Volledig scherm
Theresa May © epa

Rechters vertragen start Brexit-procedure

Niet dat het veel lijkt uit te maken voor de uiteindelijke Brexit-procedure, maar de Conservatieve regering van premier Theresa May moet wel eerst langs het Britse parlement om het vertrek uit de Europese Unie formeel te kunnen starten.

Volledig scherm
David Neuberger, de president van het Britse hooggerechtshof, doet uitspraak © AFP

Het Britse Hooggerechtshof heeft dat vanochtend beslist. De uitspraak is weliswaar een tegenvaller voor premier May die eerder beroep had aangetekend tegen een zelfde beslissing van het High Court. Deze lagere instantie bepaalde al in november dat een regering niet op eigen houtje artikel 50 van het Europees verdrag in gang kan zetten. Dat is het artikel waarmee een EU-lidstaat formeel aan uittreding begint. Een Brexit is zo belangrijk dat eerst het parlement daar wat van moet vinden, zo bepaalden de rechters van het High Court. Hun uitspraak is nu dus bevestigd door het Supreme Court.

De Britse rechters hielden voet bij stuk ondanks ongekende, persoonlijke, aanvallen vanuit nationalistische, uitgesproken pro-Brexit-kranten als Daily Mail en The Sun. Die zetten foto's van de rechters op hun voorpagina onder de kop: 'de vijanden van het volk'. De Britse minister van Justitie Liz Truss zei dat de regering niet blij was met deze uitspraak maar benadrukte dat 'onafhankelijke rechtspraak van vitaal belang is voor de grondwet en voor de vrijheid'.

Deelparlementen
Een meevaller voor de regering in Londen is dat ze van het Hoggerechtshof geen rekening hoeft te houden met hoe de deelparlementen in Wales, Noord-Ierland en Schotland over artikel 50 zullen stemmen. Met name de Schotten hebben helemaal geen trek om uit de EU te stappen en overwegen een eigen referendum om het Verenigd Koningrijk te verlaten.

Praktisch gevolg van dat alles is vooral tijdverlies voor de regering. Naar verluidt gaat een meerderheid van het parlement sowieso instemmen met Brexit, inclusief een groot deel van de Labour-afgevaardigden. Volgens politieke waarnemers niet zozeer uit overtuiging maar vooral uit vrees te worden nagewezen omdat men 'de wil van het volk' niet zou respecteren.

Een kleine meerderheid van de Britten stemde vorig jaar voor vertrek uit de EU, vooral op grond van angst voor het teveel aan Oost-Europeanen die zich volgens de huidige EU-regels in Engelse steden zouden hebben gevestigd. Volgens nationalistische partijen als UKIP gaat dat ten koste van banen en huizen voor Britten en drijven de 'buitenlanders' ook de lonen omlaag omdat ze voor minder willen werken.

Premier May moet nu dus eerst een wetsontwerp indienen dat eind maart door het parlement moet worden gejaagd. May zelf wil de zaak dan hebben afgerond om formeel met Brexit-onderhandelingen te kunnen starten. Vrijdag gaat ze al naar Amerika om te praten over een nieuw handelsakkoord met de Verenigde Staten.

Volledig scherm
De klagers, onder leiding van vooral de zakenvrouw en filantroop Gina Miller (rechtsonderin), arriveren voor de uitspraak © EPA