Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Tommy Wieringa © Marco Okhuizen

Vergissing van monumentaal formaat

ColumnTommy Wieringa schrijft wekelijks over wat hem bezighoudt.

Nederlands grootste drinkwaterbedrijf Vitens waarschuwt geregeld voor de kwaliteit van ons drinkwater. Vitens sloot een paar jaar geleden bronnen bij Zutphen en Nijmegen wegens oude vervuilingen. Nieuwe aantastingen van het drinkwater worden veroorzaakt door boringen ten behoeve van schaliegas en warmteopslag. Ook overbemesting en geneesmiddelen voor mens en dier bedreigen de drinkwaterkwaliteit.

Vorige week luidde Vitens de alarmbel over het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen door particulieren. In 42 waterbronnen waren vervuilingen aangetroffen, die voor een deel aan tuiniers worden toegeschreven.

Quote

Dat producten met het giftige glyfosaat nog niet verboden zijn, is een vergissing van monumentaal formaat

Omdat de vervuiling er soms tientallen jaren over doet om een drinkwaterlaag te bereiken, is ons gedrag van vandaag een zorg voor morgen. Anders gezegd: de gepensioneerde hobbytuinder die vandaag Roundup of Imex gebruikt tegen onkruid, vergiftigt daarmee op termijn zijn kleinkinderen. Omdat hij te beroerd is om onkruid te krabben en natuurlijke bestrijdingsmiddelen te gebruiken, sterven ook de vlinders en de bijen.

Dat Roundup en andere producten met het giftige glyfosaat nog niet verboden zijn, is een vergissing van monumentaal formaat. Zoals we nu lachen om de Camel-advertenties uit de jaren 40 waarin artsen roken aanbevolen (‘More Doctors Smoke Camels Than Any Other Cigarette’), zullen we op een dag het hoofd schudden om de gemakzucht waarmee we aannamen dat glyfosaat weinig kwaad kon.

Het waterleidingbedrijf denkt er alvast anders over, en zet steeds duurdere filters in zodat mensen een glas fris water kunnen drinken na een uurtje gif spuiten in de voorjaarszon.

De mens is evolutionair ingericht om te reageren op directe bedreigingen, en niet op gevaren in de toekomst. Anders gezegd: we worden gealarmeerd door geritsel in de struiken en niet door een vulkaan waarvan onbekend is wanneer hij zal uitbarsten.

Eens bezocht ik het eiland Formentera in het gezelschap van een schrijfster, die overal waar ze kwam zwerfplastic opraapte en in haar fietstas stopte. Ik vond het een vieze gewoonte, maar ben intussen zelf zover dat ik langs de vaart waar ik woon plastic opraap en in de vuilnisbak stop. Ik zie de lange weg voor me die het zwerfplastic aflegt. Van onze vaart drijft het naar het Noordhollandsch Kanaal, om in Den Helder in zee te belanden en zich bij de plasticsoep in de Stille Oceaan te voegen.

Deze week schreef de Volkskrant over de immense vervuiling die onderzoekers aantroffen op de stranden van het atol Henderson in de Stille Oceaan. Het atol ligt aan de rand van een ronddraaiende oceaanstroming waarin het plastic zich ophoopt. Naar schatting 38 miljoen stukken plastic lagen er op het strand, de hoogste concentratie plastic­afval per vierkante meter ter wereld. Er heeft op Henderson nooit een mens gewoond, maar het stempel van de mens is desastreus.

De woorden die ik hier schrijf verdwijnen als sneeuw voor de zon, maar mijn plastic tas die de vaart in waait, heeft het eeuwige leven. Als wij allang vergeten zijn, spoelt op een strand hier ver vandaan ons afval aan.