Aanhangers van Erdogan in Oberhausen
Volledig scherm
Aanhangers van Erdogan in Oberhausen © AP

Angst voor spanningen door Nederlandse campagne voor Erdogan

Aanhangers van de Turkse president Erdogan voeren in Nederland campagne voor een cruciaal Turks referendum. Critici zijn bang voor spanningen. ‘De angst regeert.’

Volledig scherm
© Getty Images

Bussen vol Nederlandse Turken reden vorige week naar het Duitse Oberhausen. Hun bestemming: de König Pilsener Arena, waar de Turkse premier Yildirim een rede hield over het aanstaande Turkse referendum in april. ‘Wie van zijn land houdt, stemt ja!’, riep Yildirim tegen de tienduizend aanwezigen, die massaal met Turkse vlaggen zwaaiden.

De busreis vanuit Nederland was georganiseerd door Turks-Nederlandse aanhangers van president Erdogan, die sinds deze week campagne voeren onder de naam ‘Hollanda Evet Diyor’. Oftewel: Nederland Stem Ja. Zij hopen dat in april, als Turken in heel Europa naar de stembus mogen, zoveel mogelijk mensen voor de plannen van Erdogan stemmen. ,,De voorstellen van Erdogan maken Turkije nog sterker,’’ zegt Huseyin Sayilgan, één van de initiatiefnemers. ,,Ze gaan zorgen voor meer stabiliteit.’’ In de plannen van de Turkse president kan hij 
per decreet gaan regeren: hij kan opdrachten uitvaardigen, die de status van een wet met zich meedragen. Hij kan ook eigenhandig  ministers aanstellen en wetten aanpassen.

De ruim 260.000 Turkse stemgerechtigden in ons land mogen tussen 5 en 9 april stemmen in Rotterdam, Amsterdam en Deventer. Het campagneteam wil die dag zelfs bussen inzetten om zoveel mogelijk mensen naar de stemlocaties te brengen. Vrijwilligers gaan folders verspreiden op drukke plekken, zoals Turkse winkels en moskeeën, en posters ophangen. Ook social media worden onderdeel van de campagne, zoals de Facebook-pagina Hollanda Evet Diyor.

,,We willen mensen zo goed mogelijk voorlichten,’’ zegt Sayilgan. Hij kwam vorig jaar nog in het nieuws toen hij aangifte deed tegen columniste Ebru Umar, en was verbonden aan de Unie van Turkse Democraten, die wordt gezien als de Europese tak van Erdogans partij. Maar de campagne wordt niet vanuit Turkije gefinancierd, bezweert hij. ,,Er zijn veel Turkse ondernemers in Nederland die Erdogan willen steunen.’’

Bij eerdere Turkse verkiezingen hoopte Erdogan ook al op stemmen uit het westen, maar dit keer is zijn belang groter: het is nog maar de vraag of Erdogan de meerderheid van de stemmen krijgt. Zijn voorstellen gaan in de ogen van critici te ver. En dus zijn de stemmen van de ruim 1,6 miljoen Turken in Nederland en Duitsland, die bovengemiddeld op de hand van Erdogan zijn, belangrijk. Niet voor niets is ook Erdogan zelf van plan om naar Duitsland te komen om campagne te voeren. Mogelijk komt de Turkse leider ook nog naar Nederland, zegt Sayilgan.

Spanningen

Maar niet alle Nederlandse Turken zijn blij met de campagne. Erdogan-critici in ons land vrezen hoogoplopende spanningen, vergelijkbaar met die na de Turkse coup van een half jaar geleden. ,,De verdeeldheid in de Turkse gemeenschap is groter dan ooit,’’ zegt Saniye Calkin. Zij spreekt zich al langer openlijk uit tegen Erdogan, en moet daar een prijs voor betalen. ,,Ik word een terrorist en een landverrader genoemd, mensen bellen me op en bedreigen me. De lieve oppas van mijn kinderen komt niet meer, vanwege de grote omgevingsdruk die zij voelt. Dit is de sfeer in Nederland: ben je tegen Erdogan, dan ben je tegen Turkije.’’

Quote

We zijn bang voor wat er de komende weken gaat gebeuren. De angst regeert

Saniye Calkin

En in die gespannen sfeer komt nu het referendum. De zorgen zijn al besproken in het ‘spanningenoverleg’ tussen minister Asscher en diverse Turks-Nederlandse organisaties. Ook Calkin maakt deel uit van dat overleg. ,,We zijn bang voor wat er de komende weken gaat gebeuren. De angst regeert.’’ Een andere Erdogan-criticus, ambtenaar Selamün Yavuz, hoopt dat het mee zal vallen. ,,Veel Nederlandse Turken zijn de spanningen beu. Ze willen niet meer dat mensen tegen elkaar worden opgezet. We willen geen herhaling van vorig jaar. Want dat heeft een diepe kloof in de gemeenschap geslagen.’’

Erdogan-aanhanger Sayilgan verwacht geen spanningen. ,,Het wordt een keurige campagne, iedereen mag stemmen wat hij wil. Maar er is een tegengeluid nodig: westerse media creëren een verkeerd beeld van Erdogan, omdat hij Turkije sterk maakt.’’ De meeste Turkse Nederlanders beseffen dat, zegt hij. ,,Ik denk dat 75 procent van de Nederlandse Turken ‘ja’ gaat stemmen.’’