Science fiction wordt werkelijkheid: Apache heeft laser als wapen

VideoJe zou denken dat het allang bestond: een gevechtshelikopter die vanuit de lucht een doelwit uitschakelt met een laserstraal. Toch is dat het Amerikaanse leger pas voor de allereerste keer gelukt. De geslaagde test werd onlangs gepresenteerd als een doorbraak.

Het was technologiebedrijf Raytheon dat zich in de verspreide verklaring op de borst sloeg. Het bedrijf werkt met het Amerikaanse leger onder meer samen aan de ontwikkeling van de lasertechnologie. En nu was het een vliegende Apache AH-64-helikopter gelukt om met een Raytheon-laserwapen een onbemand voertuig op de grond onschadelijk te maken. Voor de eerste keer en 'van verschillende hoogten en met verschillende vliegsnelheden'.

In de bijbehorende video – de beelden begeleid door dramatische muziek – is te zien hoe het grijze wapentuig onder de linkervleugel van de helikopter is bevestigd. Op de voorkant van de grijze koker zit een bol. Oranje en gele draden sluiten het wapen aan op het systeem van de Apache.

Dan gaat de helikopter de lucht in en zien we op zwart-wit beelden hoe verschillende doelwitten op het afgelegen schietterrein in New Mexico in het vizier worden genomen.

Geslaagde test

De Amerikanen reppen vervolgens van een geslaagde test waarbij vanaf 1,4 kilometer afstand een stilstaand en onbemand voertuig onschadelijk is gemaakt. Wat dat ‘onschadelijk maken’ precies betekent wordt niet duidelijk. Het is namelijk niet op de video te zien.

De gebeurtenis past binnen de ontwikkelingen die gaande zijn in de lasertechniek en oorlogsvoering. Militairen zijn enthousiast over het gebruik van de laserstraal als wapen: de straal is af te vuren in een zo goed als rechte lijn en is zo preciezer dan andere vormen van munitie. Het is dan makkelijker onnodige slachtoffers te voorkomen. De straal is geluidloos en zo goed als onzichtbaar: alleen daar waar de laser een doelwit raakt, is een stip te zien. Ook kan de kracht van de straal worden aangepast aan het uit te schakelen voorwerp: groter om een voorwerp te vernietigen, kleiner om te beschadigen. Tot slot, het schieten met een laserstraal is vele malen goedkoper dan het gebruik van munitie of een bom.

Efficiënte inzet

Het gebruik van de laserstraal als wapen kent ook nadelen. Zo heeft de straal vooralsnog een klein bereik (iets meer dan een kilometer). En de straal heeft last van smog, stof en slecht weer. De kracht van laserstralen is dan ook een belangrijk ontwikkelpunt. Waren zij in het verleden 'slechts' in staat om bommen en raketten te geleiden, door lasers te combineren zijn ontwikkelaars in staat de kracht vele malen te vergroten zodat zelfs doelwitten als raketten en drones kunnen worden uitgeschakeld.  

Volgens een woordvoerder van het militaire technologiebedrijf Rheinmetall, dat ook een vestiging in Nederland heeft, draaien de huidige ontwikkelingen verder voor het grootste deel om het efficiënt gebruik van energie. Hoe efficiënter die inzet, hoe minder het vermogen wordt dat nodig is voor de inzet van de laser en hoe kleiner 'het laserwapen' zal kunnen zijn. ,,Wij werken in Europa bijvoorbeeld toe naar het echt integreren van het laserwapen in voertuigen en apparaten. Op dat gebied zijn we ook verder dan de Amerikanen."

,,In het geval van de Amerikaanse Apache: je ziet de grijze koker onder zijn vleugel hangen, maar niet de rest van het laserwapen. Dat zit ergens verborgen in die helikopter en neemt nog veel ruimte in, waardoor je bijvoorbeeld minder brandstof kan meenemen. Volgens mij kwam die helikopter amper van de grond en kan er nog niet veel mee gevlogen worden."

Geld

De vraag blijft dus hoe krachtig de door de Apache gebruikte laser is en hoe efficiënt zijn inzet van energie. Het leger en wapenontwikkelaars als Lockheed Martin geven slechts summier en sporadisch informatie vrij over tests. Zoals in 2014, toen Amerika beelden vrijgaf van een marineschip uitgevoerd met een laser die raketten en kleine voertuigen kon uitschakelen. Viceadmiraal Matthew Klunder zei toen dat de vele tests uitwezen dat de laser 'dodelijk was en het vernietigde de doelwitten die het moest vernietigen razendsnel'. De kosten per 'schot'? Zo'n 59 dollarcent. De ontwikkelingen worden verder geheim gehouden. 

,,In Amerika is het gebruikelijk om af en toe dit soort beelden van tests vrij te geven", zegt de woordvoerder van Rheinmetall, dat materieel levert aan de militaire en politieapparaten van verschillende landen in Europa, van voertuigen tot munitie en lasers. ,,Daar gaat er zoveel geld om in de ontwikkeling van wapens, dat ze ook eerder enige verantwoording moeten afleggen over wat er met dat geld gebeurd is. Naast een stukje pr natuurlijk."

Vice-voorzitter Art Morrisch van Raytheon toonde zich vorige week in ieder geval enthousiast over de geslaagde test met de Apache. ,,We willen de toekomst naar voren halen. De verzamelde gegevens laten ons zien dat we op de goede weg zijn.” 

Rheinmetall verwacht rond 2021 operationele lasersystemen te kunnen leveren aan Europese landen waaronder Nederland. ,,Maar de laser zal nooit het kanon of de bom vervangen, het is eerder een aanvulling op het wapenarsenaal. Afhankelijk van het doelwit kies je het juiste wapen."

Volledig scherm
De Apache met zijn laserwapen (simulatiebeeld). © Raytheon