Volledig scherm
© ANP

Twijfel over handtekeningen Oekraïne-referendum

De echtheid van de 427.000 ondersteuningsverklaringen die door GeenPeil werden opgehaald voor het Oekraïne-referendum kan niet worden gegarandeerd. Dat schrijft minister Plasterk aan advocaat Christiaan Alberdingk Thijm in reactie op een verzoek onder de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB).

De initiatiefnemers haalden onder meer via een speciale app steunverzoeken binnen van sympathisanten. Zij moesten met naam, adres en andere gegevens hun steun verklaren. Met een steekproef werden deze gegevens gecontroleerd door de Kiesraad. Maar Plasterk zegt nu dat niet kan worden vastgesteld dat het werkelijk door zoveel verschillende mensen is gesteund.

Het was bijvoorbeeld niet mogelijk om te constateren of elke stem was uitgebracht door een uniek toestel. In theorie zou iemand een steunverklaring kunnen indienen op basis van de identiteit van een ander. Als er gebruik was gemaakt van de unieke DigiD-code had dit waarschijnlijk ondervangen kunnen worden.

Hoogleraar staatsrecht- en bestuursrecht Wim Voermans zegt tegen RTL Nieuws dat het systeem fraudegevoelig is, al zijn er geen aanwijzingen dat er daadwerkelijk is gefraudeerd. Ook Plasterk schrijft in zijn brief dat er 'risico's kleven' aan de gebruikte methode. Hij wil de manier van indienen dan ook tegen het licht houden.

Verdachtenhoekje

Het CDA en D66 hebben zich al kritisch uitgelaten over de elektronische handtekeningen. GeenPeil-initiatiefnemer Bart Nijman reageert kwaad. ,,Ik sta in voor al die handtekeningen, ik weet zeker dat het eerlijk is gedaan. Zoveel namen, adressen en geboortedata vervalsen is niet mogelijk. Er wordt nu geprobeerd ons in het verdachtenhoekje te duwen.’’

Plasterk twijfelt niet aan de geldigheid van het referendum, zei hij vandaag in een Kamerdebat. Hij wijst er bovendien op dat de initiatiefnemers van de referendumwet, D66 en PvdA, er bewust voor hebben gekozen om de handtekeningen niet te laten controleren met een identiteitsbewijs op het gemeentehuis. ,,Dat zou een te hoge drempel opwerpen. Daarmee accepteren we de minieme kans dat een paar handtekeningen niet geverifieerd kunnen worden.’’