Volledig scherm
© ANP

Vlaamse striphelden Suske & Wiske populairder in Nederland

Suske en WiskeZe praten alweer jaren keurig Algemeen Beschaafd Nederlands en vliegen doorgaans met de KLM. Toch was hun geestelijk vader Vlaming in hart en nieren en wordt de strip nog steeds in België bedacht. Suske en Wiske zijn inmiddels zowel Vlaams als Nederlands. Maar in Nederland wint de strip het aan populariteit.

 
Het zegt toch genoeg dat we juist in Nederland een fanclub hebben en in België niet
Peter van Gucht, verhalenbedenker Suske en Wiske

'Alle donders!' riep Lambik weer eens uit, als een onverwachte situatie hem niet zinde. Maar dat had de weerbarstige stripheld beter niet kunnen doen. Die uitdrukking schoot bij Nederlandse lezers begin jaren '50 in het verkeerde keelgat, hoe onschuldig de uitdrukking voor Vlamingen ook was. Het Rotterdams Dagblad - een van de kranten waarin Suske en Wiske werden gepubliceerd - kreeg direct een aantal opzeggingen.

'Mensen vonden donderen een schepping van onze Heer. Dat moest niet ijdel gebruikt worden,' legde Willy Vandersteen eind jaren '70 uit aan de Vlaamse omroep VRT.

Tot 1964 beleefden Suske, Wiske, Lambik, Jerom en tante Sidonia hun avonturen in het Antwerpse dialect. Dat was immers de stad waar Vandersteen zelf opgroeide. Zo verwees de kreet 'Steefhoek vooruit!' naar de Antwerpse wijk van Vandersteens jeugd.

Nederlandse versie
Vanwege de stijgende populariteit in Nederland en de bijbehorende kritiek op de Vlaamse taal die regelmatig de burelen van Belgische tekenstudio bereikt, besloot uitgeverij De Standaard om vanaf 1953 met een aparte Nederlandse versie van Suske en Wiske op de markt te komen.

En zo zijn de vijf striphelden ruim 10 jaar lang tweetalig: Vlaams in Vlaanderen en Nederlands bij hun noorderburen. Niet alleen de taal past Vandersteen voor de Nederlandse lezers aan. Tante Sidonie gaat voortaan door het leven als Sidonia en Wiskes rode popje is in ons land absoluut aan een meer passende naam toe. Schalulleke (wat Brussels is voor pijpajuin) werd kort omgedoopt tot Schabolleke en kreeg daarna haar definitieve naam: Schanulleke.

ABN
Na 10 jaar tweetaligheid vond de uitgeverij het welletjes. Tante Sidonia maande in album 50 De Nerveuze Nerviers (1964) Lambik om voortaan alleen nog Algemeen Beschaafd Nederlands te spreken. Waarna Lambiek overigens in Nederland weer gewoon Lambik ging heten en Jeroen weer Jerom.

Inmiddels is niets Nederlands de Vlaamse striphelden nog vreemd. Ze beleven avonturen in Zeeland (Het Delta Duel, 1983) of op de Veluwe (Verraad op de Veluwe, 2004) en vliegen doorgaans met de KLM. In De Goalgetter (1990) speelt spits Suske zelfs in een oranje shirtje.

Verkoop
De strip verkoopt in Nederland aanzienlijk beter dan in België. Per jaar gaan er ongeveer 1,2 miljoen boeken over de toonbank. Twee derde daarvan wordt verkocht in het buitenland, met name Nederland.

'Het blijft ons telkens verbazen hoe razend enthousiast ons Nederlands publiek is. Als een kind zo blij reageren volwassen mannen als we een handtekening zetten. Vlamingen vinden ons ook wel tof, maar die reageren iets gereserveerder,' vertelt Peter van Gucht, de huidige verhalenbedenker van Suske en Wiske. 'Het zegt toch genoeg dat we juist in Nederland een fanclub hebben en in België niet.'

Maar eerlijk, zijn Suske en Wiske nou echt Nederlands geworden of zijn ze toch Vlaams? Van Gucht doet vaagjes. 'Sus en Wis zijn van de Benelux. We kiezen vaak Antwerpen als thuisstad, omdat Vandersteen daar vandaan kwam, maar ze zijn hartstikke populair in zowel Vlaanderen, Wallonië als Nederland. Sus en Wis zijn de kinderen van de achterburen in de wijk waar je zelf woont. Als je je maar in de strip kunt herkennen, daar gaat het om.'

Morgen gratis bij de krant: deel 1 van de speciale Suske & Wiske-reeks.

Volledig scherm
© AD