Volledig scherm
Anders Breivik. © FOTO EPA

Breivik: 'Ik ben conservatief christen'

De Noor Anders Behring Breivik staat maandag voor de rechter om zich te verantwoorden voor de aanslagen die hij vorig jaar pleegde in de regeringswijk van Oslo en op het Noorse eiland Utoya. De aanslagen kostten 77 mensen het leven. Breivik, die zichzelf bestempelt als conservatief en nationalistisch christen, ijvert tegen de islam en tegen de multiculturele samenleving.

Volledig scherm

Breivik werd 33 jaar geleden geboren op 13 februari in Oslo. Hij studeerde aan de Handelsschool in de Noorse hoofdstad en werkte vanaf zijn 21e bij de klantenservice van een onbekend bedrijf. Volgens Noorse media is dit zijn enige baan geweest. Sommige oud-collega's omschreven hem als een exceptionele collega, terwijl hij zich volgens anderen regelmatig onbeschoft gedroeg tegen klanten van buitenlandse afkomst.

Multiculturele samenleving
Dit laatste strookt met wat hij schrijft in een ruim 1500 pagina's tellend manifest dat hij kort voor de aanslagen via internet verspreidde. Hij is tegen de islam en de multiculturele samenleving, die de Europese cultuur, het christendom en de nationale staat zouden vernietigen. Volgens hem zijn de EU en het regeringsbeleid van de Noorse Arbeiderspartij (DNA), waar zijn beide ouders op stemden, verantwoordelijk voor de zorgelijke staat van zowel Noorwegen als Europa.

'Hitler-jeugd'
De jeugdbeweging van de sociaaldemocratische premier noemt hij 'Stoltenberg-jeugd', zinspelend op de 'Hitler-jeugd' van de Duitse oud-dictator. Dit verklaart zijn keuze om op 22 juli 2011 een bloedbad aan te richten op het eiland Utoya: daar vond op dat moment een jeugdkamp van de DNA plaats. Breivik wilde de partij en de premier in het hart treffen. Daarom blies hij ook een bom op in de regeringswijk van Oslo. Die had hij gemaakt in een boerderij in de buurt van Oslo, die hij sinds enkele jaren bewoonde.

Zelfbedachte ideologie
De Noor probeert zijn grotendeels zelfbedachte ideologie op allerlei manieren te verspreiden. Tijdens zijn voorgeleiding wilde hij in een uniform behangen met zelfbedachte onderscheidingen verschijnen, maar daar staken de rechters een stokje voor. Politie en justitie kregen het voor elkaar dat de zitting achter gesloten deuren plaatsvond.

Volgens psychiaters, die hem in november ontoerekeningsvatbaar verklaarden, is Breivik psychotisch, paranoïde en schizofreen. Na kritiek op die conclusies besloten de rechters tot een nieuw onderzoek. Ook Breivik had forse kritiek op het rapport. Hij wil bovendien absoluut geen psychiatrisch behandeling, omdat het voor hem 'de ultieme vernedering zou zijn'.