Volledig scherm
Experts onderzoeken de opgedoken De Kooning. © AP

Tranen bij thuiskomst kostbare
De Kooning

Een gestolen topstuk van de Nederlandse schilder Willem de Kooning keert morgen - na 31 jaar - terug in het universiteitsmuseum van Arizona.

Quote

We hebben al die jaren gewach

Olivia Miller, curator

Ze gaan weer huilen om Willem de Kooning in het Kunstmuseum van de Universiteit van Arizona. In 1985 waren het tranen van verdriet omdat een doek van de beroemde Nederlandse schilder brutaal uit de lijst was gesneden door een stel kunstrovers. Maar nu is het spoorloos gewaande kunstwerk met de naam ‘Woman-Ochre’ (Okeren Vrouw) weer opgedoken. Morgen zal het in Tucson worden gepresenteerd op een persconferentie.

,,Destijds huilden we om het verlies van het schilderij, nu zijn het tranen van blijdschap. Het is surrealistisch wat er is gebeurd. We hebben al die jaren gewacht. We stonden van blijdschap te klappen toen het goede nieuws kwam. Maar pas als het echt weer op zijn plaats hangt, kan ik het geloven”, aldus curator Olivia Miller in de Arizona Daily Star. 

Nietsvermoedend

Volledig scherm
Willem de Kooning (1904-1997)

De lokale krant speelde een belangrijke rol in de teruggave van het gestolen schilderij. Het was onderdeel van een inboedel die nietsvermoedend werd opgekocht door David van Auker, antiekhandelaar in de staat New Mexico. Hij dacht aanvankelijk met een De Kooning-kopie te maken te hebben maar herinnerde zich een artikel over de dertigste verjaardag van de diefstal in Arizona. Van Auker belde de lokale krant. En vervolgens de FBI en het museum waar Olivia Miller haar oren niet kon geloven.

De lokale politiecommissaris Brian Seastone (58) was eveneens verrast. Hij was destijds als jonge agent op de zaak gezet. Die bleef hem altijd bezighouden. Ondanks diverse tips werd de diefstal nooit opgelost. Nog steeds heeft de politieman geen idee wie de jonge man en de oudere vrouw waren die er destijds mee de deur uitliepen. 

De opvallend opgedirkte vrouw – mogelijk een verklede man, vermoedt Seastone – leidde de bewaker af en de man sneed het schilderij razendsnel uit de lijst. Pas toen de twee er iets te haastig vandoor gingen, kreeg het personeel argwaan. Te laat. Een roestkleurige auto spoot weg en niemand kon het kenteken nog noteren. Weg was de De Kooning.

Overleden zoon

Maar nu is het schilderij dus terug. Voor het museum in Arizona is dat in meerdere opzichten bijzonder. Er zit een grote emotionele waarde aan. Woman-Ochre werd in 1958 afgestaan door een rijke lokale architect, Edward Gallagher. Hij schonk het aan het universiteitsmuseum, samen met nog meer schilderijen, ter nagedachtenis aan zijn zoon die toen op 13-jarige leeftijd was overleden.

Het werk van de in Rotterdam geboren De Kooning was in de jaren vijftig rond de 6000 dollar waard. Op het moment dat het schilderij werd gestolen was dat al opgelopen naar 400.000 dollar. Inmiddels zou het 140 miljoen opbrengen, schatten experts. Elf jaar geleden werd een De Kooning gekocht door het Museum van Moderne Kunst in New York voor 137 miljoen. 

Het universiteitsmuseum in Tucson heeft vooralsnog geen plannen het stuk te verkopen. ,,Dit hoort bij het museum. We zijn blij het te kunnen tonen. De collectie is nu weer compleet”, aldus Miller.

Blijft het mysterie van wie de doek destijds roofden. De daders zijn ook 31 jaar ouder. Hoe kwam het schilderij terecht in een klein stadje in New Mexico? Een eerste aanwijzing in het verhaal dat nog geschreven moet worden is de nieuwe lijst waarin de De Kooning hing, een relatief goedkoop, goudkleurig, ding. Het doek was duidelijk door een amateur gespannen, waarschijnlijk door iemand die geen idee had van de waarde. 

De zoektocht gaat weer beginnen.