Volledig scherm
© Archieffoto ANP

School wapent zich met IQ-test

Steeds meer basisscholen nemen een intelligentietest af bij leerlingen in groep 8 om hun advies voor vervolgonderwijs mee te onderbouwen. Ze willen sterker staan tegenover kritische ouders en zeker weten dat hun aanbeveling deugt.

Sinds het advies van de basisscholen leidend is, zien adviesbureaus de aanvragen voor intelligentietesten groeien. Vorig jaar waren het met name ouders die een second opinion wilden, omdat ze het schooladvies voor hun kind te laag vonden. Nu groeit juist het aantal basisscholen dat extra onderbouwing zoekt. ,,Ze hebben niet langer de eindcito om op te bouwen en vinden het een grote verantwoordelijkheid om een advies te geven dat bindend is,'' merkt Loes Nijland, directeur van orthopedagogisch centrum Het Kabinet.

De citotoets wordt sinds vorig jaar pas afgenomen nadat het schooladvies al is afgegeven. Alleen als de citoscores hoger zijn dan het niveau dat een juf of meester meegaf, kan een advies omhoog worden bijgesteld. Leraren gebruiken de schoolresultaten in het leerlingvolgsysteem en hun eigen ervaring met leerlingen als leidraad voor een advies. De voorlopige adviezen moeten voor 1 maart bij kinderen en hun ouders bekend zijn.

Intelligentiemeting
Jaarlijks doen zo'n 75.000 scholieren een intelligentiemeting, de zogenoemde NIO-test. Het bedrijf daarachter, Boom test uitgevers, dacht dat het aantal aanvragen zou teruglopen, omdat scholen ook al een verplichte eindtoets moeten afnemen. Het aantal blijft echter stabiel. ,,Leerkrachten vinden het fijn om meer te hebben dan het leerlingvolgsysteem,'' merkt uitgever Judith Rood. ,,Ze kijken ook naar intelligentie, sociaal-emotionele ontwikkeling, motivatie en persoonlijkheid van leerlingen.''

Scholen die voorheen intelligentietesten afnamen in plaats van de cito -die was tot vorig jaar niet verplicht - gebruiken de resultaten nu bij het bepalen van de schooladviezen. Kritiek van ouders speelt daarbij een belangrijke rol, merken de adviesbureaus en uitgevers. ,,Ouders worden mondiger, gaan eisen stellen. Ze vinden bij wijze van spreken dat alle kinderen naar het gymnasium moeten. Basisscholen voelen zich daar ongemakkelijk bij,'' beschrijft John Mulder, directeur van AMN.

Emoties
Dat bedrijf heeft een test ontwikkeld waarbij ouders én kinderen ook een vragenlijst moeten invullen. Mulder: ,,Als daarna de gesprekken over schooladviezen plaatsvinden, zijn de emoties weg en kunnen ze het over de inhoud hebben.'' De PO Raad ziet dat de toetsen aanvullende informatie over een leerling kunnen geven, maar vindt die niet voor iedere groep 8'er noodzakelijk.  ,,Bij sommige leerlingen is het op basis van resultaten, werkhouding en taakgerichtheid evident wat het niveau is.''