Volledig scherm
De wereld zoals weergegeven in de Gall-Peters-projectie. © RV

In Boston ziet de wereld er nu anders uit

videoDat de wereld er onder president Trump heel anders uitziet wordt letterlijk realiteit voor tienduizenden leerlingen van het onderwijsdistrict Boston. De instanties van de Noord-Amerikaanse stad hebben besloten te stoppen met ‘klassieke’ aardrijkskunde volgens de eeuwenoude wereldkaart van Mercator. 

Volledig scherm
Een gravure van Gerard Mercator.

De Vlaamse kaartenmaker Gerardus Mercator maakte in 1569 de wereldkaart die we nu nog allemaal kennen. Dat deed hij op basis van rechte lijnen die vooral dienden om de scheepvaart te helpen op koloniale handelsroutes. 

Maar het ware perspectief van de continenten bleek nogal vervormd. Mercator schatte Europa en Noord-Amerika veel te groot in en Afrika juist te klein. Volgens de Vlaamse kaartenmaker was Groenland bijvoorbeeld net zo groot als het hele Afrikaanse continent. De werkelijke verhouding is dat Afrika 14 keer groter is dan Groenland. In de 16de-eeuwse, Noord-Europese visie van Mercator zijn de landen op het zuidelijk halfrond kleiner dan die in het noorden. Behalve Groenland zijn ook de Verenigde Staten, Canada en Rusland buitenproportioneel groot.

Nieuwe standaardkaart

Dat er wat aan de oude kaarten schortte was al lang bekend maar weinig scholen durven te breken met de traditionele kaarten en om te schakelen naar de niet onomstreden maar veel realistischer projectie van James Gall (1855) en Arno Peters (1967). De zogeheten Gall-Peters-kaart, die wordt gebruikt door de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur, UNESCO, is onlangs als nieuwe standaardkaart geïntroduceerd op de scholen in Boston.

Volgens een lokale onderwijsbaas heeft het drie jaar geduurd de kaart erdoor te krijgen om zo het 'lesprogramma te dekolonialiseren'. Tegen de Britse krant The Guardian zegt adjunct-directeur Colin Rose dat er 125  scholen in zijn district zitten en dat van de 57.000 leerlingen 86 procent niet-blank is. Volgens Peters is het de bedoeling ‘blanke geschiedenis’ minder dominant te maken en 
wordt op die manier behalve naar aardrijkskunde ook naar andere vakken gekeken.

Volledig scherm
De Mercator-projectie is nog steeds de basis voor de meeste wereldkaarten. © RV

Andere blik

De eerste reacties van leerlingen op de verandering waren interessant volgens docenten. ,,Hun blik op de wereld werd heel anders. Wat is Amerika klein en waar is Alaska gebleven?'' Op Nederlandse scholen wordt overwegend de kaart van Mercator gebruikt.

De kwestie van de kaarten werd tien jaar geleden bijna letterlijk zo besproken in een aflevering van de politieke tv-serie The West Wing.