Volledig scherm
© ANP

'Europa moet oververmoeide contractpiloot uit de lucht halen'

De Europese luchtvaart moet het aantal contractpiloten snel terugdringen. Flexwerkers in de lucht maken het vliegen onnodig riskant; ze zitten vaker dan ‘vaste’ piloten oververmoeid achter de stuurknuppel. 

Dat zegt PvdA-Europarlementariër Agnes Jongerius na een ontbijtgesprek met deskundigen en twaalf piloten van de London School of Economics, die vorig jaar onderzoek deden naar de luchtvaartonveiligheid. Zij wil de cowboys uit de lucht.

Sommige flexwerkers stellen de angst voor het verlies van hun baan boven absolute veiligheid.

Als de sector zelf het probleem niet snel oplost, dan moet Brussel dat regelen, stelt Jongerius.

Bent u geschrokken?

,,Ja. Ik kende al flarden van het onderzoek, maar heb nu een beter inzicht. Over het algemeen is de veiligheidssituatie goed, met drie uitzonderingen: het vrachtvervoer, 'lowcost' en de irreguliere contracten. Dat gaat zowel om pay to fly-contracten – piloten die betalen om te mogen vliegen om ervaring op te doen – als om zelfstandigen, die bijvoorbeeld bij ziekte vaak niet betaald krijgen. Dat zijn verkeerde prikkels. Als je weet dat niet-vliegen je geld gaat kosten, dan is de neiging groot om dan maar wat minder fit de lucht in te gaan.”

Quote

Als je weet dat niet-vliegen je geld kost, ga je tóch maar vermoeid de lucht in

Agnes Jongerius

Heeft dat al tot ongelukken geleid?

,,Niet bij mijn weten. Ik denk ook van niet, want ik vermoed dat dat niet makkelijk onder de pilotenpet te houden is. Maar vanmorgen hoorde ik wel dat op een bepaald moment boven Dublin de weersomstandigheden zó slecht waren, dat alle grote maatschappijen uitweken naar een ander vliegveld, en de lowcost-maatschappij er tóch landde. Uitwijken kost natuurlijk geld: je moet bussen inzetten, bagage overbrengen, en de piloot weet: na twee of drie keer krijg ik een andere standplaats of bellen ze me niet meer. Er is niets gebeurd, maar toch: die piloten van die grote maatschappijen wijken niet voor de lol uit naar een ander vliegveld.”

U stapt volgende keer minder gerust in?

,,Ik vind: veiligheid moet een prijs hebben, en ik vraag me na vanmorgen af: is er voldoende aandacht voor die veiligheid? Pay to fly-contracten en zelfstandigencontracten zou je als luchtvaartmaatschappij niet moeten willen, maar feit is dat van de jonge piloten – zeg tussen de 20 en 30 – inmiddels 40 procent vliegt op basis van zo’n contract. Het Engelse onderzoek zegt dat meer dan 60 procent van hen vaak moe is en meer dan 20 procent met zijn klachten geen gehoor vindt bij de werkgever.”

Als consument betalen we de prijs voor ons goedkope ticket?

,,Ik zie hetzelfde als 20, 30 jaar geleden in de scheepvaart, waar vaak alleen de kapitein en eerste stuurman nog een vast contract hebben. Norwegian Airlines, bijvoorbeeld, biedt vanuit Londen vluchten aan met Thais personeel en tegen Thaise prijzen. Als je de oceaan over kunt voor 62 euro of dollar, dan weet je dat dit niet kán kloppen. Zo’n aanbieding is te mooi om waar te zijn. Afwegingen zoals boven Dublin; die moet je niet willen. En al helemáál niet als je weet dat vluchtpersoneel – piloten en cabinemedewerkers – maar 2 tot 4 procent van de kosten uitmaken.”

En nu?

,,De luchtvaart staat regelmatig op onze parlementsagenda. Ik hoop dat werkgevers en werknemers in de sector zelf tot goede afspraken komen, maar als ze dat niet snel doen, wil ik dat de Europese Commissie met regels komt. Gestudeerd is er nu genoeg.”