Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Pim Ras

Buma: Rutte en Asscher zijn in paniek

InterviewIedereen flirt met het CDA van Sybrand Buma. Maar nu hij aanzoek na aanzoek weigert, is hij plots de gebeten hond. Links en rechts vallen de man aan die coalities straks kan maken of breken.

Volledig scherm
© Robin Utrecht
Quote

Tegen Rutte zeg ik: kijk hoe je het ministerie van Justitie hebt geleid. Twee ministers en een staats­se­cre­ta­ris zijn afgetreden. En dan gek staan te kijken dat er kritiek is. Dat is toch de arrogantie van de macht?

Hij heeft een half uur zó zijn best gedaan. En dan zegt Sybrand Buma het toch. ,,Dan zou ik een grote bek hebben...'' De CDA-leider schrikt een beetje van zijn eigen woorden. Tot dusver heeft hij het consequent gehad over een 'grote mond'. Hij baalt nu dat het taalgebruik dat hij zo verafschuwt zijn eigen keel heeft verlaten. ,,Je ziet hoe moeilijk ik het over mijn lippen kan krijgen'', verontschuldigt hij zich.

Het verwijt dat u een 'grote bek' heeft, komt van PvdA-leider Lodewijk Asscher. Vorige week nodigde hij u nog uit om samen op te trekken. De liefde van links is snel bekoeld.
,,Dat verrast mij ook. Ze gaan er vol op. Het ene moment krijg ik een liefdesverklaring, het volgende moment moet ik mijn mond houden. Dan wil hij vrijen, dan weer slaan. Hij wilde verbinden, noemde mij 'ook een man van waarden'. En nu krijg ik hem vol in het gezicht. Ik denk dat Asscher zelf vooral even moet nadenken wat zijn positie ten opzichte van mij is.''

U snapt het niet meer?
,,Nee, wat is het nou? Het gaat ook nergens over. Ik heb als volksvertegenwoordiger oppositie gevoerd. Er zijn de laatste jaren dingen bepaald fout gegaan en dus benoem ik die. En ik geef de richting aan van hoe het anders kan. Ik zou zeggen: val niet de boodschapper aan, maar kijk wat je er zelf van gemaakt hebt. Die arbeidsmarkt zit nu niet goed in elkaar. En wie was er minister? Dat was Lodewijk Asscher zelf.''

Op rechts vraagt men zich af wat u in 'jezusnaam heeft bijgedragen' de afgelopen jaren.
,,Ja, op één dag is de code dat we het qua taalgebruik een beetje netjes houden aan alle kanten met voeten getreden. Kom, hoe heet die VVD'er... ja, Wiebes zei het. Terwijl ik heb benoemd dat diens reorganisatie van de Belastingdienst een puinhoop was. Niet zo gek dat daar aanmerkingen op worden gemaakt. Tegen Rutte zeg ik: kijk hoe je het ministerie van Justitie hebt geleid. Twee ministers en een staatssecretaris zijn afgetreden. En dan gek staan te kijken dat er kritiek is. Dat is toch de arrogantie van de macht?''

Uw kritiek is niet veranderd. Waarom is de toon van PvdA en VVD dan wel veranderd?
,,Blijkbaar loopt hun campagne anders dan ze hadden verwacht. Mijn kritiek is steeds dezelfde, terwijl ik hen in de laatste weken zie zigzaggen. Kennelijk zijn Rutte en Asscher in paniek.''

U speelt ook op de man. U verwijt Rutte een gebrek aan moreel leiderschap.
,,Ja, maar dat is inhoudelijk en in andere bewoordingen. Niet een soort paniekerige aanval op het CDA.''

Verhardt een campagne niet altijd richting het einde?
,,Dat kan. Maar wij verharden niet. Het hoeft niet, hoor. En bedenk dat de VVD lang dacht dat het CDA een soort te negeren entiteit was die met 'verantwoordelijkheidsvakantie' was. En nu het goed met ons gaat, zijn we een grote bedreiging.''

Quote

Dit is een coalitieland. Ik heb straks dus ook misschien de ver­ant­woor­de­lijk­heid om verschillen te overbruggen

U verwijt Rutte mager moreel leiderschap, maar straks gaat u wel onder hem een kabinet in.
,,Het is afwachten wat er gebeurt na de verkiezingen. Maar één van de kerndingen is dat de politiek ook een morele taak heeft. Kijk naar de uitspraken die Rutte deed in Zomergasten. Die vond ik gewoon premier-onwaardig. Maar je moet ook bereid zijn samen te werken. Dit is een coalitieland. Ik heb straks dus ook misschien de verantwoordelijkheid om verschillen te overbruggen.''

Maar Rutte gaat straks niet ineens een ander verhaal vertellen.
,,Daarom wil ik ook dat ik premier word en niet hij.'' 

Zit de persoon Rutte u in de weg om met de VVD te gaan?
,,Nee, niet. Dat speelt niet. Andersom ook niet, heb ik de indruk. Jullie vraag snap ik wel. Je wilt weten: kún je na de verkiezingen wel regeren met zulke verschillen? De werkelijkheid kan zijn dat we dat genoodzaakt zijn.''

Quote

Het CDA gaat géén progressief kabinet mogelijk maken. No way, dan kennen ze mij nog niet

Heeft u stiekem al een droomcoalitie in het hoofd?
,,Nou, we zijn een middenpartij, dus wij streven altijd naar een middencoalitie.''

Dat wordt lastig met D66. Die zijn veel linkser op het gebied van asiel, bijvoorbeeld met taalles voor vluchtelingen vanaf dag één.
,,Ja, terwijl we daarop juist zorgen van mensen zien. Terechte zorgen wat mij betreft. Daarom verbaas ik me ook over D66.''

Gaat u in een kabinet zitten dat een nieuw kinderpardon afkondigt?
,,Dat klink bijna als een breekpunt, maar ik zeg: ik zou dat heel stom vinden. Want je krijgt weer grensgevallen.''

Maar heel veel linkse partijen hebben zich daar al aan geconformeerd.
,,Ja, en wij gaan dat dus niet uitvoeren. Daarom is die vrijage van links ook zo gek. Zij willen een progressief kabinet dat het CDA mogelijk moet maken. Het CDA gaat géén progressief kabinet mogelijk maken. No way, dan kennen ze mij nog niet.''

U zegt eigenlijk: een kabinet met linkse en rechtse partijen is onontkoombaar?
,,Die kans is heel aanzienlijk.''

En daar zal ook de VVD altijd bij zitten?
,,Let op wat ik zeg, want ik zeg het bewust zo: die kans is zeer aanwezig. In mijn ogen moet een volgend kabinet een meerderheid hebben in de Eerste Kamer. Maar ik ga geen linkse agenda uitvoeren. We moeten streng zijn. Een links kabinet begint met een kinderpardon. En met taallessen vanaf dag één. En met uitgeprocedeerden die hier mogen blijven. Dat is een agenda die ik niet uit ga voeren. Dus keep on dreaming allemaal.''