Volledig scherm
© HH/NYT

Emma (115): drie rauwe eieren per dag en geen man

Honderdjarigen zijn niet zo uitzonderlijk meer. Nederland telde er vorig jaar bijna 2200. Een op de duizend eeuwelingen belandt in het veel exclusievere clubje van 'supereeuwelingen': mensen boven de 110. De oudste Europese 'superhonderdjarige' is Emma Morano (115) uit Italië. Haar geheim? Drie rauwe eieren per dag en leven zonder man.

Andere geheimen

'Geen alcohol, af en toe een sigaar en veel zingen'

- Christiaan Mortensen, Denemarken, 115 jaar, overleden

'Whisky, sigaretten en wilde, wilde vrouwen'

- Henry Allingham, Groot-Brittannië, 113, overleden

'Knoflook helpt als je rookt. Ik stopte pas toen ik 97 was'

- George Cook, Groot-Brittannië, 108, overleden

'Bemoei je met je eigen zaken'

- Besse Cooper, Verenigde Staten, 116, overleden

Wereldwijd zijn er naar schatting 300 tot 450 supereeuwelingen. Om in de wereldwijde 'supercentenarians'-lijst van de Gerontology Research Group te komen, moet je zeker drie documenten kunnen tonen die je geboortedatum bewijzen. Momenteel voldoen 57 mensen aan die vereisten, van wie 55 vrouwen.

Met haar 115 jaar en 82 dagen is de Italiaanse Emma Morano - een jutenzakkenmaakster - de oudste Europeaan en meteen ook de op vier na oudste aardbewoner. Emma werd geboren op 29 november 1899, leefde in drie eeuwen en overleefde twee wereldoorlogen. Dat ze zo oud is geworden is bijna een wonder, want in haar jonge jaren was ze een ziek kindje. De koude, vochtige winters in staalindustriestad Villadossola deden haar geen goed. Op doktersadvies verhuisde ze later naar het mildere klimaat rond het Lago Maggiore. Wetenschappers uit de hele wereld komen naar haar tweekamerappartementje in Verbania om haar genetica en levensstijl te bestuderen. Eén zus stierf vlak voor haar 100ste verjaardag, haar andere zus werd 102.

Eieren en mannen
Emma zelf denkt dat het geheim van lang leven een zaak is van eieren én mannen. Sinds haar tienerjaren eet ze drie rauwe eieren per dag 'tegen de bloedarmoede', alweer een advies van diezelfde huisarts. De laatste jaren beperkt ze het tot twee eieren. In haar leven werkte ze dus zo'n 100.000 rauwe eieren naar binnen en dat zonder last van cholesterol. Elke ochtend komt haar nicht Rosemarie haar middagmaal maken: gemalen vlees, een soepige pasta, een banaan en die eieren dus.

Emma Morano is er ook van overtuigd dat ze jaren won door lang alleen te leven, zonder man. Ze had wel een kort huwelijk, maar dat strandde in 1938 na het verlies van hun nog jonge kind. Scheiden was een uitzonderlijke keuze in katholiek Italië dat dit pas in 1970 wettelijk toestond. ,,Ik had nog keus, maar ik wilde niet meer dat iemand me domineerde.''

Geen ziekenhuis
Emma weigerde haar hele volwassen leven één voet in een ziekenhuis te zetten. De paar keer dat ze ziek was, moesten de bloedtransfusies en hechtingsdraadjes maar naar haar thuis komen, zegt haar nieuwe huisarts, die voor haar zorgt sinds haar 90ste.

Vraag haar niet naar de Mussolini-periode of de wereldoorlogen, de herinneringen van deze superhonderjarige vernauwen zich vooral naar het kleine, familiale. ,,Als mijn zus en ik stiekem gingen dansen, kwam onze moeder ons zoeken met een stok van berkenhout.''