'Er hadden fucking doden kunnen vallen'

videoDe Turkse demonstratie in Rotterdam eindigde afgelopen nacht in zware confrontaties tussen de ME en demonstranten. Een ooggetuigenverslag.

Volledig scherm
De ME voert charges uit © Victor Schildkamp
Volledig scherm
Rellen na demonstratie bij Turks consulaat © ANP

Als de straten rond het consulaat zijn leeg geveegd, en de meeste demonstranten verdwenen, liggen drie mannen op de grond. Ze zijn toegetakeld door politiehonden. Eén van hen is er slecht aan toe. Twee ambulances arriveren, de hulpverleners stappen uit. ,,Niet meenemen!’’, schreeuwt een woedende Turkse demonstrant. ,,Het zijn maar Turken. Laat ze maar liggen! Jullie haten ons toch?''

Opstootje
Een avond lang is de Schiedamsevest in Rotterdam het toneel van een vreedzame liefdesverklaring aan de Turkse president Erdogan. Soms is er een klein opstootje, soms keren een paar jongeren zich tegen de ME – maar elke keer grijpen oudere Turken in. ,,Rustig blijven! Denk aan onze naam!’’ En het werkt. De paar duizend demonstranten blijven geduldig voor het consulaat staan, uur na uur, in afwachting van de Turkse minister Kaya, die onderweg zou zijn.

Quote

Het zijn maar Turken. Laat ze maar liggen! Jullie haten ons toch?

Volledig scherm
De politie kijkt toe © Victor Schildkamp

Tot even voor één uur ’s nachts. Demonstranten stoten elkaar aan, wijzen op hun telefoons. Ze lezen de berichten over de minister, die is weggevoerd en het land wordt uitgeleid. ,,Ze is gearresteerd!’’, wordt er geroepen. ,,Ze komt niet!”’ Ineens wordt er niet meer gezongen, maar geschreeuwd. Vooral in het Turks, soms in het Nederlands. ,,Kankerjoden! Kanker-Wilders!’’

Omdat de minister weg is, kan ook de ME vertrekken. Vijf busjes die de ingang van de Schiedamsevest urenlang blokkeerden, maken rechtsomkeert. En dan slaat de sfeer helemaal om. Ruim 200 jonge demonstranten rennen op de ME af, slaan op de wegrijdende busjes, gooien met bekers. Agenten te paard komen de straat in om de demonstranten terug te dringen. Die rennen weg, maar keren ook meteen weer terug. ,,Joden!’’

Plantenpot
Sommige bewoners van de flats in de straat, die vanaf hun balkons urenlang filmpjes hebben gemaakt van de demonstratie, mengen zich nu ook in de strijd. Vanaf één balkon wordt een emmer water naar de demonstranten gegooid, vanaf een tweede een glas. En recht boven restaurant Dertien, waar al de hele avond een grote Nederlandse vlag aan een balkon hangt, komt een grote, zware plantenpot naar beneden. Hij mist de vluchtende demonstranten maar net, valt op de straat uiteen. Woedende jongeren kijken en schreeuwen omhoog, willen het portiek bestormen – maar moeten dan wéér op de vlucht, want daar komen de politiepaarden weer.

Quote

Waarom doen jullie dit?

Een deel van de demonstranten slaat het met verbijstering gade. Het zijn vooral de vrouwen en de ouderen die met afschuw reageren op hoe hun ode aan Erdogan uitloopt op een puinhoop. ,,Waarom doen jullie dit?’’, roept een jonge vrouw met een hoofddoek, haar handen tegen haar wangen. Het is niet duidelijk of ze het tegen de Turkse jongens heeft of tegen de agenten. Dan moet ook zij rennen, de hoek om en de Westblaak op, weg voor de paarden.

Waterkanon
Maar andere demonstranten lijken juist te genieten. ,,Kijk, een waterkanon!”, schreeuwt een twintiger met een Turkse vlag om z’n nek, als een kind dat voor het eerst een brandweerwagen ziet. De ME-wagen met waterkanon staat nog stil op het Churchillplein. Maar als ruim 200 demonstranten weigeren van de Westblaak te gaan, ondanks verzoeken via de megafoon, gaat de spuit aan. Sommigen gillen van angst, anderen van plezier. ,,Kom maar! Joden! Kom dan!’’

Steeds opnieuw lijken de straten rond het consulaat schoongeveegd, steeds opnieuw komen groepen jongeren weer terug. Ze steken vuurwerk af, gooien stenen naar agenten, en zwaaien met hun Turkse vlaggen, die aan het begin van de avond massaal zijn uitgedeeld. Naar journalisten met camera’s, die de hele avond met rust waren gelaten, wordt nu gescholden en gespuugd.

Volledig scherm
Politie te paard © Victor Schildkamp

Vlaggen
Uiteindelijk, na ruim anderhalf uur vol charges, is het rustig op de Schiedamsevest en de Westblaak. Bijna alle demonstranten zijn weg. Jongeren hangen uit auto’s, zwaaiend met Turkse vlaggen en middelvingers. De naam van president Erdogan wordt gescandeerd – voor de zoveelste keer die avond.

Even over tweeën, als de ambulances de door honden gebeten demonstranten hebben weggevoerd, staat personeel van restaurant Dertien nog de scherven op te ruimen. Ze kijken naar één van de balkons boven het restaurant, vanwaar ze denken dat een uur eerder die enorme bloempot naar beneden werd gegooid. ,,Dat was niet cool, man,’’ roept één van de jongens naar de twee mannen die op het balkon staan. ,,Er hadden fucking doden kunnen vallen.’’

Volledig scherm
Een gewonde wordt afgevoerd © Victor Schildkamp