Volledig scherm

Nederland leeft mee met koningshuis

UpdatePrins Friso heeft ernstige hersenbeschadigingen opgelopen toen hij vorige week onder een lawine werd bedolven. Het is onzeker of hij ooit nog bijkomt. AD.nl hield een liveblog bij. Lees hieronder het verslag.

Volledig scherm
Volledig scherm
Wolfgang Köller, hoofd van het team van behandelend artsen van prins Friso, tijdens de persconferentie.
Volledig scherm
Wolfgang Köller, hoofd van het team van behandelend artsen van prins Friso, tijdens de persconferentie. © anp
Het hoofd van de behandelend artsen, tijdens de persconferentie.
Volledig scherm
Het hoofd van de behandelend artsen, tijdens de persconferentie.
Prinses Mabel verlaat met koningin Beatrix het Landeskrankenhaus na een bezoek aan Prins Friso.
Volledig scherm
Prinses Mabel verlaat met koningin Beatrix het Landeskrankenhaus na een bezoek aan Prins Friso. © anp

15:50 uur: We sluiten deze liveblog.

15:33 uur:
De NOS haalt na verslaggeving vandaag zijn ploeg terug uit Oostenrijk.

15:32 uur:
Kerk in Lech houdt om 17:15 uur morgen een speciale dienst voor prins Friso.

15:14 uur:
Een patiënt die in coma ligt, ofwel in een diepe toestand van bewustzijnsverlies verkeert als gevolg van hersenbeschadiging, lijkt in diepe slaap te zijn, maar is dat niet. Het grote verschil is dat een comateuze patiënt niet wakker gemaakt kan worden. Dat moet vanzelf gebeuren. Lees meer hier.

15:03 uur:
Koningin Beatrix, prinses Mabel, prins Willem-Alexander, prins Constantijn en prinses Margriet hebben vanmiddag in het ziekenhuis van Innsbruck een bezoek gebracht aan prins Friso.

Ze waren bijna anderhalf uur bij Friso. Diep bedroefd verlieten ze de universiteitskliniek van het Landeskrankenhaus. Ze hielden elkaars armen vast en ondersteunden elkaar.

De Oranjes keerden na het bezoek met de auto terug naar Lech, waar de koninklijke familie momenteel verblijft. Prinses Máxima en prinses Laurentien waren niet meegekomen op ziekenbezoek. Zij bleven in Lech achter bij de kinderen.

14:55 uur:
53% van de AD.nl bezoekers vindt op dit moment dat Koninginnedag vanwege de dramatische gebeurtenissen dit jaar niet door moet gaan.

14:40 uur:
De RVD meldt: Het gezin van ZKH Prins Friso heeft alle ruimte nodig om te leren omgaan met de gezondheidssituatie van prins Friso en het leven daar op in te richten. Daarom verzoekt de familie de media om de hiervoor benodigde privacy van het gezin te respecteren.

14:37 uur:
Koningin Beatrix, prinses Mabel, prins Willem-Alexander, prins Constantijn en prinses Margriet hebben vrijdagmiddag in het ziekenhuis van Innsbruck een bezoek gebracht aan prins Friso.

Ze waren bijna anderhalf uur bij Friso. Diep bedroefd verlieten ze het Landeskrankenhaus om met de auto terug te keren naar Lech.

14.15 uur:
Ook prinses Margriet is inmiddels in het ziekenhuis. Ze kwam rond 14.00 uur aan. Koningin Beatrix en de andere familieleden zijn al sinds 13.00 uur bij de prins.

14:08 uur:
Het middagprogramma op Nederland 1 is aangepast in verband met het slechte nieuws over de zorgelijke toestand van prins Friso. Dat heeft een woordvoerster van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) gezegd.

Sinds het nieuws bekend werd is er op elk uur een uitzending van het NOS Journaal, gevolgd door herhalingen van het journaal. De eerder geprogrammeerde uitzendingen vervallen hiermee. De aanpassing is tot 17.25 uur, als Sesamstraat begint. Daarna is het programma weer normaal.

13:55 uur:
Van vele kanten komen reacties op het bericht uit Innsbruck dat prins Friso ernstig hersenletsel heeft opgelopen door zijn ski-ongeluk. Ook politiek Den Haag is aangeslagen door het slechte nieuws over de prins. Tweede Kamerleden van uiteenlopende partijen geven lucht aan hun gevoelens via tweets. Arie Slob (ChristenUnie) vindt het 'zeer ernstig'. Helma Neppérus van de VVD vindt het nieuws een 'drama', haar partijgenoot Jeanine Hennis een 'nachtmerrie'. Diederik Samsom van de PvdA is 'diep geraakt'. Ineke van Gent (GroenLinks) vindt het 'erg' . Boris van der Ham (D66) spreekt van een 'mokerslag' voor de Oranjes. Kees van der Staaij (SGP): 'We leven mee en bidden voor hem en zijn familie.'

13:53 uur
: De Utrechtse gemeenten Rhenen en Veenendaal wachten op nieuws van de Rijksvoorlichtingsdienst over Koninginnedag. Koningin Beatrix en haar familie waren van plan om deze plaatsen op 30 april te bezoeken, maar het is onzeker of dat doorgaat nu de toestand van prins Friso zorgelijk is.

13:38 uur: Volgens Ruth Seldenrijk, directeur van de Nederlandse Patiëntenvereniging, zou prins Friso kunnen revalideren in Tilburg. Daar is een centrum dat gespecialiseerd is in zogenoemd 'neurorevalidatie'.

13:37 uur:
Volgens Sandra Schuurhoff van RTL Nieuws was dit de laatste keer dat de koninklijke familie in het openbaar prins Friso in het ziekenhuis bezoekt.

13:35 uur: Het koninklijk huis heeft op haar site een verklaring geplaatst.

13:25 uur:
Ook buiten Nederland is de toestand van prins Friso groot nieuws. Fox News, de BBC, the Telegraph, the Washington Post en tientallen andere sites publiceren erover. 'Een Nederlandse prins die onder een lawine bedolven raakte tijdens off-piste skiën, heeft enorme hersenschade opgelopen en zal misschien nooit meer bij bewustzijn raken', schrijft de Washington Post.

13:21 uur: 
Ook voorzitter Michiel Zonnevylle van de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen heeft gereageerd: 'We zijn zeer geschokt door deze sombere mededeling. We leven mee met prinses Mabel, haar kinderen en de rest van de koninklijke familie. Het bleek toch allemaal ernstiger dan het aanvankelijk misschien leek. We zijn nu benieuwd wat de Rijksvoorlichtingsdienst gaat meedelen over hoe het de komende tijd gaat.'

13:08 uur: de koninklijke familie is zojuist gearriveerd bij het ziekenhuis in Innsbruck. Koningin Beatrix, prinses Mabel, prins Willem-Alexander en prins Constantijn hielden elkaar stevig vast.

13:07 uur:
de personferentie is hier terug te luisteren.

13.05 uur :
Op Twitter reageert men boos op NRC-journaliste Jannetje Koelewijn. Zij berichtte eerder deze week met behulp van haar echtgenoot en arts Kees Tulleken vanuit het ziekenhuis in Innsbrück dat Friso wel weer zou herstellen van zijn verwondingen.

13:02  uur:
Tijdens de  dramatische mededeling viel de pers even volledig stil.

12:56 uur: Premier Rutte heeft vanmorgen  telefonisch contact heeft gehad met de koningin en met Prinses Mabel.Hij heeft laten weten dat Nederland intens met de koninklijke familie meeleeft in deze tijd van zorgen en verdriet. De koningin liet weten dat de familie geroerd is door de talloze reacties en  bemoedigingen,meldt de RVD.           
                                       
12:53 uur:  Prinses Mabel, koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prins Constantijn zijn vanuit Lech onderweg naar het ziekenhuis in Innsbruck.

12.35 uur:
Ook het skidorp Lech in Oostenrijk, waar de koninklijke familie op bezoek was toen het ongeluk gebeurde, is in gedachten en in gebed bij de leden van het Koninklijk Huis. Burgemeester Ludwig Muxel zei dat tegenover de de NOS.  De banden tussen de familie en het skidorp zullen hierdoor nog hechter worden, verwacht hij. De koninklijke familie komt al tientallen jaren in het dorp voor een skivakantie.

12.30 uur:
Op Twitter barstten de reacties onmiddelijk los: groot verdriet en huilen voor de tv. Bekijk hier de reacties.

12.25 uur: Neuroloog-intensivist Michaël Kuiper vertelt tegenover de NOS dat de kans dat Prins Friso herstelt zonder blijvende schade op te lopen zeer klein is.

12.20 uur:
De artsen hadden aanvankelijk gehoopt dat de schade aan de hersenen beperkt zou kunnen blijven door zijn lichaamstemperatuur laag te houden. Maar volgens Köller was dat niet het geval.

12.15 uur:
Samengevat: het is niet te voorspellen of prins Friso ooit weer bij bewustzijn komt. Het kan maanden of jaren duren voordat dat duidelijk wordt. De prins had een hartstilstand van 50 minuten, en dat is volgens de behandelend arts 'te lang'.

12.11 uur:
Het vervolgtraject: de koninklijke familie gaat nu op zoek naar een geschikt revalidatiecentrum, aldus het hoofd van de behandelend artsen.

12.07 uur:
De persconferentie is afgesloten.

12.05 uur:
Het is niet duidelijk of Friso ooit nog bij bewustzijn zal komen. De revalidatie zal in ieder geval maanden of jaren duren. Hij heeft ernstige hersenbeschadigingen opgelopen door zuurstoftekort. Dat blijkt uit de eerste MRT-scan, die pas gisteren kon worden gedaan zonder zijn leven in gevaar te brengen.

12.03 uur: De prins had 50 minuten lang een hartstilstand. Al die tijd moest hij gereanimeerd worden. Dat is zeer lang, aldus de behandelend arts. 'Men kan ook zeggen: te lang.'

12.00 uur:
De verklaring: Friso was ongeveer 25 minuten bedolven. Kliniek was van tevoren ingelicht en kon zich goed voorbereiden.

11.55 uur:
De koninklijke familie zal geen mededelingen doen vandaag, meldt de RVD. Spreker op de persconferentie is Wolfgang Köller, hoofd van de behandelend artsen.

11.51 uur:
In het ziekenhuis van Innsbruck hebben zich minstens tien cameraploegen opgesteld voor de persconferentie over de gezondheidstoestand van prins Friso, meldt het ANP. Naast de grote Nederlandse televisiezenders zijn veel Oostenrijkse media aanwezig.

11.47 uur:
Florian Moosbrugger, de man met wie prins Friso aan het skiën was toen hij vorige week door een lawine werd bedolven, verklaarde vandaag tegenover de Duitse pers dat hij er 'meteen alles aan had gedaan om het leven van de prins te redden'.

11.39 uur:
Wat meer over de man om wie het hier draait: Johan Friso Bernhard Christiaan David is op 25 september 1968 geboren in Utrecht als Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, jonkheer van Amsberg. Hij is de tweede zoon van toenmalig prinses Beatrix en prins Claus. Lees hier het volledige profiel.

11.30 uur:
Afgelopen zaterdag, een dag na het ongeluk dus, deed neurochirurg Kees Tulleken uitspraken over de gezondheidssituatie van prins Friso. De chirurg besprak de gesteldheid van de prins met een van Friso's behandelend artsen. Zijn vrouw, NRC-redacteur Jannetje Koelewijn, was daarbij aanwezig, maakte zich als journalist bekend en publiceerde de informatie. Met instemming van Tulleken. Volgens collega's schond hij daarmee zijn beroepsgeheim. De zorginspectie riep hem op het matje.

11.22 uur:
Justitie in Oostenrijk is inmiddels een onderzoek naar het ski-ongeluk begonnen. De uitkomst daarvan kan nog weken op zich laten wachten. Prins Friso skiede buiten de piste terwijl er werd gewaarschuwd voor lawinegevaar. Geheel ongebruikelijk is dat niet. 

11.18 uur:
We zullen waarschijnlijk niet te horen krijgen dat Friso is overleden, omdat de RVD heeft aangekondigd dat de artsen met een prognose zullen komen, verwacht NOS-verslaggeefster Marieke de Vries. Maar dat zullen we straks pas zeker weten.

11.14 uur:
De NOS zendt de persconferentie rechtstreeks uit op Nederland 1. Op RTL 7, en mogelijk ook via RTL 4, is de verklaring eveneens live te zien.

11.07 uur:
Een samenvatting van de gebeurtenissen tot nu toe: Een week geleden raakte prins Johan Friso zwaargewond, toen hij in het oostenrijkse Lech werd getroffen door een lawine terwijl hij met een vriend aan het skiën was. Na 25 minuten werd hij onder de sneeuw vandaan gehaald en gereanimeerd.

Sindsdien verblijft hij in het Landeskrankenhaus in Innsbruck. Hij wordt daar in een kunstmatige coma gehouden. De mededeling over de prins is geen enkele keer veranderd sinds hij zwaargewond raakte: 'stabiel maar niet buiten levensgevaar'.

11.04 uur:
De aankondiging van de persconferentie komt vrij onverwacht. Gisteren werd nog bekend dat koningin Beatrix dit weekend even naar Nederland zal gaan. Daarom dachten velen dat er pas na het weekend mededelingen gedaan zou worden. De Rijksvoorlichtingsdienst meldde gisteren dat Friso nog steeds 'stabiel, maar niet buiten levensgevaar is'.

11.00 uur:
Over precies een uur begint de persconferentie. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft bekendgemaakt dat de artsen een toelichting geven op de gestelde diagnose en daarnaast ook een prognose zullen geven.