Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Robert Hughan begroet een snoekbaars op de bodem van de plas. © Team Vele Gezichten van de Zevenhuizerplas

De wildernis in een recreatieplas

VideoHagenaar Robert Hughan is onderwaterfilmer van beroep. Ruim twee jaar lang legde hij in de Zevenhuizerplas het leven vast van vooral de snoek, maar net zo goed ook van de snoekbaars en ander inheems 'wildlife'. En het afscheid valt hem zwaar. ,,Met name de snoek is een glorieuze rover. Gracieus en meedogenloos tegelijk.''

Quote

Als een volwassen snoek aanvalt tijdens het filmen, dan is minimaal mijn lens kapot.

Robert Hughan
Volledig scherm
Robert Hughan. © Team Vele Gezichten van de Zevenhuizerplas

Aan de rand van het water, bij een met planten begroeide uitloper van de Zevenhuizerplas, houdt hij even stil. ,,Hier vandaan lijkt het alsof het daar maar een dooie boel is. Maar vergis je niet: dat daar is de kraamkamer van de snoek. In de beschutting van het riet groeien ze op totdat ze een lengte van ongeveer 50 centimeter hebben bereikt. Pas dan is het veilig genoeg voor ze om het open water van de plas op te zoeken.''

Kannibalen
Na de vraag voor welke natuurlijke vijanden een jonge snoek dan wel bang zou moeten zijn, heeft Robert Hughan (53) in de gaten dat hij op deze doordeweekse middag met een volstrekte leek zit opgescheept. Maar de Haagse filmmaker van de documentaire Vele gezichten van de Zevenhuizerplas vindt dat geen ramp. Hij praat veel en graag over de vis, die hij meer dan twee jaar lang heeft gevolgd. ,,Snoeken zijn kannibalen. En ze kunnen moeiteloos vissen aan tot de helft van hun eigen lengte. Dus reken maar uit.''

In een sportcentrum even verderop, met uitzicht op twee woontorens aan de overkant in Nesselande, klapt Hughan zijn laptop open om alvast wat beelden prijs te geven van het leven in een recreatieplas die pas 40 jaar geleden ontstond, toen projectontwikkelaars zand nodig hadden voor woningbouw tussen Rotterdam en Gouda. Beelden die hij de komende maanden gaat monteren tot een documentaire die nu al is geselecteerd voor het internationale Wildlife Filmfestival eind oktober in Rotterdam.

Roofvis
,,Het is dé Nederlandse roofvis'', verklaart hij zijn fascinatie. ,,Als hij een kleinere vis ziet, ligt hij roerloos in het water. Om vervolgens binnen één seconde een snelheid van 70 kilometer per uur te bereiken als hij op zijn prooi afschiet. En in die ene seconde moet hij ook nog op tijd zijn bek open en weer dicht doen. Het 'schot van de snoek' noemen ze dat.''

Volledig scherm
Een jonge snoek wordt bijgelicht voor de opnamen. © Team Vele Gezichten van de Zevenhuizerplas

Lyrisch vertelt Hughan over de kracht, precisie en souplesse van zijn favoriete rover. ,,Het is een glorieuze vis. Gracieus en meedogenloos tegelijk.'' Om eraan toe te voegen dat daar bij een volwassen snoek heel veel oefening aan vooraf is gegaan. ,,Kort na hun geboorte eten ze nog geen vis. Dan werken ze aan hun schot tijdens de jacht op plankton, waarmee ze zich de eerste maanden voeden.''

Verlangen
Hoe wordt iemand onderwaterfilmer? Bij Hughan ging dat niet van de ene op de andere dag. Hij groeide op in de voormalige slavenkolonie Liberia, waar zijn vader via zijn Nederlandse werkgever werk had gekregen. ,,Hij filmde alles wat hij tegenkwam. Tot vervelens toe. Ik liep daar in mijn korte broek een beetje omheen te scharrelen. Die camera interesseerde me toen niet. Pas veel later, toen ik was gaan duiken, ontstond het verlangen om te laten zien hoe mooi de wereld onder water is. Mooier dan ik onder woorden kon brengen.''

Het gezin was inmiddels teruggekeerd naar Nederland, waar zijn ouders een huis naar hun smaak hadden gevonden tussen de kassen in Kwintsheul. Zelf woont Hughan daar nog steeds niet ver vandaan; hij woont drie kilometer verderop, op de grens van Den Haag en Wateringen, waar hij aan huis ook zijn films monteert en speelklaar maakt. Eigenlijk is het een uit de hand gelopen hobby, legt hij uit. ,,Als iemand aan me vraagt wanneer ik ben begonnen, weet ik het nooit zo precies, maar mijn bedrijf Goofy Aqua Video bestaat alweer tien jaar.''

Wildernis
Soms laat hij zich nog steeds ook door andere producenten als onderwaterfilmer inhuren. Zo werkte hij mee aan Wildernis onder water, een zesdelige documentaireserie die eerder dit jaar door de publieke omroep werd uitgezonden. Ook volgde hij in opdracht van weer een andere producent glasaaltjes, jonge palingen dus, die na een spectaculaire reis van meer dan 5.000 kilometer vanuit de Sargassozee bij Mexico aankwamen bij de polders van Midden-Delfland.

Quote

Vanuit stilstand bereikt de snoek in één seconde een snelheid van 70 km per uur

Robert Hughan
Volledig scherm
Een volwassen snoek op oorlogspad. © Team Vele Gezichten van de Zevenhuizerplas

Bij die laatste opnamen werkte Hughan samen met visserijbioloog Ton van der Spiegel (beter bekend in deze regio als voorzitter van de 's-Gravenhaagse Hengelsport Vereniging). Zoals de bioloog nu op zijn beurt ook weer met zijn kennis van het leven onder het wateroppervlak meewerkt aan Vele gezichten van de Zevenhuizerplas. ,,Ton weet precies wanneer ik waar moet filmen. Aan zijn aanwijzingen heb ik bijvoorbeeld veel gehad toen ik afgelopen winter een tijdje met vijf dames doorbracht.''

Hij lacht. ,,Ja, zo noemen wij de vrouwtjes in de wereld van de snoek. Zij zijn groter en majestueuzer dan de mannetjes. Kunnen zomaar 1.40 meter lang worden. Doorgaans reageren ze heel stoïcijns als ze mensen tegenkomen, maar met de camera moet je blijven oppassen. Als ze zichzelf in spiegelbeeld zien, kunnen ze denken dat ze een concurrent tegenover zich hebben. Als een volwassen snoek aanvalt tijdens het filmen, dan is minimaal mijn lens kapot.''

Koopman
Meer dan 600 gigabyte heeft Robert Hughan bij elkaar gefilmd. Niet in zijn eentje, maar in samenwerking met een heel team. Hij noemt onder anderen collega-producent Arthur Scheijde, maar net zo goed ook de 'safety diver' die via een touw contact hield toen hij afgelopen winter onder het ijs dook ,,Hij zorgt ervoor dat ik 's avonds weer veilig bij mijn vrouw aan de eettafel kan aanschuiven.''

Nog enkele opnamen staan er op stapel voordat Hughan in de studio aan het ordenen van de beelden gaat beginnen. En dan - eind oktober - volgt zoals gezegd de bioscooppremière op het Wildlife Filmfestival in Cinerama Rotterdam.

Wind mee
Als onderwaterfilmer heeft hij de wind mee. ,,In natuurfilms was het altijd vogeltjes hier, vogeltjes daar. Pas de laatste tijd komt er meer belangstelling voor natuurfilms die zich onder het wateroppervlak afspelen.'' Hij grijnst. ,,Ik ben dan al 53, maar mijn beste tijd moet nog komen.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag