mijn ding is het.'' © Marco de Swart

'Ik geniet juist het meestvan de drukste momenten'
Bas van Amerongen (25), werkt als kok bij eetcafé Facet in Rotterdam.
,,Niet raar, hoor, dat mijn beroep bovenaan staat als het om werkdruk gaat. Het ís ook heftig. Ik maak lange dagen. Ik begin om negen uur 's ochtends bij de groothandel om alle verse spullen uit te zoeken en ben vaak pas na tienen 's avonds klaar als de laatste tafel aan het dessert zit. En ik werk natuurlijk altijd in het weekend. Daarbij: het is flink knallen als om 'spitstijd' bij de lunch en het diner de hele zaak vol zit. Ik zeg altijd: het moet je ding zijn. En mijn ding is het. Ik kwam er bij mijn snuffelstage achter dat ik het wel kon. Kalm blijven, terwijl je onder hoogspanning staat. Ik geniet juist van de drukste momenten. En, natuurlijk, van het biertje aan de bar als alle gasten tevreden naar huis vertrokken zijn. Maar: ik zie mezelf dit niet mijn hele leven doen. Dat is alleen fysiek al te zwaar: zo'n twaalf uur lang op je poten staan en door buffelen. Ik hoop later op een eigen zaak en dan neem ik op mijn beurt weer een goede kok aan.''

Volledig scherm
Lambaer Op 't Root: ,,Er is veel dat dit vak leuk maakt.'' © Annemiek Mommers

'Ik heb mijn kinderen kunnen zien opgroeien'
Lambaer Op 't Root (49), beveiliger en eigenaar beveiligingsbedrijf Red Security in Roermond
,,Ik zit al zo'n 31 jaar in het vak en zie me het zelf makkelijk tot mijn pensioen volhouden. Er is veel dat dit vak leuk maakt; dat je altijd op andere plekken aan het werk bent, dat je - met al die onregelmatigheidstoeslagen- goed verdient, en dat je vrij bent op momenten dat anderen moeten werken. Omdat ik mijn hele leven veel in avond- en nachtdiensten heb gestaan, heb ik mijn twee kinderen bijvoorbeeld kunnen zien opgroeien. Ik zorgde dat ik uit bed was als zij uit school kwamen. Natuurlijk zijn er voor beveiligers ook momenten van spanning. Bij bijvoorbeeld de dak- en thuislozenopvang waar ik ook werk, kan iemand opeens driftig worden. Een raam stuk maken, een ander aanvallen. Maar ik raak daar niet van de kook van; heb dat nooit gehad. Ik zeg: 'kom, even een wandelingetje maken, even een sigaretje roken': dan is iemand zó weer rustig.''