Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Valeria Geelen

Er is niks mis met falen

leren van misstapNiet je grootste successen delen, maar juist je misstappen. Dat is het concept van de FuckUp Nights, een wereldwijde beweging. Er is niets mis met falen, vinden de organisatoren. Faalkundigen zijn het met hen eens: ,,Door onze faalverhalen te delen groeien we als mensen naar elkaar toe."

Quote

Elke dag heb ik spijt. Maar ik ben er nog. Daar ben ik trots op

Diederik Stapel

Een leuk doordacht verhaal, geweldige illustraties en tof artwork; ik zag de uitreiking van de Gouden Griffel al voor me. Maar toen we een deel van het manuscript van ons prentenboek Balki opstuurden naar de zes grootste uitgevers van Nederland, regende het afwijzingen. Ik bleef kansen zien, repte over crowdfunding en kleinere uitgevers.

Terwijl ik bleef roepen dat dit een succes zou worden, werden de andere twee makers steeds stiller. Eigenlijk waren ze het project vanaf de afwijzingen steeds minder leuk gaan vinden en boezemden mijn enthousiaste verhalen over creatieve boekpresentaties door het hele land hen enkel angst aan.

Langzaam bloedde het dood. Pijn deed het, want ik had gefaald. Waar je aan begint dat maak je af, is de wijze les die er mijn hele leven is ingeramd. Extra gênant was dat ik al maandenlang overal rondbazuinde hoe bijzonder, mooi en geweldig dit prentenboek zou gaan worden. Wanneer vrienden daarna vroegen hoe het nu ging, kon ik door de grond zakken en schakelde snel over op een ander onderwerp. Jammer, vindt Lotte Kok van Nights Utrecht. Volgens haar is het juist waardevol om je mislukte ervaringen te delen.

Afgelopen september organiseerde zij met een team de eerste Utrechtse FuckUp Night, een fenomeen dat uit Mexico is overgewaaid. Daar ontdekte een groepje vrienden hoe leuk en leerzaam het was om hun faalverhalen te delen en inmiddels worden de avonden in meer dan 160 steden wereldwijd georganiseerd. Het concept is overal hetzelfde. Drie of vier sprekers vertellen bijna zeven minuten over hun eigen falen.

Fraudeur
In de Utrechtse creatieve broedplaats Vechtclub XL staat onder meer wetenschapsfraudeur Diederik Stapel op het podium, toch een van de bekendste fuckups van de laatste jaren. Jarenlang sjoemelde hij met onderzoeksresultaten en sindsdien wordt hij verguisd door de wetenschap.

Wat kun je van hem leren? Veel, zo blijkt als hij het woord neemt. Als Stapel schetst hoe hij tot zijn daden kwam, verandert hij van fraudeur in mens. Hij wilde de wereld mooier maken en zag graag dat zijn aannames klopten. En als zijn aannames niet klopten, dan zorgde hij ervoor dat ze wel klopten. ,,Het was een epic failure," vertelt hij zacht aan de ruim honderd aanwezigen. ,,Het had nooit mogen gebeuren en ik ben ook geen beter mens geworden. Nog elke dag heb ik spijt. Maar ik ben er nog. Dat is iets waar ik trots op ben."

Stapel vindt het een sociale verantwoordelijkheid om zijn verhaal te delen. ,,Ik wil laten zien dat er meer zit achter dat falen. Zodat andere mensen niet de fouten maken die ik heb gemaakt."

Volledig scherm
Diederik Stapel doet zijn verhaal tijden de FuckUp Night in Utrecht. © Jean-Pierre Jans
Quote

Door ons falen te delen, leren we onszelf te relativeren

Kira Van Den Ende

Neurotische vormen
Remko van der Drift noemt het moedig om zo publiekelijk je eigen stommiteiten te delen. Het zijn missie om falen uit het taboe te halen. Hij noemt zichzelf faalkundige, richtte het instituut voor faalkunde op en schreef het onlangs verschenen boek Fouten maken moed. ,,We leven in een tijd waarin succes enorm belangrijk is. Het heeft zelfs neurotische vormen aangenomen. Alles moet goed gaan. In dat streven naar perfectie zijn veel mensen niet meer bereid om fouten te maken."

Hij ziet dat in de praktijk, wanneer hij mensen traint om faalkundig te worden. Of in andere woorden: milder voor eigen en andermans falen. ,,In mijn trainingen ga je bewust fouten maken in allerlei speelse oefeningen. Zelfs dat vinden veel mensen vaak doodeng. Zij durven geen risico te nemen, uit angst voor interne of externe kritiek."

Risico durfden de jonge honden van het Utrechtse Watermelon (een bedrijfje dat WhatsApp-diensten verzorgde voor grote ondernemingen) wel te nemen. Zij doen als laatste hun verhaal op de Utrechtse FuckUp Night. Afgelopen juni werden ze nog door Sprout Magazine verkozen tot jonge ondernemers van het jaar. Een maand later waren ze failliet, toen WhatsApp hen voor de rechter dreigde te slepen. Medeoprichter Alexander Wijninga is er twee weken flink ziek van geweest, maar besloot te onderzoeken welke diensten hij wel legaal zou kunnen aanbieden.

Dat is volgens de aanwezigen wel een erg luchtige manier om met de ineenstorting van je bedrijf om te gaan. ,,Twee weken, serieus?", vraagt iemand vol verbazing. Alexander knikt. Hij had beter in Amerika kunnen wonen, waar een faillissement niets is om je voor te schamen. Zo gingen maar liefst vier bedrijven van de aanstaande Amerikaanse president Donald Trump ooit failliet en wordt hij desondanks gezien als zeer succesvol ondernemer. De kritische opmerking vanuit de zaal lijkt Alexander niet te deren. ,,The lower you fall, the higher you bounce", grinnikt hij opgewekt.Bij sommige aanwezigen blijft het ongeloof op de gezichten staan.

,,Waar je als kind mag leren met vallen en opstaan, lijkt het alsof je dat als volwassene in Nederland niet meer mag", vindt Lotte Kok. ,,Om mij heen zie ik allemaal mensen die het perfect willen doen. Die van het ene succes naar het andere gaan. Over fouten hebben ze het liever niet."

De Vlaamse Kira Van Den Ende, die in Brussel FuckUp Nights organiseert, gelooft dat we door het delen van faalverhalen naar elkaar toe groeien. Haar boek Durf falen is een verzameling 24 faalverhalen (van een festivalorganisator die niemand op haar festival kreeg, tot de jongen die met pokeren al drie keer blut raakte) met bijbehorende lessen. ,,Door ons falen te delen, leren we onszelf te relativeren en krijgen we beter inzicht in wie we zijn en wie we willen zijn."

MEEDOEN
Deel je falen

Op veel plekken in Nederland worden FuckUp Nights gehouden. Je mag de avonden alleen organiseren als je verbonden bent aan de moederorganisatie in Mexico. Iedereen volgt hetzelfde concept: vier sprekers die ongeveer zeven minuten spreken en daarbij putten uit hun eigen falen.

In de komende maanden onder meer in Eindhoven (dinsdag 13 december, locatie Seats2meet aan de Torenallee 24) en Utrecht (donderdag 15 december, locatie Vechtclub XL aan de Europalaan).

Dromen
Door milder te zijn over je eigen en andermans falen kun je moediger worden, volgens Remko van der Drift. ,,Zelf heb ik vanwege mijn technische mogelijkheden jarenlang getwijfeld over de aanschaf van een oude camper. Het leek me leuk, maar ik zag op tegen de reparaties die bij zo'n oldtimer horen. Dat kan ik niet, dacht ik, ik ben nu eenmaal niet technisch en zal dat nooit worden. Tot ik op een dag besloot: wat een onzin, ik kan groeien als autotechnicus. Dus ik koop er gewoon één. Natuurlijk ging er van alles fout. Eindeloos heb ik met dat ding langs de kant van de weg gestaan. Maar in plaats van te balen, zag ik het als een kans om iets te leren. Inmiddels kan ik veel problemen zelf oplossen. Falen is normaal als je nieuwe dingen uitprobeert."

Niet elk project kan simpelweg lukken, gelooft hij. Een geruststellende gedachte als ik weer eens aan Balki denk. Want hoe jammer ook, die mislukking leverde wel wat op. Voortaan wil ik veel eerder de wensen van iedereen helder hebben en zal ik niet meer zo hoog van de toren blazen voor iets is afgerond. Dat neem ik mooi mee voor een volgende keer. Want in mijn dromen flitst hij soms nog voorbij, die Gouden Griffel.