In Duitsland mogen de Turken al stemmen, zoals hier in Berlijn.
Volledig scherm
In Duitsland mogen de Turken al stemmen, zoals hier in Berlijn. © afp

Team Erdogan haalt ja-stemmers op met autobussen

De campagne voor het Turkse referendum in Nederland verloopt oneerlijk. Dat zeggen critici van president Erdogan. Zo regelt de Nederlandse AK-partij busvervoer voor ja-stemmers: in het hele land kunnen ze worden opgehaald om naar één van de drie stemlocaties in Nederland te worden gebracht.

Quote

Het is een ongelijke strijd. Het ja-kamp heeft een complete staat achter zich. Wij moeten het alleen doen

Hüseyin Kizilgöz van Platform Nee Zuid-Holland

Hüseyin Kizilgöz stond vorige week rustig folders uit te delen bij een moskee in Rotterdam, toen ineens een groep mannen op hem afkwam. ,,Eerst vroegen ze of ik toestemming had'', vertelt Kizilgöz, die campagne voert tegen de plannen van president Erdogan. ,,Toen ik zei dat ik die niet nodig had, omdat ik gewoon buiten stond, kreeg ik te horen dat ik weg moest wezen. Anders was ik in elkaar geslagen.''

Met tien gelijkgestemden vormt Kizilgöz het Platform Nee Zuid-Holland. Ze proberen Turkse Nederlanders te overtuigen volgende week 'nee' te stemmen tijdens het Turkse referendum van volgende week. Maar het valt niet mee. ,,Het is een ongelijke strijd'', zegt hij. ,,Het ja-kamp heeft een complete staat achter zich. Wij moeten het alleen doen.''

Busreizen
Volgens Erdogan-critici is de ja-campagne voor het referendum vele malen rijker en sterker dan het nee-kamp. Zo worden in het hele land busreizen georganiseerd voor ja-stemmers, die niet op eigen houtje naar de stemlocatie in Amsterdam, Den Haag of Deventer kunnen. 'Laat ons u naar de stembus vervoeren!' staat op posters van het ja-kamp, die overal in Nederland hangen, met daaronder de mobiele nummers van vrijwilligers.

,,Het is een compleet scheve situatie'', zegt Erdogan-criticus Adnan Yilmaz. ,,Het ja-kamp heeft niet alleen veel meer geld, ze hebben ook de steun van de meeste moskeeën. En op de Turkse tv hoor je ook alleen de boodschap van Erdogan. Het tegengeluid is amper te horen.''

Quote

Maar we doen niks wat niet mag

Mustafa Aslan van de AK-partijafdeling in Nederland

'Eigen middelen'
De AK-partij van president Erdogan heeft een aparte afdeling in Nederland, die de campagne aanstuurt. De partij bevestigt dat het ja-stemmers uit heel Nederland voor een kleine vergoeding naar de stembus brengt. ,,Maar we doen niks wat niet mag'', zegt Mustafa Aslan, één van de campagneleiders. Hij organiseerde ook het veelbesproken bezoek van de Turkse minister Cavusoglu, dat werd gedwarsboomd door het Nederlandse kabinet. ,,We doen de hele campagne met eigen middelen, we krijgen geen geld uit Turkije. De busreizen worden gewoon betaald door onze sponsors, ondernemers die pro-Erdogan zijn. Bovendien: het nee-kamp organiseert ook busreizen.''

Dat klopt, zegt Kizilgöz van het nee-kamp. ,,Wij hebben een mini-busje gehuurd, met twaalf stoelen. Maar uit het andere kamp sturen ze touringcars door het hele land. Het is onvergelijkbaar.'' Hij en zijn mede-vrijwilligers kunnen niet veel meer doen dan zelf de straat op en folders uitdelen. Op de agenda stond nog een bijeenkomst met een bekende Erdogan-criticus uit Turkije, maar die heeft afgezegd vanwege de rel tussen het Nederlandse en het Turkse kabinet.

Doorslaggevend
Erdogan, die het referendum over zijn grondwetswijziging volgens de peilingen nog lang niet binnen heeft, kan de stemmen uit Nederland en de rest van Europa goed gebruiken. De ruim 2 miljoen Turkse stemgerechtigden in West-Europa kunnen de doorslag geven. De kans dat hij in Nederland veel stemmen haalt, lijkt groot: bij de vorige verkiezingen kreeg Erdogan hier ruim 65 procent van de stemmen.

,,Maar dat was een vertekend beeld'', zegt de invloedrijke Turks-Nederlandse ondernemer Ahmet Taskan. ,,Veel geïntegreerde Turken in Nederland zijn wel degelijk kritisch op Erdogan, maar ze gaan niet stemmen. Ze voelen zich Nederlander en willen helemaal niet stemmen voor een Turkse verkiezing. Daarom krijgt Erdogan hier relatief veel stemmen.''