Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Na die van Fillon liggen nu ook de uitgaven van Le Pen onder de loep
Volledig scherm
Na die van Fillon liggen nu ook de uitgaven van Le Pen onder de loep © ANP

Uitgaven Le Pen onder de loep: 'Doe nog maar een fles champagne!'

Niet alleen presidentskandidaat François Fillon ligt onder het vergrootglas van de Franse justitie. Ook de financiële handel en wandel van presidentskandidaat Marine Le Pen wordt onderzocht. Ze blijkt zich omringd te hebben met Hitler-adepten en schimmige bv's.

Op een voorjaarsdag in 2014 stopt een zwarte auto voor de deur van een kantoorgebouw, 27 Rue des Vignes, in Parijs. Er zijn geen journalisten aanwezig, er staan geen herkenbare naambordjes op de deur.

Toch speelt het adres, in de chique wijk Passy, dan een centrale rol in de Franse politiek. Er worden dat jaar Europese verkiezingen gehouden en het jaar erna departementale verkiezingen.

Politica Marine Le Pen stapt uit de auto, vergezeld door haar bodyguard. Binnen is er zo'n 200 vierkante meter aan kantoorruimte. Er is ook een tv-studio, waar opnames worden gemaakt voor de website van Le Pen.

,,Er werkten zo'n 15 à 20 mensen. Er werden documenten voor de verkiezingen klaargemaakt'', aldus een betrokkene. En toch was het bestaan van dit hoofdkwartier onbekend voor veel partijprominenten. In het kantoor aan de Rue des Vignes werkte het 'schaduwteam' van Marine Le Pen: ver weg van nieuwsgierige media en al te bemoeizuchtige partijgenoten.

Zwarte rat

Het geheime verkiezingskantoor was eigendom van een onroerendgoed-bedrijf: SCI Les Vignes. Dat bedrijf werd geleid door ene Axel Lousteau. Eén aandeelhouder van Les Vignes was een ander bedrijf: Groupe Erer, geleid door Frédéric Chatillon.

Axel Lousteau en Frédéric Chatillon zijn oude vrienden, ook van Marine Le Pen, en delen een verleden in de Groupe Union Défense (GUD), een gewelddadige extreemrechtse studentenvereniging die vooral in de jaren 70 actief was. Hun symbool: een zwarte rat. ,,Chatillon organiseerde jaarlijks op 20 april een diner om de verjaardag van de führer te vieren'', aldus een kennis.

De vrienden Lousteau en Chatillon zijn de spil in een kluwen aan bv's en organisaties die de politieke carrière begeleiden van Marine Le Pen. Dat blijkt uit een meer dan 400 pagina's tellend boek van twee prominente Franse onderzoeksjournalisten. De auteurs beroepen zich op tientallen interviews met direct betrokkenen en publiceren in het boek vertrouwelijke documenten.

Ze beschrijven nauwgezet hoe Marine Le Pen aan haar geld komt en welke bv's daarvoor in binnen- en buitenland worden ingezet. Le Pen heeft een eigen 'politieke minipartij', Jeanne, waarvan vriend Axelle Lousteau penningmeester werd. In 2015 stroomde daar door handige financiële constructies 10,3 miljoen euro binnen. Jeanne werkt weer nauw samen met het communicatiebedrijf Riwal, geleid door vriend Frédéric Chatillon. In verkiezingsjaar 2012 had Riwal een omzet van 13 miljoen euro, wat voor 90 procent voortkwam uit werkzaamheden verricht voor Jeanne.

Volledig scherm
© REUTERS

Russische miljoenen

De Franse justitie doet inmiddels verschillende onderzoeken naar de bv's. Marine Le Pen was naar eigen zeggen verrast door het justitieonderzoek. Tot grote verbazing van haar eigen vrienden. ,,Ik begrijp er niks van, ze weet overal van, sinds het begin'', zegt Chatillon in een afgeluisterd telefoongesprek, waar de schrijvers van het boek de transcriptie van hebben.

De auteurs gaan ook in op de 'Russische miljoenen' die het Front National kreeg aan leningen, na veel diplomatiek massagewerk. Ze onthullen hoe Le Pens kabinetschef, Nicolas Lesage, een geheim bezoek aan oost-Oekraïne bracht, hoe Frédéric Chatillon ontvangen werd door een Russische miljardair in Sint-Petersburg en hoe Le Pen zelf in stilte afsprak met de nationalist en onroerend goedmagnaat Alexandre Babakov, tevens adviseur van Poetin.

In het boek staan de sms'en afgedrukt die een topambtenaar van het Kremlin in 2014 uitwisselt met een ex-parlementariër.

,,Marine Le Pen heeft de uitslag van het referendum op de Krim erkend!'', is de eerste sms om 15:49 op 17 maart. ,,Ze heeft gedaan wat we van haar verwachtten'', is het antwoord 2 minuten later. De reactie: ,,We moeten een manier bedenken om (haar, red) te bedanken.''

Spookassistent

Waar Moskou geldt als vriend, is Brussel de vijand.

Dankzij de aanwezigheid van Le Pen en het Front National in het Europees Parlement stromen er miljoenen euro's aan Europees geld binnen bij de partij. En de partij doet er alles aan om er nóg meer geld uit te slepen.

Een 'spookassistent' in Brussel wordt door de Europese fraudedienst gevraagd hoe het kan dat zij in één een jaar tijd slechts 12 uur aanwezig was. Voormalig FN-politicus Gaël Nofri vertelt in het boek hoe hij in 2012 onverwacht loonstroken van het Europees parlement ontving. ,,Ik ben nooit in het Europees parlement geweest!''

De auteurs beschrijven een feestje in brasserie Le Relais Fac in Parijs in 2013, waarbij ook Marine Le Pen aanwezig is. Er wordt volop champagne gedronken, er wordt gedanst en er wordt gelachen. Als de rekening moet worden betaald, roept Louis Aliot, de levenspartner van Le Pen: ,,Dat kost te weinig! Doe nog maar een fles! Het is toch Europa dat betaalt!''

'Marine est au courant de tout'
Mathias Destal en Marine Turchi
Éditions Flammarion