Volledig scherm
© AFP

Wat weten we tot nu toe over de staatsgreep in Turkije?

De staatsgreep in Turkije is mislukt. Militairen verklaarden gisteravond de macht te hebben gegrepen uit onvrede met de huidige regering, maar veel van hebben zich vanmorgen overgegeven. Bij gevechten zijn meer ruim 260 doden en 1400 gewonden gevallen. Er zijn 2836 mensen gearresteerd.

Volledig scherm
Demonstranten op het Taksimplein © REUTERS
Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© REUTERS

Volgens het ministerie van justitie in Ankara zijn tot dusver meer dan 2800 mensen opgepakt die worden verdacht betrokken te zijn bij de couppoging.

Er zouden ongeveer 100 coupplegers worden vastgehouden op de luchtmachtbasis Diyarbakir in het zuidoosten van Turkije. Ook zijn 2745 Turkse rechters van hun taak ontheven. Volgens Erdogan zijn ze aanhanger van de islamitische geestelijke Gülen. Hij stelt dat Gülen verantwoordelijk zou zijn voor de coup.

Helikopters
Het hoofdkwartier van de strijdkrachten is nu in handen van militairen die trouw zijn aan de huidige regering. Volgens een regeringswoordvoerder zijn er nog kleine verzetshaarden. Ook zijn er helikopters in handen van de opstandige militairen. Die worden neergehaald, zei hij.

Een bron bij het Griekse leger meldde dat de coupplegers een oorlogsschip van de Turkse marine hebben bezet op de basis Colcuk. De kapitein zou zijn gegijzeld.

Doodstraf
De Turkse president Erdogan stuurde zaterdagmiddag nog alle Turken een sms-bericht, waarin het volk wordt opgeroepen op te komen voor staat en volk. Turkije wil onderzoeken of de doodstraf opnieuw ingevoerd kan worden. Dit zou plannen voor een nieuwe coup moeten voorkomen. 

De onrust ontstond gisteravond rond 21.30 uur in Ankara. Daar werden schoten gehoord en in de straten waren tanks te zien. Autoriteiten verklaarden korte tijd later dat het leger bezig was met een staatsgreep. Korte tijd later werden de social media geblokkeerd.

Bruggen geblokkeerd
Het leger bleek de bruggen over de Bosporus te hebben geblokkeerd en het vliegveld in Ankara te hebben bezet. Korte tijd later waren alle vliegvelden in Turkije afgesloten.

Via staatszender TRT werd een verklaring van het leger voorgelezen. Turkije wordt nu geregeerd door een 'vredesraad' die de 'veiligheid van de burgers' waarborgt. Ook werd een avondklok ingesteld. Vlak na het statement ging de zender op zwart.

Erdogan
Het was een tijdje onduidelijk waar president Erdogan was. Hij liet van zich horen op de staatstelevisie via Facetime op een mobiele telefoon. Erdogan verklaarde snel naar Ankara te zullen komen en dat de coupplegers hoge straffen zullen krijgen. Ook riep hij burgers op de straat op te gaan en zich tegen het leger te verzetten. Hieraan werd massaal gehoor gegeven. Het was niet zonder gevaar. Het leger schoot op protesterende burgers.  

Volgens Erdogan zitten achter de couppoging aanhangers van de Fethullah Gülen, een naar de Verenigde Staten uitgeweken moslimgeestelijke. Erdogan beweert al langer dat Gülen zijn regering omver wil werpen. 

De sfeer was grimmig en het liep uit de hand. Een tank van het leger die onderweg is naar het paleis van de premier Yildirim werd geblokkeerd door demonstranten. Tanks openden het vuur op het Turkse parlement. De Turkse regering stelde ondanks alles nog steeds aan de macht te zijn.

Een helikopter met aan boord plegers van de staatsgreep in Turkije zou zijn neergeschoten door een straaljager van de Turkse luchtmacht. Dat meldde televisiezender NTV. De helikopter zou eerder boven de Turkse hoofdstad Ankara hebben gevlogen.

Terug in Istanboel
Rond 02:20 uur landde president Erdogan op luchthaven Atatürk bij Istanboel. Zijn terugkeer volgde op de melding van premier Binali Yildirim dat de situatie na de couppoging door een groep militairen grotendeels onder controle is.

Rond hetzelfde tijdstip meldde de omroep CNN Türk dat haar gebouw werd ingenomen door militairen. Dat gebeurde ook bij de krant Hürriyet. In zijn derde verklaring van de avond zei Erdogan dat hij de coupplegers streng zal straffen. Er zouden al talloze militairen zijn gearresteerd en er zullen er nog veel volgen, tot in de hoogste rangen.

Zorgelijk
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken riep Nederlanders in Turkije op om binnen te blijven. Premier Rutte noemde de situatie 'zorgelijk'. 

Luchtvaartmaatschappij Transavia heeft alle ochtendvluchten vanaf Schiphol naar Turkse bestemmingen gecanceld. Dat liet de maatschappij vannacht weten. Veel mensen die vandaag met Thomas Cook/Neckermann naar Turkije zouden gaan, willen hun reis niet meer maken. De afhakers krijgen hun geld terug.

Legerleider
Het hoofd van de strijdkrachten van Turkije is vanmorgen gered nadat hij was gegijzeld tijdens de nachtelijke poging tot staatsgreep in het land. Het lot van legerleider Hulusi Akar was aanvankelijk onbekend. Hij bleek door rebellen te zijn vastgezet tijdens de poging tot staatsgreep. Turkije benoemde daarop Umit Dundar tot waarnemend legerleider.

Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© EPA