Bezoekers van het evenement Observe, Hack, Make (OHM2013).
Volledig scherm
Bezoekers van het evenement Observe, Hack, Make (OHM2013). © anp

Leger zoekt 150 whizzkids voor Cyber Commando

Het leger zoekt met spoed 150 briljante hackers, die via internet vijandige doelen kunnen uitschakelen. Nu steeds duidelijker wordt dat andere landen op grote schaal spioneren en cyberoperaties uitvoeren, wil ook Defensie versneld de digitale strijd aan. In het Cyber Commando moeten hackers volgend jaar al aan de slag.

De speciaal getrainde 'cybersoldaten' moeten niet alleen Nederlandse defensiegeheimen beschermen, maar in oorlogstijd ook computers aanvallen en zo vijandelijke doelen zonder bloedvergieten uitschakelen. Het gaat bijvoorbeeld om raketinstallaties, die ze kunnen uitschakelen door de software te kraken.

De hoogste tijd
Het is de hoogste tijd dat Nederland op deze manier gaat oorlogvoeren, zegt Paul Ducheine van de Nederlandse Defensieacademie. 'Kijk naar wat we hadden kunnen doen in Afghanistan. We hadden bijvoorbeeld de computers van de taliban kunnen hacken om inlichtingen te vergaren. Of hun telefoonverkeer kunnen verstoren. Dat is van grote waarde voor andere eenheden.'

Ook gaat de militaire inlichtingendienst MIVD zich nadrukkelijker op internet begeven om inlichtingen te vergaren. De krijgsmacht wil daarvoor meer bevoegdheid. Nederlandse geheime diensten mogen nu bijvoorbeeld nog niet rondsnuffelen in data van een groep internetters om daar kwaadwillenden op te sporen. Daardoor wordt volgens 'cyberkolonel' Hans Folmer veel cruciale informatie gemist. 'Als wij flink worden bespioneerd, maar we hebben geen geheime diensten die zo zijn uitgerust dat ze hun werk goed kunnen doen, dan hebben we ook geen idee dat wij worden bespioneerd.'

Versnelde inzet van 'Cyber Commando'
Aanvankelijk zou er pas in 2015 een Cyber Commando operationeel zijn, maar nu de digitale dreiging in rap tempo groter wordt, heeft het kabinet besloten dat begin volgend jaar de eerste 'cybersoldaten' al aan het werk moeten zijn. Waar ze gelegerd worden, is nog niet duidelijk.

Een cruciale rol in de cyberstrategie van het leger is weggelegd voor de militaire inlichtingendienst MIVD. Die gaat vanaf volgend jaar nauwer samenwerken met de AIVD. De geheim agenten moeten veel meer gebruik maken van internet en onder meer de cybersoldaten in het veld van nuttige digitale informatie voorzien.

Een onderzoekscommissie bekijkt of er een wetswijziging moet komen om inlichtingendiensten meer bevoegdheden te geven. Dan zou de geheime dienst als het ware met een schepnet op internet kunnen zoeken naar informatie. Nu mogen ze alleen na toestemming van de minister een verdachte volgen. Spioneren op de manier waarover nu zoveel is te doen bij de Amerikanen, is niet toegestaan in Nederland.

50 miljoen euro
Het kabinet heeft 50 miljoen euro uitgetrokken om het Cyber Commando in 4 jaar tijd op te zetten. Daarna kost de eenheid 21 miljoen euro per jaar.
Tot zuivere computeroorlogen die volledig zonder bloedvergieten verlopen, zal het niet komen, verwacht Defensie. De bommen en granaten blijven dan ook behouden. Maar na alle cyberaanvallen van de afgelopen jaren zien ook generaals hoe handig het is om zelf 'computernerds' in te zetten tegen de vijand. 'Waarom zou je een bom gooien op een elektriciteitscentrale als hij ook met een computeraanval is uit te schakelen? Die schade is tijdelijk en daardoor heeft de bevolking veel minder te lijden,' zegt commandant Folmer.

Angstbeelden
Volgens Ducheine zou het voor het Cyber Commando en de MIVD wenselijk zijn als die uitbreiding van de wet er komt. 'De inlichtingendienst is er om Nederland te beschermen. Daarvoor moeten ze ook weten wat kwaadwillenden doen, maar nu missen ze veel, omdat ze alleen gericht op internet mogen zoeken. Kwaadwillenden weten dat ook en kunnen zich dan makkelijk verstoppen.'

Grove privacyschendingen waarvoor de angst is aangewakkerd door de schandalen rond de NSA, zijn volgens Defensie in Nederland niet aan de orde. De militaire inlichtingendienst is niet van plan op grote schaal data van willekeurige Nederlanders op te slaan. 'Bovendien hebben we hier een commissie van toezicht en de Tweede Kamer die controleert of de veiligheidsdiensten zich aan de regels houden,' zegt Ducheine.