Davy Klaassen op de voorgrond is buiten zinnen van vreugde.
Volledig scherm
Davy Klaassen op de voorgrond is buiten zinnen van vreugde. © EPA

Eindelijk succes na twintig jaar identiteitscrisis

Het heroïsche succes kostte Ajax niet eens alleen 'bloed, zweet en tranen', zoals André Hazes dat pleegt te zingen op Amsterdamse wedstrijddagen.

Door Sjoerd Mossou

Peter Bosz.
Volledig scherm
Peter Bosz. © SCS/PIXATHLON

Het kostte ook bakken met geld, twintig jaar van frustraties en een slagveld aan personeel; van trainers tot clubmensen en bestuurders. Voor het eerst sinds 1997 bereikte Ajax gisteravond in Gelsenkirchen de laatste vier van een Europees toernooi: een tijdperk dat voelde als een eeuwigheid. Weliswaar niet zoals vroeger in de Champions League, maar binnen de realiteit van het hedendaagse voetbal is de waarde nauwelijks minder. Peter Bosz veroverde dit Europa League-toernooi met een jong en avontuurlijk elftal, dat qua stijl feilloos past binnen de clubwaarden van aanvallend, avontuurlijk voetbal. Het bereiken van de halve finale is niet geflatteerd of puur toevallig bovendien: Ajax was, hoewel het tegen Schalke moeizaam ging, tegen elke tegenstander tot nu toe de betere. Vol bewondering kijkt Europa opeens weer naar de club uit Amsterdam.

Oorlogsroman

Dat is een prestatie om te koesteren, een succes zonder kanttekeningen ook, juist in deze donkere tijden voor het Nederlandse voetbal. Maar waarom het allemaal zo lang duurde en zo veel kostte? ,,Haben Sie einde Stunde?'', zou Leo Beenhakker zeggen, want de moderne geschiedenis van Ajax leest als een onnavolgbare, tragikomische en politiek getinte oorlogsroman.

Aan deze memorabele avond in het Rührgebied ging een diepe identiteitscrisis vooraf. Sinds de verhuizing naar de Arena in 1996 worstelde Ajax haast continu met de veranderende tijd. Het Bosman-arrest, de implosie van rijkdom in de grote competities, eigenhandig wanbeleid, een karrenvracht aan jong weggekocht talent, tientallen miljoenen aan miskopen en gênant bestuurlijk gekonkel. Zelfs clubs uit de categorie Molde en Rapid Wien bleken stilaan een brug te ver. Ergens is het ironisch dat juist een buitenstaander als Peter Bosz er wél in slaagt om Ajax weer op koers te krijgen in Europa. Zeker, hij doet dat door een aantal typisch Cruijffiaanse voetbalgedachten te hanteren, zowel in het druk zetten als in het dynamische positiespel.

De cruciale goal van Nick Viergever.
Volledig scherm
De cruciale goal van Nick Viergever. © AP

Maar met een aantal uitgangspunten van de mislukte Fluwelen Revolutie (2010-2015) werd ook resoluut gebroken: een aanzienlijk deel van de dragende spelers is aangekocht, voor vele miljoenen. De eigen opleiding is nog steeds van grote waarde, maar niet meer zaligmakend. Om weer echt mee te tellen in Europa, was de input van spelers zoals Davinson Sánchez, Hakim Ziyech, Kasper Dolberg, Lasse Schöne en Bertrand Traoré onmisbaar. Juist zij maken de mix compleet. Het is nog maar de vraag waartoe het allemaal leidt: een seizoen zonder prijzen is voor Ajax nog altijd een reëel scenario. En ook komende zomer zal weer blijken hoe kwetsbaar een Nederlandse club is voor buitenlandse geldsmijterij. Maar zelfs als deze oprisping straks kortstondig blijkt, bracht het Ajax in elk geval geloof: dat Hollandse glorie niet uitsluitend iets van vroeger is.

Amin Younes viert de 3-2.
Volledig scherm
Amin Younes viert de 3-2. © EPA
De spelers na afloop.
Volledig scherm
De spelers na afloop. © EPA
Davy Klaassen juicht op z'n knieën.
Volledig scherm
Davy Klaassen juicht op z'n knieën. © AP
André Onana.
Volledig scherm
André Onana. © Photo News