Frank Poorthuis
Volledig scherm
Frank Poorthuis © AD/Marco De Swart

'We zien je wel hoor, Lodewijk Asscher!'

ColumnThierry Baudet kan het echt wel vergeten. Maar dat er nu gesprekken gaande zijn met vier partijen, betekent helemaal niets voor de anderen. 'Lodewijk Asscher, we zien je wel!'

Quote

Jazeker, hij zit met zijn handen voor zijn ogen: ik ben er niet. 'Niemand kan mij zien'. Maar we zien hem wel

Nu Buma, Pechtold en Rutte zich even hebben afgezonderd om met Klaver te bespreken of GroenLinks aan het motorblok van Rutte III geschroefd kan worden, is het onze taak even te kijken naar de wachtkamer van deze formatie. Want daar zit werkelijk een bizar setje politici. Bizar, omdat zowel links als uiterst rechts er vertegenwoordigd zijn. En allemaal maken ze nog een kans. Serieus.  

Nou ja, Denk doet niet mee. De partij deed al niet mee en ook extreem rechts heeft zojuist het pand verlaten. Dat Thierry Baudets FvD nog ergens mag aanschuiven is namelijk irreëel. Tuurlijk, Geert Wilders noemde hem even voor een plekje in zijn ultra-rechtse variant van Buma I (CDA, VVD, PVV, 50+ en FvD), maar dat kan de vleugelspeler gerust vergeten. Sybrand Buma kan veel maken bij zijn achterban, maar Baudet-Hiddema krijgt-ie er niet door.  

Kijk ff verder mee. Daar zijn ze. Geert Wilders, die zich heeft voorgenomen de eerste weken NIET boos te worden. Om niet alles volledig kapot te maken. Naast hem staat Gert-Jan Segers, die met drie kaatseballen relaxed aan het jongleren is, volledig zeker van zijn zaak. Henk Krol zit even verderop een beetje slap te ouwehoeren met Kees van der Staaij.

Ha, daar loopt ook Emile Roemer binnen: 'Morgen, allemaal'. En verrek, daar links achter, ver weggedoken in het hoekje hebben we Lodewijk Asscher. Wie zegt u? Jazeker, hij zit met zijn handen voor zijn ogen: ik ben er niet. 'Niemand kan mij zien'. Maar we zien hem wel. Er zijn nog kansen. Maar daarover straks meer.  

Eerst maar eens Geert Wilders, die van de week met hetzelfde gemak als waarmee hij in 2010 zijn AOW-belofte over boord gooide, nu ineens wel met Mark Ruttte in een kabinet blijkt te willen. Hij is bereid 'de dialoog aan te gaan'. Lees: hij wil excuses aanbieden voor zijn 'minder, minder'. Echt? Ja hoor, ik acht dat zeer wel mogelijk. Als Wilders vervolgens het hoger beroep tegen de veroordeling in die kwestie intrekt, kan er veel kou uit de lucht zijn.

Buma en Rutte hebben begin deze week met veel aplomb zijn toenadering afgewezen. Niet voor niets. Met Wilders gaan, vergt een heeeeel goed verhaal naar de achterban. Maar als we over zes maanden nog steeds niet verder zijn, maakt Wilders toch een kleine kans. Hebt u wel eens gedacht aan het vier-partijenkabinet VVD-CDA-PVV en ChristenUnie? 77 zekere zetels. Zeg in september niet dat ik u niet gewaarschuwd heb!  

Tja, Gert-Jan Segers en zijn CU. Die ontbreekt het niet aan zelfvertrouwen. Wordt Jesse Klaver over twee weken afgeserveerd, mag Segers aanschuiven. Is de kans zo maar 60 procent dat ze eruit komen. Pechtold gaat sputteren, voelt zich alleen op links en hij kan zijn wet op de humane levensbeëindiging wel vergeten. Maar dat D66 de kans op meeregeren daarom voorbij laat gaan: miniem.  

Henk Krol ondertussen vindt alles leuk, dat is bekend. Hij blijft een beetje in de buurt bij Geert Wilders, waar hij volledig afhankelijk van is. Een rechts kabinet met PVV, CDA en VVD wordt door zijn 50+ aan een meerderheid van 76 zetels geholpen. Onwaarschijnlijk. Zeker, maar nogmaals: wat onwaarschijnlijk is, is nog steeds niet onmogelijk. Geldt ook voor Kees van der Staaij. Als er een rechts kabinet komt dat voor volk, vaderland en een beetje zondagsrust staat, sluit-ie zich aan. Van der Staaij kent geen enkele schroom om met de PVV in zee te gaan, dat heeft-ie al aangegeven.  

Emile Roemer is een beetje eenzaam in het gezelschap. Hij mag alleen aanschuiven bij een kabinet wanneer Klaver erin slaagt de VVD buiten boord te houden. Dat zou betekenen dat het kabinet Buma I er komt: CDA-D66-GL-SP-PvdA en ChristenUnie, samen goed voor 80 zetels. Maar een zes-partijenkabinet, dat moet u zich voorstellen als een bijna onmogelijke circusact; toeters, bellen en veertien ballen in de lucht. Behalve dit: het is Sybrand van Haersma Buma's enige kans om premier van dit land te worden. Buma I, het blijft een spannende gedachte.    

En dan dacht u dus dat het op was. Maar nee, zoals ik al zei: Lodewijk Asscher zit er ook nog. Was de PvdA dan niet uitgeschakeld, klaar en over, vanmiddag weggestopt in een laatje van de Tweede Kamer? Ja. En nee. De sociaaldemocraten hebben sinds vorige week het dunste stemmetje ooit. Je hoort ze bijna niet. Bescheidenheid om de bescheidenheid. Ze hebben wel wat anders te doen dan zelfs maar over een kabinet na te denken. Een lek vinden bijvoorbeeld, waardoor 28 Kamerzetels zijn weggespoeld.  

En toch, heb u Lodewijk Asscher horen zeggen dat ze NIET gaan meeregeren? U denkt het. Maar dat is niet wat Asscher tot nog toe heeft gezegd. Wij zijn niet aan de beurt, dat zijn de woorden. Ons past bescheidenheid. 'Als het allemaal vastloopt zullen we praten. Maar ik ga niet inkleuren dat we aanschuiven bij een nieuw kabinet.'

Lees dat zinnetje maar een paar keer. En nog eens. Spreek het uit. En denk eraan als over een tijdje alles vastloopt. Als zelfs de ChristenUnie moet afhaken omdat Pechtold zich toch te bedreigd voelt in een kabinet van VVD-CDA-D66-CU. Hoeveel zetels heeft het motorblok CDA-VVD-D66 met de PvdA erbij? 80! Tachtig, mensen. En 43 zetels in de Eerste Kamer. Wat een zekerheidjes.  

Maar is de PvdA dan niet bang dat ze na medewerking aan zo'n kabinet volledig wordt weggevaagd? Misschien. Maar, vraag ik dan, wat hebben ze nu te winnen in de Kamer? Negen man. Mastodonten op de achterste rijen. Dijsselbloem, Asscher, Ploumen, Dijksma. En een paar onervaren nieuwkomers. Dat zou lekker opschuiven, als die eerste vier naar een kabinet konden. Wat vers bloed in de Kamer. Mensen, niets is onmogelijk. En rationaliteit is zo 2016!  

Frank Poorthuis was tien jaar politiek verslaggever in Den Haag. Nu bekijkt hij de situatie vanaf gepaste afstand.