Staan we aan de vooravond van een totale oorlog?

VideoNoord-Korea en de VS slijpen de messen. Donald Trump dreigt met ‘vuur en furie’, Kim Jong-un waarschuwt voor een aanval op Guam. Staan we aan de vooravond van een ‘totale oorlog’?

Het conflict tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten escaleert razendsnel. De wederzijdse dreigementen nemen toe in aantal en zwaarte. Hoe moet dit eindigen? Of is de situatie nog dramatischer en rest nog die ene vraag: wanneer ontbrandt de strijd? Twee experts geven er een antwoord op. De een, Remco Breuker, vanuit de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul, de ander, Sico van der Meer, vanuit Den Haag.

Wat is er nieuw aan dit geruzie?

Quote

Het nieuwe aan dit conflict is de opstelling van Donald Trump

Sico van der Meer

,,Van Noord-Korea zijn we de dreigementen gewend. Volgens Kim Jong-un zou zelfs New York niet veilig zijn als de Verenigde Staten kwaad willen’’, zegt Sico van der Meer, gespecialiseerd in massavernietigingswapens en onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael. ,,Het nieuwe aan dit conflict is de opstelling van Donald Trump. Nu gaat ook de Amerikaanse president er met gestrekt been in. Hij gooit nu net zoveel olie op het vuur als zijn Noord-Koreaanse rivaal.’’

Volgens Remco Breuker, hoogleraar Koreaanse Studies in Leiden, is de situatie 'behoorlijk gevaarlijk', zeker omdat Trump een 'ongeleid projectiel' is. ,,Hij dreigt, spreekt zijn eigen minister van Buitenlandse Zaken tegen en heeft nog steeds geen ambassadeur in Zuid-Korea benoemd. Dan is de kans op onbedoelde escalatie opeens een stuk groter. Er zijn geen directe communicatielijnen meer met Noord-Korea.’’

Zijn we hard op weg naar een oorlog?

,,Verdere escalatie kan zeker leiden tot oorlog. Geloof me, in Japan en Zuid-Korea zitten beleidsmakers peentjes te zweten’’, aldus Van der Meer. ,,Als het echt losbarst, zitten zij vol in de vuurlinie. Seoul ligt dicht bij de grens met de Noord-Korea en binnen het bereik van de Noord-Koreaanse artillerie. Japan ligt ruimschoots binnen schootsafstand voor raketten.’’

,,Een oorlog zou onvoorstelbaar verschrikkelijk zijn’’, zegt Remco Breuker. ,,We zitten met een structureel probleem van potentieel apocalyptische afmetingen maar we hebben geen structurele oplossing.’’ Hij heeft geen meldingen van hoogspanning gekregen uit hoofdstad Seoul. ,,Zuid-Koreanen hebben alles al een keer meegemaakt en trekken zich er weinig van aan. Het leger en de politiek natuurlijk wel. Net als mijn contacten - gevluchte, voormalig hooggeplaatste Noord-Koreanen. Hun bewaking is verdubbeld of verdrievoudigd. Maar, zo zeggen collega’s van me die graag op de thee gaan in Pyongyang, laten we praten want zo bedoelen ze het niet.’’

We zijn beland op het niveau van het straatgevecht. Hebben we daarmee het diplomatieke traject afgesloten?

,,Donald Trump schiet graag vanuit de heup en ook Kim Jong-un gooit er elke keer graag een schepje bovenop. Maar nee, er is nog ruimte voor diplomatie, voor een normaal gesprek. Niemand heeft belang bij een oorlog. Ook Noord-Korea niet. Als de strijd echt losbarst verdwijnt het regime in Pyongyang. Kim Jong-un heeft maar één doel: machtsbehoud. Met een grote vijand kan hij zijn bestaan tegenover de bevolking rechtvaardigen. Maar als die vijand zich niet meer inhoudt, is het over.’’

Breuker: ,,Noord-Korea wil zijn plannen om een kernmacht te worden niet opgeven, de buitenwereld kan er niet mee akkoord gaan dat een verderfelijk regime zijn zin krijgt.''

Hoe lossen we dit op een vreedzame manier op?

Quote

Onderhandelen levert alleen het regime iets op

Remco Breuker

Remco Breuker hamert op extra sancties: ,,Geldstromen naar het regime afsnijden en in het geval van humanitaire hulp de regel ‘voor wat hoort wat’ toepassen. Ballingen steunen, direct contact zoeken met de bevolking, de staat en het systeem negeren. Druk van buitenaf af werkt duidelijk niet, druk van binnenuit wel. Onderhandelen levert alleen het regime iets op.’’

Sico van der Meer zegt: ,,De vraag is nu wie er in de verbale oorlog een stapje terug kan doen, zonder de geloofwaardigheid te verliezen. Misschien wil Trump met meer dreiging China bewegen tot meer druk op Noord-Korea. Peking wil het internationaal overleg over de Koreaanse crisis graag weer opstarten, Noord-Korea praat liever één op één met de VS. Maar daarmee rek je tijd, de standpunten liggen te ver uit elkaar. Die extra tijd kan wel belangrijk zijn. Het Amerikaanse verdedigingssysteem raakt op stoom. Als de VS straks alle Noord-Koreaanse raketten onschadelijk kan maken, kan het Kim Jong-un beter in toom houden.’’

Volgens Breuker heeft de VS geconcludeerd dat de kernraketten die lang werden gezien als een fantasie van Kim nu werkelijk bestaan. ,,Er is altijd om gelachen. Dat kon helemaal niet en zo'n vaart zou het allemaal niet lopen. Zo'n vaart loopt het dus wel’’, aldus de Korea-expert uit Leiden.

Volledig scherm
Kim Jong-un in mei dit jaar, terwijl hij de testlancering van een ballistische raket bekijkt. © AP