Volledig scherm
Knuffels bij brokstukken vlucht MH17. Inzet: premier Mark Rutte © ANP

Premier Rutte blij met berechting MH17-daders in Nederland

Het kabinet tekent vrijdag een verdrag met Oekraïne om de strafvervolging van de verdachten van de MH17-ramp in Nederland te regelen. Met de regeling kan vervolging namens alle 298 inzittenden van het vliegtuig plaatsvinden, en niet alleen namens de 196 Nederlandse slachtoffers. Premier Rutte en de nabestaanden reageren verheugd. 

Quote

MH17 heeft laten zien hoe een gedeeld noodlot kan leiden tot hechte internationale samenwerking en vastberadenheid om recht te doen

Bert Koenders

Dat schrijven minister Blok van Veiligheid en Justitie en minister Koenders van Buitenlandse zaken vandaag aan de Tweede Kamer. In het verdrag is ook de mogelijkheid om verdachten te horen via een videoverbinding geregeld en de overdracht van het uitvoeren van mogelijke gevangenisstraffen. Het verdrag zal na ondertekening direct aan de Kamer worden voorgelegd voor behandeling. 

Daarnaast tekenen alle landen die samenwerken in het
Joint Investigation Team (JIT) - Australië, België, Maleisië, Oekraïne en Nederland - waarschijnlijk dit jaar nog een zogeheten Memoranda of Understanding, waarin zij zich zowel politiek als financieel verbinding aan de vervolging van de daders.

Op 17 juli aanstaande is het drie jaar geleden dat het 
vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Onder hen 196 Nederlanders. 

Vervolging in Nederland

Volledig scherm
Overblijfselen van een van de motoren van vlucht MH17 © AFP

Blok en Koenders bevestigingen in de brief dat de vervolging van de MH17-daders in Nederland kan plaatsvinden en spreken van een belangrijke stap in de berechting van de daders. 'Alle JIT-landen hebben aangegeven volledig vertrouwen te hebben in het Nederlandse rechtssysteem. (...) Het Nederlandse rechtssysteem heeft internationaal een uitstekende reputatie. Berechting kan hier plaatsvinden binnen bestaande en beproefde kaders. Bovendien is de positie van nabestaanden in Nederland goed geregeld binnen het proces', schrijven de bewindslieden

Nationale vervolging in een van de JIT-landen was een van de twee overgebleven opties die nog mogelijk waren nadat Rusland een 
veto had uitgesproken over de oprichting van een VN-tribunaal. 

Den Haag

De daders komen mogelijk voor de rechtbank in Den Haag te staan, en niet voor het internationaal strafhof. De rechtbank in Den Haag is bevoegd om te oordelen in internationale zaken. Volgens De Volkskrant is het voordeel van deze keuze dat het proces snel kan beginnen nadat het strafrechtelijk onderzoek is afgerond.

De kans dat er op korte termijn verdachten voor de rechter komen blijft echter klein. Hoewel er een groep betrokkenen in beeld is, zijn er nog geen mensen in staat van beschuldiging gesteld. Daar komt nog bij dat het de verwachting is dat Rusland - maar ook Oekraïne - verdachten niet zullen uitleveren.

De JIT-landen presenteerden vorig jaar de eerste resultaten van het onderzoek. Hieruit bleek dat de Buk-raket waarmee de Boeing 777 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald uit Rusland kwam. De raket werd afgevuurd in gebied dat in handen was van pro-Russische rebellen. De lanceerinstallatie is daarna weer teruggebracht naar Rusland.

Lange adem

Demissionair premier Rutte noemt het besluit een 'volgende stap op weg naar het achterhalen van de waarheid, de berechting van verdachten en genoegdoening voor de nabestaanden'. ,,Dit blijft voor de Nederlandse regering de allerhoogste prioriteit houden", laat hij via Facebook weten. 

Volgens Rutte is het MH17-onderzoek een zaak van lange adem. ,,Maar stap voor stap worden vorderingen gemaakt en komen we in een fase dat helderheid nodig is over het juridisch kader waarbinnen vervolging kan plaatsvinden. Het is daarom goed dat de landen die betrokken zijn bij het internationaal strafrechtelijk onderzoek nu gezamenlijk hebben besloten dat vervolging en berechting van verdachten in Nederland zal gebeuren, ingebed in internationale samenwerking en steun.''

De nabestaanden zijn tevreden. ,,Het geeft een goed gevoel dat er iets gebeurt, dat de zaak niet op slot zit", zegt Evert van Zijtveld, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, die verder benadrukt dat er geen tijd verloren mag gaan. 
,,De personen die vlucht MH17 hebben neergehaald moeten voor de rechter komen en worden berecht. Daar gaat het om. De uitkomst is voor ons het belangrijkste."

Bekijk ook: Strafrechtelijk onderzoek MH17 uitgelegd in video's.