Door anti-terreuroefeningen als deze raken politie en andere hulpverleners op elkaar ingespeeld.
Volledig scherm
Door anti-terreuroefeningen als deze raken politie en andere hulpverleners op elkaar ingespeeld. © Milan Rinck

Hulpdiensten houden realistische anti-terreuroefening

audioverslagAgenten, ambulance- en brandweerpersoneel én zwaarbewapende mannen van de Dienst Speciale Interventies (DSI) hielden donderdag samen een grote anti-terreuroefening in het voormalige Refajaziekenhuis in Dordrecht. De actie greep naar de strot. ,,Je moet je mentaal voorbereiden.''

Beluister hier het audiofragment over de terreuroefening
Quote

De DSI is getraind om mensen die vuur­wa­pen­ge­vaar­lijk zijn uit te schakelen

Volledig scherm
© Milan Rinck
Volledig scherm
© Milan Rinck

,,Hee!!'' brult operationeel oefenleider John bij het voormalige Dordtse Refajaziekenhuis tegen een agent die niet effectief genoeg naar zijn zin het fictieve theater Luxor in het voormalige Refaja bestormt. Daar zijn op dat moment in een levensecht rollenspel drie terroristen de bezoekers aan het liquideren. Slachtoffers zijn in doodsnood. Sommigen worden verminkt. De gangen van de lege gebouwen liggen bezaaid met fictieve doden. Levensecht ge-schminkte gewonden proberen te vluchten. Elke seconde is kostbaar.

Extreme druk
John is al 33 jaar in dienst. En acht jaar werkte hij in Rotterdam bij het arrestatieteam. Nu geeft hij training aan agenten die onder extreme druk het hoofd koel moeten houden om mensen te redden bij een terroristische aanslag en die zwaarbewapende daders moeten uitschakelen. ,,Hierheen! Hierheen!'' schreeuwt hij tijdens de training tegen dezelfde agent. ,,Blijf bij je taak! Bij die hoek! Je waarde is nul op deze plek!!''

Lotus
De politie Rotterdam, de Dienst Speciale Interventies (DSI), de ambulancedienst, de meldkamer en de brandweer van de Veiligheidsregio's Zuid-Holland zuid en Rotterdam-Rijnmond oefenden in Dordrecht voor het eerst hoe ze samen een terroristische aanslag of grof extreem geweld door lone wolves zoals Tristan van der V. uit Alphen aan den Rijn kunnen bestrijden. Aan de anti-terreurtraining werd meegewerkt door tachtig politiemensen en andere hulpverleners en figuranten van de vereniging Lotus (Landelijke Opleiding tot Uitbeeldingen van Slachtoffers). Europa zit op het op één na hoogste dreigingsniveau, zegt John. Dat betekent dat de politie en de hulpdiensten moeten handelen volgens het zogeheten Handelingskader Terroristische Incidenten. ,,De collega's worden getraind en hebben daardoor houvast.''

Mentale kracht
Volgens hem komt het bij een aanslag behalve op strategie, kennis en training aan op mentale kracht.  ,,Want ondanks dat de overheidsdiensten er alles aan doen om een aanslag te voorkomen, kan niet worden uitgesloten dat er op enig moment een aanslag wordt gepleegd. Met andere woorden: 100 procent veiligheid is er niet. Hoe ga je tóch optreden, hoewel het niet risicoloos is?''

Adrenaline
Vijf scenario's werden in Wielwijk nagebootst. Zoals de beschieting van een ziekenhuis waarbij willekeurige burgers op meerdere verdiepingen worden uitgemoord en de liquidatie van bezoekers van het Luxor Theater. De voormalige kapel van het Refaja is de theaterzaal. Agenten stormen in groepen strategisch op het gebouw af. Met getrokken wapens gaan ze naar binnen. Volledig geconcentreerd en barstend van de adrenaline. Hoe dichter bij de rampplek, hoe meer slachtoffers er verschijnen. De eerste terrorist is door agenten naar de grond gewerkt en daarna houden twee politiemannen hem onder controle. Een paar meter verder ligt een slachtoffer te creperen van de pijn door een schotwond in zijn been. Tegen mensen die de zaal uitrennen wordt geroepen: "Blijf kruipen! Buiten vangen collega's u op!'' Gewonden worden uit de zaal gesleept en een paar agenten verlenen eerste hulp. Shirts worden opengeknipt zodat het aantal schotwonden kan worden waargenomen.

Focus
De winst van de realistische anti-terreurtraining is volgens John dat politie, specialisten en andere hulpverleners op elkaar ingespeeld raken. ,,Het gaat steeds beter. Ze handelen sneller.'' Het komt aan op de focus. ,,Ieder mens is bang in zo'n situatie'', zegt hij. ,,Je moet je mentaal enorm goed voorbereiden. Je moet jezelf prepareren. Je moet kunnen omgaan met hoge spanning. Je bent op je hoede en scherp tegelijk. Het is niet zomaar een gebroken arm die je daar tegenkomt. De agenten krijgen een opleiding in mentale kracht."

Mindset
Regionaal operationeel leider én beleidsadviseur crisisbeheersing Maikel Lenssen van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond draait al 25 jaar mee in het vak. In Dordrecht wordt volgens hem vooral de samenwerking getraind. Eenheden van de politie, de ambulance en brandweer moeten tijdens een incident met grof extreem geweld op elkaar kunnen bouwen, zegt hij. ,,Je moet samen in de juiste mindset komen. Er is weinig tijd voor overleg, want er sterven mensen. Aanslagen hebben een extra dimensie, omdat ze bezig zijn mensen te doden, mensenlevens te vernietigen.''

Veiligheidsbril
Wat Maikel betreft draait het allemaal om de drie K's. ,,Kennis (vakbekwaamheid), kennissen (,,Je netwerk moet op orde zijn. Je moet elkaar kennen.'') en karakter (Ben je uit het juiste hout gesneden?)''
Een belangrijke rol is er ook weggelegd voor de brandweer. ,,Vanwege het grote aantal te verwachten slachtoffers ondersteunt de brandweer de ambulancedienst bij het redden en het verzorgen. Maar er kan ook brand uitbreken en er kunnen gifgassen en explosieven bij een aanslag betrokken zijn.'' De vroegere kapel is omgetoverd tot fictieve theaterzaal. Vanaf het balkon schiet een terrorist met bivakmuts onophoudelijk. De plastic doppen van de oefenmunitie vliegen hier met schietkracht om de oren. ,,Jij hebt géén veiligheidsbril! Jij kan je oog verliezen!'' wordt me toegebeten.

Flashbang
Uit de zaal gaan is echter geen optie, want gemaskerde mannen van de DSI bestormen de ruimte en maken een zogeheten flashbang om af te leiden.De gigantisch harde knal vult de ruimte, de luchtdruk is te voelen tot in de knieën en de oren. Instinctief ga ik in een hoek staan, onder het balkon waar de terrorist staat. Uit het zicht en in vredesnaam weg bij de deur waar een peloton zwaarbewapende, gemaskerde politiemensen met vuurwapens en indrukwekkende schilden naar binnen beuken. Ik ga dicht bij oefenleider Maikel Lenssen staan. Dat voelt beter in dit kolkende rollenspel.

Instinct
Later vraag ik hem of slachtoffers dat instinctief doen, zich vastklampen aan agenten die zich juist in die actie 100 procent op de terroristen moeten focussen? ,,Wat te doen als er een slachtoffer in paniek aan je been hangt?'' Lenssen antwoordt beslist: ,,Vertellen dat er hulp onderweg is en ze de weg wijzen naar een veilige plek.''
De oefenleider legt uit dat de DSI bemand wordt door pure specialisten. ,,Zij zijn opgeleid en getraind om vuurwapengevaarlijke types uit te schakelen.''

De overheid, waaronder de politie, heeft het geweldsmonopolie in Nederland en heeft daarmee in principe - in uiterste gevallen -
altijd een license to kill. ,,In tegenstelling tot de doorsnee verdachte heeft een dader van dit type grof en extreem geweld over het algemeen niet de intentie zich levend te laten pakken en juist om zoveel mogelijk slachtoffers met zich mee te nemen. De DSI is er op getraind en uitgerust om hem snel uit te schakelen om andere mensen te redden.''
Het doel van de Dordtse oefening is de banden met de partnerhulporganisaties en met de speciale diensten te versterken. ,,Je moet elkaar blind vertrouwen.''

In samenwerking met indebuurt Dordrecht

poll

Wat vind jij van de hondenbelasting?

Wat vind jij van de hondenbelasting?

  • Ik heb een hond en vind het normaal daar belasting voor te betalen. (5%)
  • Ik heb een hond, maar waarom zou ik daar heffing voor moeten afdragen. Dan kattenbezitters ook. (27%)
  • Ik heb geen hond, maar vind hondenbelasting een melkkoe. (25%)
  • Ik heb geen hond, maar een belasting is terecht om de rotzooi op te ruimen. (43%)
1086 stemmen