Minuscuul veertje in halsslagader kan beroerte voorkomen

VideoEen minuscuul veertje in de halsslagader kan 200.000 mensen met een hoge bloeddruk helpen. Het implantaat voorkomt beroertes en hartinfarcten.

Volledig scherm
Het minuscule implantaatje in de hals dat de bloeddruk verlaagt. © rv

Voor de ruim 200.000 Nederlanders die met een gezondere leefstijl en medicatie hun hoge bloeddruk niet omlaag krijgen, biedt het UMC Utrecht een nieuwe behandeling. Een veertje van 18 millimeter in de halsslagader brengt de bovendruk gemiddeld 24 punten omlaag. Wereldwijd zijn ruim 60 mensen succesvol geopereerd, in Utrecht inmiddels 25.

Vanaf een bovendruk van 140 en onderdruk van 90 spreken we van een hoge bloeddruk. Hoe hoger, hoe groter kans op beroerte, hartinfarcten en nierfalen. Wereldwijd overlijden jaarlijks ruim 9 miljoen mensen aan een hoge bloeddruk. ,,Dat zijn er 26.000 per dag”, benadrukt internist van het UMC Utrecht Wilko Spiering.

Bij veel mensen is er iets aan te doen door gezonder te leven – minder zout en vet eten, niet roken en meer bewegen – en verschillende combinaties van bloeddrukverlagende medicijnen. Maar bij 10 procent werkt dat niet. Hoe dat precies komt, weten artsen niet. Wel dat er tot nu toe weinig aan te doen viel.

Tikkende tijdbom

Zij zijn als het ware een tikkende tijdbom, legt Spiering uit. Door de hoge bloeddruk komt er te veel spanning op de bloedvaten te staan. In het hoofd of hart kunnen ze dan knappen. ,,Elke dag kan de laatste zijn. Of ze komen in een rolstoel terecht na een beroerte.”

Doorgaans regelt het lichaam zelf hoe krachtig het hart het bloed door het lichaam moet pompen. De halsslagader is te vergelijken met een thermostaat, stelt de Utrechtse internist. Zenuwen daarin meten constant hoe hoog de druk is. Maar bij mensen met een onbehandelbare hoge bloeddruk is de thermostaat kapot. Het veertje biedt soelaas.

Quote

Elke dag kan de laatste zijn. Of ze komen in een rolstoel terecht na een beroerte

Wilko Spiering, internist UMC Utrecht

Bij elke hartslag verandert het flexibele implantaatje de vorm van de ader, van rond naar vierkant. Het brein merkt vervolgens dat de druk hoog is, zet de bloedvaten meer open en laat het hart zachter pompen. Spiering: ,,Eigenlijk houden we zo de hersenen voor de gek. Alsof je een vlammetje onder een thermostaat houdt. Omdat hij dénkt dat het al warm is in de kamer, stopt hij met verwarmen.”

Meteen verschil

Volledig scherm
Internist van het UMC Utrecht Wilko Spiering. © RV

Het inbrengen van het in Israël ontwikkelde veertje is nauwelijks belastend voor de patiënt. Via een klein sneetje in de lies, onder lokale verdoving, brengt een slangetje het ijzeren veertje door de slagader naar de hals. Daar klapt het uit als een parachute.

Na de operatie merken patiënten meteen verschil. De 25 mensen die Spiering sinds 2015 behandelde, voelden letterlijk hun bloeddruk dalen. 24 punten gemiddeld, maar vaak ook spectaculair van bijvoorbeeld 200 naar 110. Zij hoeven minder medicijnen te slikken en ‘krijgen hun leven terug’, vertelt de arts. Want zowel de hoge bloeddruk als de medicatie veroorzaken klachten als hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, wazig zien, libidoverlies en erectieproblemen.

Het veertje is nog in de testfase, maar in Utrecht heeft men alle vertrouwen in het implantaatje. Ook op de lange termijn, omdat de bloeddruk van de eerst geopereerden nu al vier jaar stabiel is. Spiering roept collega’s in het land dan ook op patiënten die niet op de reguliere behandeling reageren naar hem door te sturen. Al zal niet iedereen uiteindelijk voor de veer in aanmerking komen. Deze is niet geschikt voor mensen die bijvoorbeeld last hebben van aderverkalking in de halsslagader.

Portret 

Volledig scherm
Stefan Willemsen is door een miniscuul implantaatje zijn extreem hoge bloeddruk kwijt en kan weer werken in de wasserij. © Rob Voss

‘Ik heb mijn leven terug’

Terwijl je begin 40 bent, al leven als een zieke oude man. Stefan Willemsen uit Vaassen, nu 46 jaar, weet precies wat de effecten van een te hoge bloeddruk kunnen zijn. Zijn geliefde werk bij de wasserij moest hij opgeven. Zijn sociale leven bestond niet meer. Pendelend tussen bank en bed, met als enige afwisseling af en toe een boodschap in de supermarkt. ,,De vermoeidheid was zo erg dat ik nauwelijks nog de deur uit kwam.” Bij de huisarts bleek een hoge bloeddruk ook de rest van zijn klachten te verklaren: wazig zien, een gejaagd gevoel. De specialist in Apeldoorn raadde hem aan minder zout te eten en bloeddrukverlagers te gebruiken. Maar het hielp voor geen meter, zegt Willemsen. ,,Mijn bloeddruk bleef torenhoog, tot wel 220 bovendruk.” Een gezonde bovendruk is 120. Het leek uitzichtloos, zelfs levensgevaarlijk. ,,Je weet dat de kans op een beroerte of hartinfarct hartstikke groot is.”

Tot het belletje met het UMC Utrecht, twee jaar geleden: hij komt in aanmerking voor een experimentele behandeling: een veertje in de halsslagader. Willemsen: ,,Als-ie erin zit, kan hij er niet meer uit, waarschuwde de dokter. Maar dat maakte me niet uit: alles om weer beter te worden.”

De ingreep was een fluitje van een cent, aldus de 46-jarige. En meteen gaat het beter: ,,Fantastisch, echt fantastisch”, zegt hij overtuigd. De vermoeidheid daalt, zijn zicht is minder wazig. En al snel kan hij toe met minder medicatie, waardoor hij ook fitter wordt. Inmiddels staat hij weer halve dagen in de wasserij, gaat hij uit en geniet. ,,Ik heb mijn leven terug.”