Volledig scherm
© ANP

Schippers: Met GroenLinks proberen

UpdateHet is zinvol om te proberen tot een kabinet te komen van VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Dat schrijft verkenner Edith Schippers in haar verslag over de vorming van een nieuw kabinet.

VVD-kopstuk Schippers –die ook doorgaat als informateur- presenteerde vanmorgen haar verslag van haar koffieafspraken met de 13 lijsttrekkers in de Tweede Kamer. Wat zij proefde van links tot rechts: eerst moet de absolute winnaar VVD het maar eens proberen met Jesse Klavers GroenLinks. Die wist immers 14 zetels buit te maken bij de verkiezingen: genoeg krediet dus voor een plekje aan de formatietafel, redeneert men.

Zeker VVD en D66 drongen daar op aan. Geen wonder ook, Mark Rutte laat zich een derde kabinet niet ontnemen. En D66-leider Alexander Pechtold voelt het meest voor een linkse partner tegenover het conservatievere broederschap van CDA en VVD.

Of Klaver echter aan boord zal blijven is de vraag. VVD-leider Mark Rutte legde bij Schippers ‘lastenverlaging voor de middenklasse’ als voornaamste punt voor een volgend kabinet neer. Juist op dat punt kwam Klaver in de campagne met een tegengestelde beweging via reis- en verpakkingsbelastingen.

Bovendien vreest men binnen GroenLinks voor de lijdensweg die de PvdA onderging. In een kabinet dat Rutte leidt, blijken de coalitiepartners aan het einde van de rit dikwijls de minst populaire. Een electorale afstraffing hoopt een deel van Klavers achterban zich te kunnen besparen.

Volledig scherm
© Maarten Hartman

Neutraliteit

Het verslag van Schippers ademt verder overigens neutraliteit. Ook de lijsttrekkers lijken zich die houding te hebben toegeëigend. Want als men deze week aan het Binnenhof aan het formeren slaat, denkt men stiekem ook dat het met GroenLinks wel eens níet zou kunnen slagen.

Zo blijft de weg vrij voor het alternatieve scenario dat het ‘motorblok’ (VVD-CDA-D66) een volgende poging met de ChristenUnie gaat doen. Ideologisch ligt die route ook meer voor de hand, maar de kleine christelijke partij won niet in de verkiezingen en verspeelde zo het recht op een eerste paringsdans.

Inhoudelijk is de partij van Gert-Jan Segers vooral voor CDA en VVD heerlijk om achter de hand te hebben. Al moet gezegd: op het gebied van asiel moeten dan wel bruggen worden geslagen, want de ChristenUnie koos een linkse koers. Bijvoorbeeld als het aankomt op een uitvaardigen van een kinderpardon, iets waar Sybrand Buma van gruwelt.

Maar formeren is allereerst afstrepen, weet men. Volgens dat mantra is het eerste rondje voor winnaar GroenLinks.

Wilders

De PVV, toch de tweede partij van het parlement, valt definitief buiten de orde. Schippers schrijft in haar verslag hoe ze toch nog eens aftastte of er met VVD en CDA niet te praten viel. Zij hield Wilders voor dat zij de ‘indruk’ had dat Rutte en Buma uitsluiting van de PVV ‘een relatie’ had met hoe de mannen uiteen gingen toen Wilders niet langer Rutte I wilde gedogen en het kabinet zo opblies. ‘Het verlies van onderling vertrouwen door de timing en wijze van beëindiging van de samenwerking’, zoals Schippers schrijft. Zij heeft Wilders ‘voorgehouden’ een gesprek aan te gaan met Rutte en Buma. Wilders achtte dat ‘zinvol’, maar Rutte en Buma lieten weten dat zij de PVV zouden blijven uitsluiten. Wilders liet weten dat ‘te betreuren’. 

Overigens: Wilders sloot zelf niemand uit. De PVV wil 'bijzonder graag' regeren hield zelfs D66 als optie open. Alleen een samenwerking met de partij Denk noemde Wilders 'onlogisch'.

Verder bergt het verslag van Schippers vooral kleine opvallende zaken. Zo lijkt de SP de deur op een piepklein kiertje te zetten voor de VVD. Roemer zei tegen Schippers dat 'als alle mogelijke combinaties diepgaand en uitputtend zijn onderzocht en vergeefs gebleken', de uitsluiting van de VVD kan worden 'heroverwogen, dan wel besloten kan worden tot vervroegde verkiezingen'.  

Ook opmerkelijk: geen enkele lijsttrekker noemde 'een breekpunt' bij Schippers. 50 PLUS noemde eerder de AOW naar 65 jaar dat wel een breekpunt, maar spreekt nu nog slechts van een belangrijk punt. 

Verder stelde de partij Denk voor om Dries van Agt aan te stellen als informateur. Het CDA wilde juist een VVD-politicus als formateur en wilde opmerkelijk genoeg ook geen informateur beschikbaar stellen om een kabinet te onderzoeken met partijen die links staan van CDA.

Baudet wil Aboutaleb

Thierry Baudet van Forum voor Democratie was de enige die een zakenkabinet voorstelde. Hij kwam ook met namen op de proppen voor ministers. Zoals Marcel Levi voor Gezondheidszorg, Dick Berlijn of Peter van Uhm voor Defensie, Robbert Dijkgraaf op Onderwijs en Ahmed Aboutaleb op Integratie. 

Gisteren werd bekend dat Schippers ook door zou gaan als informateur voor de komende onderhandelingen. Er komt volgens ingewijden geen tweede informateur. Die optie is vorige week vanuit GroenLinks wel even ter sprake geweest, maar de andere partijen die deze week verder onderhandelen, zien daar vanaf. Ze zien er de meerwaarde niet van in.