Volledig scherm
Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane waren in 2016 al op privé-audiëntie bij paus Franciscus. FOTO ROBIN UTRECHT

Vorsten én Argentijnen onder elkaar

Koningspaar donderdag op bezoek bij pausAllebei Argentijns, allebei vorsten, allebei strijdend tegen de armoede en de wereld. Koningin Máxima en paus Franciscus hebben donderdag heel wat te bespreken bij hun ontmoeting in het Vaticaan.

Waarom zijn ze in Rome?

Het ‘staatsbezoek aan de Heilige Stoel’, zoals het bezoek aan Vaticaanstad officieel wordt aangeduid, is donderdagochtend een korte onderbreking van het vierdaagse staatsbezoek dat het koningspaar aan Italië brengt. Dinsdagochtend arriveren koning Willem-Alexander en koningin Máxima in Rome, op een dag die vooral veel ceremoniële agendapunten kent. Met een gecharterd toestel – Nederland heeft op dit moment geen regeringsvliegtuig – vliegt de delegatie woensdag heen en weer naar Sicilië, waar de vluchtelingenopvang en de gezamenlijk aanpak van mensensmokkel centraal staan. Donderdagmiddag- en vrijdag wordt het staatsbezoek aan Italië afgesloten in Milaan.

Zij is 46, hij 80. Ze delen hun moerstaal, geboortegrond (de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires), het rotsvaste vertrouwen in het katholieke geloof én hun taaie strijd tegen armoede wereldwijd. En bij hun ontmoeting in het Vaticaan, komende donderdag, zal hun gezamenlijke verleden en de toekomst ook ter sprake komen. 

In de officiële programma's staat er een kwartiertje voor: de audiëntie van Hunne Majesteiten koning Willem-Alexander en koningin Máxima bij Zijne Heiligheid paus Franciscus. Van kwart over tien tot half elf.

,,Maar dat loopt altijd wat uit'', voorspelt Vaticaanwatcher Stijn Fens. ,,Donald Trump kreeg vorige maand 29 minuten in het Vaticaan. Veel langer kan echt niet, want de paus is nu eenmaal een druk man.’’

Quote

Donald Trump kreeg vorige maand 29 minuten in het Vaticaan. Veel langer kan echt niet

Vaticaanwatcher Stijn Fens

Zwart 

Hoe overvol het schema van Jorge Maria Bergoglio, sinds 13 maart 2013 beter bekend als paus Franciscus, ook is, voor zijn landgenote Máxima en haar echtgenoot maakt hij graag weer tijd. Nu voor een staatsbezoek, ruim een jaar geleden was Máxima met haar hervormde man en dochters op privé-audiëntie in Vaticaanstad. In zwarte jurkjes, net als Máxima voor het bezoek van komende donderdag in haar koffer laat stoppen. 

Het privilège du blanc, het voorrecht om witte kleding te dragen bij de audiëntie, geldt niet voor haar. Dat is voorbehouden voor regerende katholieke vrouwelijke koninginnen (Máxima is wel koningin, maar Willem-Alexander regeert), of katholieke vrouwelijke koninginnen met een katholieke echtgenoot.

Dat zijn dus voorspelling 1 en 2 over het koninklijke bezoek aan de paus, in diens bibliotheek van het apostolisch paleis: Máxima gaat in het zwart en de audiëntie zal langer duren dan verwacht. 

Volledig scherm
Eind mei ontving paus Franciscus de Amerikaanse president Donald Trump nog in het Vaticaan. © EPA

Waar kunnen we nog meer op rekenen? Krijgt ons vorstenpaar iets te drinken aangeboden? Een koekje erbij? ,,Nee’’, antwoordt pauspublicist Christian van der Heijden resoluut. ,,Dat klinkt heel onaardig, maar de tijd is echt beperkt. Er is gewoonweg geen tijd voor thee.’’

Wordt er gelachen? Van der Heijden: ,,Zeker, deze paus maakt heel veel grapjes. Het wordt zonder meer een warm, hartelijk bezoek. Ik verwacht ook niet dat er zware thema’s, zoals abortus en euthanasie, besproken worden. Omdat deze paus eerder de eenheid met mensen zoekt, dan dat hij grote verschillen benoemt. Hij zal Nederland prijzen als bondgenoot in de strijd tegen onrecht, mensensmokkel en voor de wereldvrede.’’

Wellicht, oppert Van der Heijden, wordt het daadwerkelijk een gesprek onder zes ogen. ,,Zelfs zonder tolken, als het Spaans van de koning goed genoeg is.’’ Want dat wordt zonder twijfel de voertaal, met een kerkvorst en koningin die allebei uit Spaanstalig Argentinië komen. 

Máxima reist van het ene naar het andere ontwikkelingsland, als VN-pleitbezorger van microkredieten. Van der Heijden, grinnikend: ,,En dat is eigenlijk een katholieke uitvinding. Missionarissen van de kerk boden overal ter wereld eerst ontwikkelingshulp, voordat ze hun geloof begonnen te verkondigen. Daar hoorde ook het opzetten van kleine kredietbanken bij. Overigens gebeurde dat vroeger ook in Nederland. Denk maar aan pater Van den Elsen, de oprichter van de Boerenleenbank die later in de Rabobank opging.’’

Schenking

Volledig scherm
Máxima, destijds nog prinses, bezocht in maart 2013 samen met Willem-Alexander de inauguratie van paus Franciscus. © ANP

Paus Franciscus was nog aartsbisschop in Buenos Aires toen de Rijksvoorlichtingdienst in 2008 verklaarde dat de toenmalige prinses Máxima ‘de Argentijnse aartsbisschop Jorge Bergoglio niet kent en nooit heeft ontmoet’. Die opmerkelijke mededeling was een reactie op een publicatie in het Argentijnse blad Noticias, dat ‘absoluut betrouwbare bronnen’ liet verklaren dat Máxima in het geheim 128.000 euro (200.000 dollar) aan de geestelijke had geschonken voor het opzetten van een eigen tv-zender met ‘ethisch verantwoord’ nieuws.

Volgens die verklaring hebben de huidige paus en de koningin elkaar ook nooit ontmoet toen Máxima tussen 1989 en 1995 economie studeerde aan de Katholieke Universiteit van Buenos Aires; de directie van die universiteit bestond uit lokale bisschoppen, onder wie Bergoglio.

Laatste voorspelling: het koningspaar zal paus Franciscus donderdag formeel uitnodigen voor een bezoek aan hun koninkrijk. Van der Heijden: ,,De kans dat hij komt is heel klein. Want ook de bisschoppenconferentie moet hem uitnodigen en die is verdeeld over de vraag of zo’n bezoek wel een succes wordt. Er is nog altijd een trauma uit 1985, toen paus Johannes Paulus II door een nagenoeg lege winkelstraat in Den Bosch werd gereden en er in Utrecht rellen uitbraken. Maar paus Franciscus heeft voor de grap wel eens gezegd: als ik naar Nederland kom, is het vanwege de Argentijnse koningin. Reken maar dat ook hij gecharmeerd is van Máxima.’’

Met  medewerking van Edwin Winkels

____________________________________________________________________