Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Joost Hoving

Bral: Staatsman

ColumnHet is niet zomaar een politicus die een standbeeld krijgt op het Lange Voorhout: het betreft de belangrijkste politicus die dit land heeft gekend en ooit zál kennen. Geen Dolle Dries van Agt, geen Wim Kok, zelfs geen Joop den Uyl: Johan Rudolf Thorbecke is de man aan wie wij de rust, reinheid en regelmaat in de politiek te danken hebben.

Quote

Een revolutie is vrijwel altijd eigenlijk een mislukte reorganisatie.

Nou ja, die was er ooit wel op het Binnenhof. Vandaag de dag is de politiek speelbal van nepnieuws en 'alternatieve feiten', in de tijd van Thorbecke was het politieke bedrijf onnoemelijk saai.

Hij is de architect van de grondwetsherziening van 1848, waar wij ons huidige parlementaire stelsel aan te danken hebben. Een revolutie is vrijwel altijd eigenlijk een mislukte reorganisatie: in het geval van de grondwetsaanpassingen van Thorbecke bleek wel degelijk een revolutie te hebben plaatsgevonden.

Hij brak de macht van regenten en de kerk. Een strikte scheiding van kerk en staat, vrijheid van onderwijs, van pers en vereniging. Bovenal: de direct gekozen Tweede Kamer. Invloed op het landsbestuur die nimmer eerder was vertoond. De macht aan het individu - ook die bevrijding kan aan Thorbecke worden toegedicht. Hoewel hij zelf een uitgesproken kleurloos figuur was. In de woorden van schrijver Multatuli zelfs 'een uitgedroogde man'.

Thorbecke was een liberaal die zijn tijd ver vooruit was - pas een eeuw later, in 1948, werd de VVD opgericht als vehikel voor het liberale gedachtengoed.

Progressief of conservatief? Daar had Thorbecke niet zoveel mee. Terecht, eigenlijk. Wat heb je aan links of rechts als de wereld rond is? Je komt mekaar steeds weer tegen. Een beschaafde staat die zorgt dat ieder individu zich kan ontwikkelen, zulks was zijn streven. Iets dat heden ten dage nog steeds een veelgehoord ideaal is.

Op 11 februari wordt het monument onthuld. In aanwezigheid van premier Mark Rutte.

Men zegt wel eens dat een politicus denkt aan de volgende verkiezing en dat een staatsman denkt aan de volgende generatie. Het laat zich raden tot welke categorie Rutte zelf behoort.

Exclusief

Het beste van het AD