Volledig scherm
Het zakboekje van Rudi © International Tracing Service

Notitieboekje uit WOII na 72 jaar terug bij familielid

Een persoonlijk notitieboekje van een concentratiekampslachtoffer is dankzij de digitalisering van een van de grootste WOII-archieven ter wereld bezorgd bij zijn familie. De NOS wist te achterhalen dat het zakboekje van Rudi de Wijs was, die in 1944 stierf in een concentratiekamp Neuengamme, bij Hamburg.

Volledig scherm
© International Tracing Service
Volledig scherm
© International Tracing Service

Miljoenen bezittingen van slachtoffers van de nazi's worden sinds korte tijd gratis online gezet door de organistaie International Tracing Service (ITS), die een van de grootste archieven ter wereld beheert.

En het digitaliseren van de spullen heeft effect, tot grote vreugde van het archief zelf. Een van de nabestaande leerde, ruim 70 jaar later, via het archief voor het eerst zijn oom kennen.

Het notitieboekje dat werd aangetroffen blijkt van de in 1923 geboren Rudi de Wijs te zijn. In het boekje is onder meer een pasfoto te zien, waar Rudi waarschijnlijk zelf een snorretje op tekende. Het boekje bevat onder meer boekenlijsten, een notitie gemaakt bij de Sicherheitsdienst in Arnhem, adressen en de verjaardagen van familieleden.

Ondergedoken
De NOS wist de achterneef van Rudi op te sporen: Gerald t'Sas (1949) uit Den Bosch. Gerald wist dat zijn oom in het concentratiekamp was omgekomen, en dat hij toentertijd in Ede woonde. Rudi zat tijdens de oorlog ondergedoken om zo (vermoedelijk) te ontkomen aan een werkkamp in Duitsland.

In augustus 1944 werd hij op het station van Arnhem door de Sicherheitsdienst gearresteerd. Hij zou gedacht hebben dat de stad al was bevrijd. De familie van Rudy de Wijs, met name zijn moeder, is al die tijd tevergeefs op zoek geweest naar informatie over hem. Maar zelfs een foto was er niet. 

Voor Gerald t'Sas betekent de vondst van het notitieboekje heel veel. Hij leert zijn oom, zeventig jaar later, alsnog kennen. Het spijt hem dat de mensen die naar sporen zochten dit niet meer mogen meemaken, vertelt hij tegen de NOS. 

Bewijs dat het zin heeft
Ook het ITS is zeer blij met de vondst en de hereniging. ,,Dit is precies waar het ons om is begonnen", zegt directeur Rebecca Boehling. ,,De eigendommen teruggeven aan de nabestaanden. U heeft geen idee wat dit voor mij en voor mijn medewerkers betekent. Het is het bewijs dat het zin heeft waar wij mee bezig zijn."