Het aantal bekeuringen dat de politie uitdeelt voor fietsen zonder licht is de laatste jaren spectaculair gedaald.
Volledig scherm
Het aantal bekeuringen dat de politie uitdeelt voor fietsen zonder licht is de laatste jaren spectaculair gedaald. © anp

Zelden bon voor fietser zonder licht

Fietsers zonder licht zijn de schrik van elke automobilist, maar de kans dat zij een boete krijgen is klein. Het aantal bekeuringen dat de politie uitdeelt voor deze overtreding is spectaculair gedaald. Levensgevaarlijk, waarschuwen Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond. ,,Het is een kwestie van wachten op meer dodelijke fietsongelukken."

Quote

We kunnen niet álles doen. Het is onhaalbaar om het hele jaar door regelmatig fietscontroles te houden. Dat heeft geen prioriteit

Remco Gerretsen, woordvoerder van de Nationale Politie

In 2011 deelde de politie 73.008 bekeuringen uit voor fietsen zonder licht. Vorig jaar daalde dat aantal tot 44.316. Een afname van bijna 40 procent in 3 jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers die het AD heeft opgevraagd bij het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB).

De verschillen in dit opzicht tussen gemeenten zijn groot. In Amsterdam en Rotterdam stortte het aantal boetes in, terwijl in Den Haag juist méér fietsers op de bon zijn geslingerd. In vijftien Nederlandse gemeenten werden vorig jaar welgeteld nul fietsers bekeurd voor fietsen zonder licht. De boete voor fietsen zonder licht bedraagt 55 euro (bekijk de graphic onderaan dit artikel voor de aantallen boetes per gemeente).

De daling van bekeuringen komt volgens de Nationale Politie doordat er minder wordt gecontroleerd. ,,We kunnen niet álles doen," zegt Remco Gerretsen, woordvoerder van de Nationale Politie. ,,Het is onhaalbaar om het hele jaar door regelmatig fietscontroles te houden. Dat heeft geen prioriteit. Maar op lokaal niveau is het wel mogelijk om controles te intensiveren, mocht dat nodig zijn."

Ledlampjes
Daarnaast zijn fietsers zich volgens de politie de laatste jaren 'bewuster' geworden van goede fietsverlichting. ,,Sinds een paar jaar mag je ook met eenvoudige ledlampjes fietsen," zegt Gerretsen. ,,Die zijn makkelijk te bevestigen aan het stuur of een tas. We zien dat veel scholieren dat doen."

Uit onderzoek door het ministerie van Infrastructuur en Milieu blijkt echter dat het aandeel mensen dat zonder licht fietst al jaren rond de 40 procent ligt.

De Fietsersbond noemt de ledlampjes ook geen verbetering. ,,Die goedkope lampjes gaan heel snel kapot," stelt Saskia Kluit, adjunct-directeur van de Fietsersbond. ,,Ze bungelen dan nog wel aan de fiets, maar doen het niet meer. Ouders denken dat hun kind veilig de weg op gaat, maar niets is minder waar."

Quote

De verlichting zou onderdeel moeten zijn van structureel terugkerende controles. Als er boetes worden uitgedeeld, helpt dat meteen

De Fietsersbond
Quote

Als de pakkans klein is, zijn mensen simpelweg niet geneigd om zich aan de regels te houden

Veilig Verkeer Nederland

Strenger optreden
De Fietsersbond wil dat de politie per direct weer streng gaat optreden. ,,De verlichting zou onderdeel moeten zijn van structureel terugkerende controles,'' stelt ze. ,,Als er boetes worden uitgedeeld, helpt dat meteen. Waarschuwen heeft ook zin. Maar als fietsers lange tijd ongehinderd zonder licht kunnen fietsen, is er geen stimulans om goede verlichting aan te schaffen."

Ook Veilig Verkeer Nederland wil dat de pakkans omhooggaat. ,,Deze daling van het aantal boetes baart ons grote zorgen,'' zegt woordvoerder José de Jong. ,,Onze campagnes zijn belangrijk, maar handhaving door de politie is minstens zo belangrijk. Als de pakkans klein is, zijn mensen simpelweg niet geneigd om zich aan de regels te houden."

Quote

Fietsers zonder licht onderschatten het gevaar dat ze veroorzaken

Markus van Tol van de ANWB

Dodelijke ongelukken
Het is de schrik van iedere automobilist: uit het niets doemt een fietser op, recht voor je auto. Alleen door vol in de remmen te gaan, is een drama te voorkomen. ,,Fietsers zonder licht onderschatten het gevaar dat ze veroorzaken,'' zegt Markus van Tol van de ANWB. ,,Daarom is het belangrijk dat ze worden voorgelicht en gewaarschuwd.''

Volgens Koos Spee, oud-verkeersofficier van justitie, is de kans groot dat het aantal dodelijke fietsongelukken door de lagere pakkans groeit. ,,De verkeershandhavingsteams van de politie zijn de laatste jaren uitgekleed,'' legt Spee uit. ,,Gewone agenten hebben geen tijd meer om te handhaven op lichte verkeersovertredingen. Na een paar jaar treedt een gedragsverandering op: fietsers wéten dat ze niet worden gepakt en ze doen hun licht niet meer aan. Het is een kwestie van wachten op meer dodelijke fietsongelukken.''

Vorig jaar kwamen in Nederland 185 fietsers om het leven. Een aantal dat al jaren stabiel is, terwijl het aantal omgekomen automobilisten sinds 2000 enorm is gedaald. De kans om in de duisternis slachtoffer te worden van een ongeluk neemt met zo'n 17 procent af bij werkende voor- en achterverlichting, blijkt uit onderzoek.


Hieronder zijn op de kaart het totaal aan uitgedeelde bekeuringen voor fietsen zonder licht per gemeente weergegeven voor de periode 2011-2014. In de grafiek daar weer onder is per gemeente te zien wat de aantallen bekeuringen zijn per jaar. Bekijk de figuur hier in een groter formaat.