Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Robin Utrecht

Van raam naar seksgebouw

SekswerkersEén gebouw waar alle sekswerkers van Den Haag hun diensten kunnen aanbieden. Als het aan de ideële stichting Non Nobis ligt, kunnen klanten er over vijf jaar al terecht.

Volledig scherm
Mart Breedeveld © orange pictures

Omwonenden van de Doubletstraat zullen er een gat van in de lucht springen. Na jarenlang lobbyen, is er eindelijk een partij die een einde kan maken aan de raamprostitutie in het Oude Centrum. De ideële vastgoedstichting Non Nobis heeft plannen om elders in Den Haag een gebouw neer te zetten, waar alle sekswerkers uit de stad hun diensten kunnen aanbieden.

Bestuursleden Mart Breedeveld en Jaap de Boer hebben een helder doel voor ogen: de misstanden in de prostitutie te lijf gaan en de sociale positie van de sekswerkers verbeteren. Te beginnen door de verwevenheid van pandjesbazen, exploitanten, pooiers en sekswerkers uit elkaar te trekken. ,,De prostituees moeten kunnen werken in een veilige omgeving'', zegt Breedeveld. ,,Waarbij we zoveel mogelijk zichtmogelijk maken op de geldstromen. Zodat we de schimmigheid zoveel mogelijk minimaliseren.''

Quote

Maar wat het ook wordt, in elk geval moet er een grote centrale ruimte komen, waar de prostituee zich veilig en onbespied weet.

Mart Breedeveld

De prostituees komen in één groot gebouw met prostitutieramen?
,,Hoe het er precies uit komt te zien weten we nog niet. Er valt te denken aan een groot vierkant, met ramen aan de buitenkant en wellicht ook aan een binnenplein. Maar wat het ook wordt, in elk geval moet er een grote centrale ruimte komen, waar de prostituee zich veilig en onbespied weet. Een plek waar ze kunnen praten met vertrouwenspersonen en met elkaar. Maar ook de plek waar ze de raamhuur aan een centrale balie kunnen betalen en hun eigen dagopbrengst kunnen afstorten. De raamhuur wordt door ons direct overgemaakt aan de exploitant.''

Wie gaat dat betalen?
,,Wij. Het meeste vastgoed dat we in ons bezit hadden, voornamelijk zorgboerderijen, hebben we de afgelopen jaren verkocht. We willen ons nu helemaal richten op vernieuwingen in de prostitutie. We zijn in gesprek met banken om ook van hen ondersteuning te krijgen. We kunnen aantonen dat het lukt.''

Quote

Velen zitten nu verstrikt in een web van pooiers, huisjesmelkers en exploitanten. Ze zijn enorm afhankelijk en daardoor in een kwetsbare positie

Mart Breedeveld

Dus het kost de gemeente geen cent?
,,Nee. Tenminste, we komen niet ons handje ophouden voor subsidie. Uiteraard willen we wel ambtelijke ondersteuning. En één aanspreekpunt. Niet alleen tijdens de opstartfase, maar voor altijd.''

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn.
,,Toch is het volgens ons mogelijk. We hebben er ruim een jaar intensief op gepuzzeld. Het belangrijkste is om er zoveel mogelijk partijen bij te betrekken. Niet alleen gemeente en politie, maar ook vertegenwoordigers van sekswerkers, banken, beveiligingsbedrijven en woningbouwstichtingen.''

In de visie van Breedeveld en De Boer staan de sekswerkers centraal.
,,Velen zitten nu verstrikt in een web van pooiers, huisjesmelkers en exploitanten. Ze zijn enorm afhankelijk en daardoor in een kwetsbare positie.''

Quote

Sekswerkers krijgen in ons model een grote rol. We willen dat hun beroep eindelijk voor vol wordt aangezien

Mart Breedeveld

Maar dat patroon is toch niet te doorbreken?
,,Wij denken van wel. Sekswerkers krijgen in ons model een grote rol. We willen dat hun beroep eindelijk voor vol wordt aangezien. Het is immers sinds 2000 een volledig legaal beroep. Dus investeren we in pensioenvoorzieningen, juridische ondersteuning, boekhouding, cursussen en schuldhulpverlening. Het zijn zaken waar ze nu vaak moeilijk toegang tot hebben.''

Prostitutie staat ook vaak synoniem voor mensenhandel. Hoe gaan jullie dat te lijf?
,,We weten niet hoeveel vrouwen er vrijwillig achter de ramen staan en hoeveel gedwongen. Exploitanten zijn tegenwoordig verplicht om bij vermoedens van mensenhandel meteen aan de bel te trekken. En om uitbuiting zoveel mogelijk tegen te gaan, willen wij nog een extra check doen. We laten een psycholoog de vrijwillige keuze van elke nieuwe prostituee beoordelen.''

In de Doubletstraat staan steeds meer ramen leeg. Vrouwen werken nu vanuit huis. Is er nog wel een markt voor jullie initiatief?
,,Veel vrouwen staan juist liever achter een raam dan anoniem vanuit huis. Daar is geen controle en geen vangnet bij agressieve klanten. Maar we zien ook dat internet steeds belangrijker wordt. Daarom hebben we naast de ramen ook plannen voor een soort uurhotel.''

Quote

We willen letterlijk bovenop het gebouw kamers bouwen waar vrouwen kunnen afspreken met hun internetklant

Mart Breedeveld

Uurhotel?
,,We broeden nog op een geschikte naam, hoor. Maar we willen letterlijk bovenop het gebouw kamers bouwen waar vrouwen kunnen afspreken met hun internetklant. Ze hoeven die dan niet thuis te ontvangen, maar komen in een veilige omgeving, waar in mum van tijd ondersteuning klaarstaat als er iets mis is.''

Hoe weten we zeker dat jullie doen wat jullie beloven?
,,We zijn een stichting zonder winstoogmerk en willen maximaal transparant werken. Alle geldstromen zijn inzichtelijk. De accountant en onze raad van toezicht kijken mee. En we leggen ook verantwoording af aan de gemeente. De controle is dus optimaal.''

De huidige exploitanten zitten vast niet op u te wachten.
,,Het kan inderdaad best een pijnpuntje opleveren. Maar wij kijken naar het geheel. Er zijn nu nog te weinig ontwikkelmogelijkheden voor de vrijwillige sekswerkers, en te veel misstanden in de branche. Dat kan je alleen doorbreken door rigoureus een nieuwe start te maken.''

Quote

Sekswerkers werken misschien liever niet op een in­du­strie­ter­rein. Maar te dicht bij een woonwijk geeft weer overlast voor bewoners

Mart Breedeveld

Waar moet het gebouw komen?
,,Weten we nog niet. Dat hangt mede af van de wensen van de gemeente Den Haag. Sekswerkers werken misschien liever niet op een industrieterrein. Maar te dicht bij een woonwijk geeft weer overlast voor bewoners. Het moet in elk geval een locatie zijn met zoveel mogelijk draagvlak.''

De Doubletstraat zelf is geen optie?
,,Als daar geen draagvlak is, sowieso niet. Daarnaast vraag ik me af of een straat waar iedereen bij elkaar naar binnen kijkt, zo handig is. Neem nu het prostitutiegebied in Antwerpen. Bij de ingang zit een café waar de hele dag de pooiers uit het raam kijken om te controleren of de prostituees precies het bedrag afdragen dat ze hebben opgehaald. Dat soort toestanden willen we absoluut niet.''

Afgelopen jaren deed Non Nobis al een gooi om het nieuwe prostitutiegebied in Utrecht te ontwikkelen.
,,Helaas is dat gegund aan een andere partij'', zegt De Boer. ,,Die bood een hogere huurprijs voor de grond. Wij wilden om principiële redenen niet meer dan de kostprijs betalen. Het geld dat we daarmee bespaarden, wilden we laten terugvloeien naar de prostituees.''

Quote

Als het lastig blijkt de Doubletstraat en de Geleenstraat eerder te sluiten dan moet ons gebouw er misschien maar een tijdje mee concurreren

Mart Breedeveld

Waarom denken jullie in Den Haag wél een kans te maken?
,,Omdat we weer een jaar verder zijn. En veel hebben geleerd. In Utrecht hebben we veel op eigen houtje gedaan. Inmiddels weten we dat we zoveel mogelijk partijen moeten betrekken. Er komt één waterdicht plan en een gezamenlijke aanpak.''

Wanneer kan het gebouw er staan?
,,Binnen vijf jaar.''

Is dat niet wat al te ambitieus?
,,Dat zijn we ook. Het enige dat er voor nodig is, is politieke wil. En als het lastig blijkt de Doubletstraat en de Geleenstraat eerder te sluiten dan moet ons gebouw er misschien maar een tijdje mee concurreren. Ik denk dat ons initiatief op lange termijn levensvatbaar is.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag